فلسطين؛ نه گفتوگو، نه اسلحه
عمرو حمزاوی
تظاهرات و اعتراضهای فلسطينيها به تصميم دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريکا، درباره بيتالمقدس ادامه دارد. اينبار فلسطينيها فقط براي اسلاميبودن قدس قيام نميکنند، بلکه براي اين قيام کردهاند که مبارزه آزاديبخش ملي و ضد اشغالگري - ضد شهرکسازي خود را به رخ جهانيان بکشانند. فلسطينيها براي اين قيام ميکنند تا گمانهزنيهاي «ترامپ- نتانياهو» را برهم زنند که تصور ميکنند اگر هويت قدس را از بين ببرند، با واکنش چندان سختي مواجه نخواهند شد. آنها قصد دارند يک بار ديگر اثبات کنند حقوق مليشان چانهزدنی نيست و راهحل دو دولتي را که اسرائيل با تداوم شهرکسازيهايش از محتوا خالي کرده، همچنان وجه مشروع مبارزه آنهاست. کشورهاي عرب در برابر تصميم آمريکا و جنايات اسرائيل از جاي خود تکان نخوردند. افکار عمومي جهان عرب (به استثناي همان چند روز اول) غايب بود و نتوانست همبستگيای ملي را با فلسطين به وجود آورد. در روزهاي گذشته تظاهرات و اعتراضهای فلسطينيها شکلي خاصي داشت. جوانان فلسطيني بدون اينکه مواد منفجرهاي به کار ببرند يا به شهروندان اسرائيلي آسيبي برسانند، با نيروهاي اشغالگري که تا دندان مسلح بودند درگير شدند. انتفاضه قدس تا اينجا از تعهد به روندي مسالمتآميز خارج نشده است. گروه حماس و ساير گروههاي فلسطيني فقط 15 موشک از غزه به سمت اسرائيل پرتاب کردند. صرفنظر از اينکه حماس اين موشکها را بعد از حملات هوايي اسرائيل يا قبل از آنها شليک کرده باشد، نتيجه روشن تا اين لحظه شهيدشدن تعدادي اندک و تخريب بعضي از خانهها بود. به بيان ديگر، موشکهاي غزه نيز به گونهاي نبود که روند مسالمتجويانه «انتفاضه قدس» را خدشهدار کند يا آن را غرق در دايرهاي از خشونتهاي کور کرده و از اهداف اصلياش که بازگرداندن مسئله فلسطين به عرصه منطقهاي و بينالمللي است، دور كند.از اين رو، انتظار ميرود جنبش حماس و ساير گروههاي فلسطيني از شليک موشکهاي جديد خودداري کنند و به نيروهايشان نيز اجازه ندهند دست به عملياتي انتحاري بزنند يا عليه شهرکنشينان از خشونت استفاده کنند. فقط بايد با نيروهاي اشغالگري که با فراغبال ميکشند، مجروح و بازداشت ميکنند و از شهرکنشينان حمايت ميکنند، مقابله كنند. ساکنان قدس نيز بايد به هر شکلي که ميتوانند، با يهوديسازي شهرشان مقابله کنند. بهتر است با اين آلت قتاله وحشي به صورتي مسالمتآميز و پيوسته مبارزه کرد. حماس و ساير گروههاي فلسطيني نيز بايد به اين امر ملتزم باشند. دو دهه و نيم از توافقات اسلو و گفتوگوهاي مربوط به راهحل دو دولت ميگذرد، اما هنوز يک دولت فلسطيني تشکيل نشده، از توقف شهرکسازيها خبري نيست و حق بازگشتي براي آوارگان وجود ندارد. سه دهه بعد از تأسيس جنبش حماس که روند گفتوگوها را نپذيرفت و به مقاومت مسلحانه روي آورد، ميگذرد؛ بدون اينکه توانسته باشد فلسطينيها را از اشغالگري نجات دهد. همه اينها نشان ميدهد ملت فلسطين در جايگاهي قرار گرفته که نه گفتوگو برايش سودي دارد و نه مقاومت مسلحانه. بنابراين مقاومت مسالمتآميز و استفاده از ابزارهاي خاص خودش ازجمله تظاهرات، اعتراض، تحريم، نافرماني مدني، کار ديپلماتيک منطقهاي و بينالمللي در اين شرايط بهترين راهحل خواهد بود.نه گفتوگو، نه مقاومت مسلحانه؛ واقعيتها حاکي از آن است که بازگشت دولت خودگردان به ميز مذاکرات با اسرائيل، هيچ چيزي نصيب فلسطينيها نخواهد کرد. اولويتهاي دولت دستراستي اسرائيل و شهرکنشينان، عبور کامل از راهحل دو دولت و تداوم اشغالگري و توسعه شهرکسازيهاست. اوضاع منطقهاي خاورميانه نيز به گونهاي است که تمام دولتهاي عرب مسئله فلسطين را از ياد بردهاند. آنها حتي بهجاي مبارزه با اسرائيل، مسئله مبارزه با نفوذ ايران را پيش کشيدهاند. از سوي ديگر مقاومت مسلحانه نيز جز قوتبخشيدن به ابزار قتاله اسرائيل و کشتهشدن بيشتر فلسطينيها، سودي نداشته است. مقاومت مسلحانه آنچنان تواني ندارد که بتواند کابینههای اسرائيلي را تهديد کرده و وادار به دادن امتيازاتي واقعي به نفع فلسطينيها کند؛ حتي در مقابل، دست نيروهاي اشغالگر را براي کشتار و ويراني بيشتر باز کرده است. مبارزه مسلحانه مسئله فلسطين را کاملا از اذهان دور کرد و حمايت بينالمللي را که داشت، از بين برد؛ چون نيروهاي مقاومت نه فقط درگير جنگي غيرمرسوم عليه اشغالگران شده بودند، بلکه به دليل انفجارهاي انتحاري يا ضربهزدن به شهروندان عادي، کاري کردند که شعار نتانياهو مبني بر «جنگ با تروريسم» در افکار عمومي جهان مقبوليت پيدا کند و در زير اين شعار جنايات اشغالگران فراموش شود. نه گفتوگو و نه مقاومت مسلحانه، بلکه مقاومت مسالمتآميز و پيگير جوهر انتفاضه امروز قدس است؛ انتفاضهاي که فردا عليه شهرکسازيها خواهد بود. اين مبارزه به دولت خودگردان فرصت ميدهد از قفس مذاکرات بيحاصل خارج شود و حماس و ساير گروههاي فلسطيني را نیز با خود همراه كند. اين نوع مبارزه يک بار ديگر مسئله فلسطين را به صدر تحولات سياسي منطقه و جهان خواهد کشاند.
منبع: الشروق
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.