|

ضعف اعتماد عمومی

امان‌الله قرایی‌مقدم. جامعه‌شناس

موضوع‌ گران‌شدن عوارض خروج از کشور را از چند بُعد باید بررسی کرد؛ یکی بُعد اقتصادی است. گفته شده است که سال گذشته دو میلیارد دلار در ترکیه خرج شده وآنتالیا و ترکیه با این پول‌ها آباد شده است. برای اشخاصی که چنین پول‌هایی خرج می‌کنند، پرداخت 220 هزار تومان به‌جای 70 هزار تومان اختلاف بزرگی نیست. بنابراین از دیدگاه جامعه‌شناسی اقشار محروم راضی‌تر می‌شوند، چون پیش خود تصور می‌کنند که وقتی این آقا یا خانم برای خرید لباس یا ..به اروپا می‌رود و پول مملکت را با خود می‌برد، کارخانه ما تعطیل می‌شود. اما از دید طبقات بالا یا متوسط است که چنین چیزی مشکل‌ساز می‌شود. علاوه‌برآن، ما به آزادی اجتماعی انسان و حقوق اساسی معتقدیم. نمی‌توانیم افراد را از رفتن به مسافرت منع یا آنها را محدود کنیم؛ چه در مسافرت خارج و چه در داخل. من موافقم افرادی که از کشور خارج می‌شوند، این پول را بدهند و این پول در جذب توریسم و ایجاد اشتغال مورد استفاده قرار بگیرد. ثروت حاصل از این گردش‌ها خالص‌ترین پولی است که وارد یک کشور می‌شود. وقتی نفت تولید می‌کنید، باید برای هر بشکه 20 دلار خرج کنید اما توریستی که به داخل کشور می‌آید، ثروت ناب را با خود می‌آورد. مشکل این است که برای ارزان‌کردن خدمات به‌منظور جذب توریست، پول وجود ندارد. حتی پرداخت حقوق کارکنان به یک مسئله تبدیل شده است. در چنین شرایطی امکان ساختن هتل پنج‌ستاره وجود ندارد. توریست به آزادی نیاز دارد و همچنین به انواع امکانات؛ از دستشویی بین‌راه تا اتوبوس و هتل و مکان اقامت. دولت این امکانات را ندارد. البته عیب اینجاست که بی‌اعتمادی وجود دارد و مردم باور نمی‌کنند این پول در راه بالابردن امکانات خدماتی برای جذب توریست به‌ کار گرفته می‌شود. «اعتماد عمومی» در جامعه ضعیف است. مردم می‌پرسند ما برای چه باید این پول را بپردازیم. ازطرف دیگر می‌توان برای اقشار محرومی که در مناطق مرزی از خروج از کشور برای درآمدزایی استفاده می‌کنند، تمهیداتی اندیشید، مثلا می‌توان بازارهای مرزی در منطقه آستارا یا کردستان یا کولبرها را از پرداخت عوارض معاف کرد. مشکل افرادی هستند که برای تفریح، در طول ماه بارهاوبارها از کشور خارج می‌شوند، اخذ عوارض از آنها لازم است؛ مشروط بر آنکه درآمد آن صرف ایجاد خدمات و جذب توریست شود. البته علاوه‌برآن، باید محیط را برای جذب توریست مساعد کرد. ژوزف شومپیتر، اقتصاددان بزرگ و استاد اقتصاد توسعه اجتماعی دانشگاه هاروارد، در اصل هشتم توسعه اقتصادی از 12 اصل برای شکوفایی اقتصاد، می‌گوید: «یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند اقتصاد را شکوفا کند، مساعدبودن اوضاع‌واحوال اجتماعی یا جو اجتماعی است». بدون شرایط مساعد اجتماعی و سخت‌گیری‌‌نکردن بی‌مورد، جذب توریست امکان‌پذیر نیست. من معتقدم که گرفتن این عوارض خروج از کشور درست است. کسانی که از کشور خارج می‌شوند و مبالغ هنگفتی هزینه می‌کنند، می‌توانند این رقم را بپردازند و البته این رقم باید صرف اشتغال‌زایی و رفع بی‌کاری شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.