|

نگاهي سياسي به اولين بازي تيم ملي ايران در جام جهاني

ايران – مراکش؛ ساده مثل فوتبال، سخت مثل سياست

روزنامه مراکشي «نووِل‌تريبون» در بخش سياسي‌اش نگاهي متفاوت به حريفان مراکش در جام جهاني پيش‌رو داشته است. در اين مطلب عنوان شده که ايران و مراکش با اختلافات سياسي که از زمان انقلاب در ايران به وجود آمده به مصاف هم مي‌روند و اين موضوع، بازي را مهيج‌تر مي‌کند. در زير به خلاصه‌اي از اين گزارش اشاره شده است. «با وجود اختلاف‌نظرهايي که {مراکشي‌ها} با ايران از زمان برکناري شاه دارند، اين کشور هنوز هم بسيار مهيج است؛ تاريخش، هنرش، آشپزي‌اش و چشم‌انداز تمدن پارسي‌اش هنوز سرزنده و دست‌نخورده است. در کشور «تيم ملي»، به فوتبال به چشم ورزشي «مدرن و وارداتي» نگاه مي‌شود؛ اين نگاه البته در مقايسه با ورزشي مثل کشتي است که پيشينه‌اي بسيار قديمي در ايران دارد. فوتبال که مبتني بر روحيه گروهي است، آهسته‌آهسته در دهه 60 ميلادي جايگاهی فرهنگي و اجتماعي در ايران به دست آورد؛ در همان دوره‌اي که فقط کشتي‌گيران ارج و قرب بسيار زيادی داشتند. در زمان رضاشاه، فوتبال به‌عنوان وسيله‌اي براي مدرن‌کردن نخبه‌ها، خيلي سريع رشد کرد و تبديل به يک اِلمان سياسي شد. محمدرضاشاه حتي فوتبال ايران را تا جايي پيش برد که اين کشور به فينال جام ملت‌هاي آسيا در سال 1968 رسيد. در آن بازي که در تهران برگزار شد، ايران مقابل اسرائيل جام قهرماني را بالاي سر برد. ارزش آن قهرماني دوچندان بود؛ چون درست يک سال بعد از جنگ اعراب با اسرائيل به دست آمد و خيلي‌ها از آن قهرماني به‌عنوان انتقام دنياي اسلام نام بردند. با‌اين‌حال، بعد از انقلاب، فوتبال کمي به حاشيه رانده شد. شايد تصور اين افراد چنين بود که هيجان و شادي ناشي از اين ورزش، در تضاد با اهداف مذهبي بود. در همان زمان، ايران خيلي سريع درگير جنگ با دشمنانش شد؛ اولي با عراق، کشور همسايه‌اش و بعدي هم با آمريکا که نوامبر 1979، سفارتش در تهران برچيده شد. بعد از اين دو هم نوبت به عربستان سعودي و دوستانش رسيد؛ دوستان عربستان که در رأس آنها مراکش بود. مسئولان وقت سياسي مراکش و عربستان اعتقاد داشتند ايران در پي نفوذ به کشورهاي همسايه و تأثير بيشتر در منطقه است. در آن سو، ايراني‌ها هم خيلي زود با عناوين و القابي که رؤساي دولت عرب براي خودشان انتخاب کرده بودند، به مشکل برخوردند و آنها را به رسميت نشناختند. اين‌طور بود که خصومت مراکش و ايران متولد شد. با‌اين‌حال خصومت اصلي کمي بعد شکل گرفت؛ زماني که مراکش از شاه برکنارشده ايران استقبال کرد و ايران در مقابل اعلام کرد «جمهوري دموکراتيک عربي صحرا» را در مراکش به رسميت مي‌شناسد. همان زمان دو دولت روابطشان را با يکديگر قطع کردند. حسن الثاني (پادشاه مراکش) به گواه نوشته‌هاي وزير اطلاعات وقت مراکش، به صورت علني جنگ با ايران را بيان کرد: «زماني که بي‌ثباتي در خليج‌فارس صورت بگيرد و عربستان را نشانه برود، بر همه واجب مي‌شود به جنگ بروند». البته نبايد فراموش کرد که موضع‌گيري صريح حسن الثاني مقابل ايران، در برهه‌اي صورت گرفت که خود مراکش تحت‌تأثير جنبش شيخ عبدالسلام ياسين (مرشد مذهبي و مؤسس جماعت عدل و احسان در مراکش) بود که بيشتر فضاي سياسي و اجتماعي جامعه را تحت‌تأثير قرار داده بود. شيخ ياسين که حامي مهمي به نام محمد بشيري، امام مذهبي شناخته‌شده در کازابلانکا، داشت به بررسي ويژگي‌هاي ارزشمند امام خميني پرداخت و نقش تأثيرگذارش بر مردم ايران و انقلاب اين کشور را گوشزد کرد. حسن الثاني فارغ از اين مباحث، فکر و ذکرش ايران شده بود و به حمايت‌هايش از صدام در جنگ عليه ايران ادامه داد. او در کنگره عرب که سال 1982 برگزار شد، حضور پيدا کرد و از نگراني‌های حزب بعث عراق مبني بر بي‌ثباتي در خليج‌فارس حرف زد و آنها را به اين تشويق کرد که از عراق در جنگ بغداد عليه تهران حمايت کنند. او بعدها دوباره با جملات تندتري به ايران تاخت و به تيرگي بيشتر روابط دو کشور دامن زد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.