من را با موسیقی تعریف کنید، نه معلولیت
شرق: آژانس خبری پناهندگان سازمان ملل در روزهای منتهی به روز جهانی معلولان به سراغ یک گروه پناهنده در اردن رفته است. زندگی شلوغ و پرسروصدا و آمدورفت روزمره در اردوگاه پناهندگان ازرق در منطقهای دورافتاده در اردن، سه روز در هفته غرق در موسیقی «دمبک» (Doumbek) و صدای بلند آواز و کفزدن حدود 20 کودک میشود. رهبر این گروه، احسان الخلیلی، پناهنده 45ساله سوری، است. او دستش را ماهرانه و سریع بر ساز سنتی دمبک به رقص میآورد. اهداف خاص کلاس موسیقی او، کودکان معلول اردوگاه هستند، اما همه میتوانند به آن بیایند و کلاس او بسیار پرطرفدار است. صندلیهای پلاستیکی کلاس از لحظه شروع حتی برای ثانیهای خالی نمیماند. اعتقاد احسان به آثار مثبت موسیقی، ریشه در دوران کودکی او در پایتخت سوریه، دمشق، دارد. میگوید: «وقتی 11ساله بودم، با دوستانم دوچرخهسواری میکردم که داخل گودال بزرگ یک کارگاه افتادم. آسیبی به سرم وارد آمد که به اعصاب بینایی من صدمه زد و بیناییام را از دست دادم». احسان پس از ترک مدرسه و ازسرگذراندن دورهای از افسردگی، آگاهانه تصمیم گرفت زندگی تازهای را شروع کند. از پدرش خواست که یک پخش صوت کاست بخرد و شروع کرد به گوشدادن به قطعات آوازی مصری و به صورت خودآموز با گوشسپردن به موسیقی و همزمان نواختن دمبک، ساز را فراگرفت. در 16سالگی در مدرسه دانشآموزان نابینا ثبتنام کرد و بهعنوان نوازنده گروه موسیقی مدرسه مشغول شد. پیشنهاد کرد که گروهی از نوازندگان مرد نابینا در مراسم عروسی در بخش میهمانان زن برای آنها ساز بزنند. احسان چند سال بهعنوان نوازنده در دمشق کار کرد و گروه خود را تشکیل داد که در رستورانها، میهمانیها و مراسم عروسی به اجرای موسیقی میپرداختند. 23ساله بود که با رباب ازدواج کرد و شغلی در یک اداره دولتی پیدا کرد، اما در سال 2011 که جنگ درسوریه درگرفت، کارش را از دست داد. یک سال بعد از آن، یک روز صبح با صدای انفجارهایی که دمبهدم به خانهاش نزدیکتر میشد، از خواب پرید. این زن و شوهر با پنج فرزندشان به اردن فرار کردند و پناهنده شدند و سه سال اول زندگی خود را در شهرهای مختلف اردن سرگردان بودند و در سراسر کشور گذراندند و از آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد کمک مالی دریافت کردند. در سال 2015 این خانواده ساکن اردوگاه پناهندگان ازرق در صحرای شمالشرق اردن شدند که بیش از 35 هزار پناهنده سوری در آنجا اقامت داشتند. احسان در آنجا به ابوحسن، یکی از اقوامش، برخورد که نوازنده عود بود و گروه موسیقی دونفرهای تشکیل دادند و به آژانس پناهندگان سازمان ملل پیشنهاد کردند که کلاس موسیقی برای کودکان، از جمله کودکان دارای معلولیت ایجاد کنند. احسان میگوید: «افراد دارای معلولیت استعدادهایی دارند که باید به منصه ظهور برسد» و میافزاید چنین فعالیتهایی برای ادغام افراد معلول در جامعه ضروری است. این مسئله در مورد خود احسان و تبدیلشدن او به معلم موسیقی بیش از همه مصداق دارد. «این کار به من اجازه داد بدهی خود را به جامعه بپردازم و همان فردی شوم که دلم میخواست باشم». او امیدوار است که خودش به نمونهای برای رفع سوءتفاهمهای معمول در مورد افراد معلول تبدیل شود. میگوید: «مهمترین چالشی که در طول زندگیام با آن روبهرو شدهام، این است که دیگران با من مثل یک فرد ناتوان رفتار نکنند. بهترین راه برای مبارزه با این سوءتفاهم این است که ببینند معلولان چقدر مشغول فعالیتهای زندگی هستند. وقتی من را موقع درسدادن و نواختن میبینند، درک میکنند که نباید من را با معلولیتم تعریف کنند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.