اینک راه
«مرثیه بر مرگی سهمناک» عنوان گزیدهای از اشعار کلود استبان است که بهتازگی با ترجمه علیرضا بهنام در نشر حکمت کلمه بهچاپ رسیده است. شعرهای این کتاب از دو مجموعه «مرثیه بر مرگی سهمناک» که در سال 1989 در پاریس منتشر شد و «خردهآسمان، انگار هیچ» که آخرین مجموعه شعر کلود استبان است و در سال 2001 به چاپ رسید، گزینش شدهاند. کلود استبان شاعری فرانسوی است که در سال 1953 در پاریس متولد شد. او را، که مدتها سردبیر یکی از مجلههای معتبر تخصصی شعر فرانسه بود، از مهمترین شاعران معاصر فرانسه دانستهاند. کلود استبان پیشتر هم در ایران شناخته میشد و از میان آثارش «خردهآسمان، انگار هیچ» با ترجمه مدیا کاشیگر منتشر شده بود. استبان دستی هم در ترجمه شعر داشت و جالب آنکه در ترجمه شعرهای مجموعه «امضاها» از یدالله رویایی با آلن لانس همکاری داشته است. استبان در سال 2006 در پاریس درگذشت اما پیش از آن دوباره به ایران آمده بود. مترجم کتاب در بخشی از یادداشت ابتداییاش درباره حضور استبان در ایران نوشته: «استبان در اواخر عمر خود دوبار به ایران سفر کرد. در نخستین سفر او در سال 83 کارگاه ترجمه شعری با حضور او و با مشارکت ژان باتیست پارا، محمدعلی سپانلو، مدیا کاشیگر، پگاه احمدی و نگارنده در ساختمان بخش فرهنگی سفارت فرانسه در تهران برگزار شد. در جریان این کارگاه شاعران ایرانی و فرانسوی هرکدام شعرهای طرف مقابل را با نظارت شاعر به زبان مقابل ترجمه کردند. حضور شاعر در فرایند ترجمه این فرصت را در اختیار مترجم میگذاشت تا از سوءتفاهمهای ناشی از طبیعت زبان تا حدود زیادی بگریزد و پیچیدگیهای تکنیکی شعر تا حد زیادی در زبان مقصد بازسازی شود. دومین سفر استبان در بهار 84 برای شرکت در برنامهای بود با نام کاروان شعر ایران و فرانسه که استبان همراه با ژان باتیست پارا و آلن لانس و آن تالواز هیئت شعری فرانسوی را تشکیل میدادند و در سفری به شهرهای تهران، شیراز، یاسوج، فیروزآباد و اصفهان در کنار شاعران این شهرها به شعرخوانی پرداختند.» علیرضا بهنام در ادامه این متن کوتاه نوشته که شعرهای این مجموعه را در خلال همین سفرها و با نظارت شاعر از زبان واسط انگلیسی ترجمه کرده است. در یکی از شعرهای این مجموعه با عنوان «نه تو نمردهای» میخوانیم: «نه تو نمردهای/ یک سهشنبه کنار جاده نیفتادهای/ تو جیغ نکشیدهای/ تو به دکتر نگفتهای:/ زود باش کاری کن/ تو در هلیکوپتر استفراغ نکردهای/ تو بیهوش نرسیدهای به چالانس/ تو در اتاق هذیان نگفتهای/ تو میان نعشهای روی یک گاری غلت نخوردهای/ تو تمام صبح را در اتاق اورژانس نماندهای/ تو مرا ندیدهای که در راهرو گریه میکنم/ تو مته را در حال فرورفتن به جمجمهات حس نکردهای/ تو یک هفته با لوله نفس نکشیدهای/ تو ندانستهای که من روزی ششبار به نانت تلفن میکردم/ تو هرگز آن دست بیروح را در دستهایم نگذاشتهای/ تو مثل یک مجسمه مصری نخوابیدهای/ تو در یک روز جمعه با جانکندنی دشوار نمردهای/ تو به خوابیدن در مردهشورخانه آگاه نبودهای/ تو به مقبره والدینت نرفتهای/ تو صدایم را نشنیدهای که روی گور شعر میخوانم/ تو آنجا که به دنبالت میگشتم نبودهای.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.