پرورش خلاقیت در کودکان دبستانی
آزاده سیدمیرزایی جهقی.کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی
خلاقیت یعنی بهکارگیری تواناییهای ذهنی برای ایجاد فکر یا مفهومی جدید که برخی نیز آن را به ترکیب ایدهها یا ایجاد پیوستگی بین ایدهها تعبیر کردهاند. میتوان گفت کودکان قبل از ورود به مدرسه ذهنی فعال و بسیار انعطافپذیر دارند، اما متأسفانه با ورود به مدرسه شور و نشاط و خلاقیت پیشین خود را کنار گذاشته و با قوانین و قواعد خشک مدارس، همسو میشوند. تورنس، نظریهپرداز بزرگ خلاقیت، نیز اشاره میکند که از 10سالگی منحنی خلاقیت کودکان دچار افت و کاهش میشود. او اشاره میکند که مدارس گاه ازبینبرنده خلاقیت هستند. هنر از جمله مهمترین ابزارهای رشد خلاقیت در کودکان است. لازم است که دانشآموزان زمانی را در روز به کارهای هنری و خلاقانه اختصاص دهند. تورنس معتقد است اگر والدین و مربیان، کودکان را در شرایطی قرار دهند که در هنگام نقاشیکشیدن مجبور به حل مسئله یا ارائه ایدههای تازه و جدید شوند، میتوان آنها را بهگونهای خلاقتر تربیت کرد. بازی نیز از جمله راههای افزایش خلاقیت است. بازی انعطافپذیری و مهارتهای حل مسئله لازم را برای خلاقبودن در کودکان تقویت کرده و پرورش میدهد. روحیه بازیکردن به خلاقیت و تخیل پروبال میدهد. بازیکردن نیروهای ذهنی و روانی را برای رسیدن به موفقیت فعال میکند و میتواند منجر به کسب موفقیت در مدرسه نیز بشود. روشهای دیگر برای پرورش خلاقیت کودکان: خواندن و نوشتن خلاقانه کودکان: برای مثال ایجاد و نوشتن داستانی از روی جلد و عنوان کتاب، یا نوشتن داستانی جدید با قهرمانان داستان فعلی، تهیه یک روزنامه دیواری، تکمیل یک داستان ناتمام، نوشتن فعالیتها و خاطرات روزانه، نوشتن مطالب درسی بهصورت داستان، نوشتن آرزوها و... . انجام کارهای علمی- تحقیقاتی به دست کودکان: لازم است برای پرورش خلاقیت در کودکان دبستانی روحیه جستوجوگری، کنجکاوی و عمیقدیدن را در آنان برانگیزیم، مثلا از کودک خود بخواهید تحقیقی از انواع گیاهان موجود در پارک انجام دهد، یا موشکی کاغذی بسازد که بیشتر روی هوا بماند. بهتر است به کودکان بیاموزید که فقط به مطالب کتابهای درسی اکتفا نکرده و درباره مطالب درسی خود به مطالعه، تحقیق و کاوش بپردازند. درخواست یک اثر هنری خلاق از کودک: از کودک خود بخواهید با هر آنچه در اختیار دارد، اثری خلاقانه خلق کند، اثری که تا به حال وجود نداشته است. مثلا از او بخواهید که با سبزیها و گیاهان موجود در باغچه، سنگها یا هستههای میوه، یا با انواع وسایل نقاشی خود یک تابلوی هنری تهیه کند. لازم است که در صورت امکان دیواری را در منزل به کارهای هنری و خلاقانه کودک خود اختصاص دهید. طراحی یک بازی خلاقانه: میتوانید از کودک بخواهید تا یک بازی خلاقانه طراحی کند و قوانینی برای آن ایجاد کند. یا از او بخواهید پازل یا یک بازی فکری بسازد. درخواست یک کار هنری با استفاده از فناوریهای جدید: مثلا تهیه یک کارت پستال در محیط برنامههای هنری آنلاین، طراحی و نقاشی در کامپیوتر و... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.