نگاهی متفاوت به 100 روز اول دور دوم روحانی
اکبر مختاری
اندیشههای خلاق همیشه نتایج متفاوت میآفریند و رویکردهای نو نیز ترجیحا از تأثیرگذاری بیشتری برخوردارند. در امر سیاسی کسانی با اقبال بیشتر مواجه میشوند که متفاوت از رقبایشان به نظر میرسند و برتری نهایی از آنِ سیاستمدارانی خواهد شد که راهی نو دراندازند. حسن روحانی، در سال ۹۲ دو تفاوت از خویش را نسبت به رقبا مطرح کرد که زمینهساز حضور او در پاستور شد. از یکسو وعده رسیدن به توافق هستهای و در پی آن وعده چرخیدن چرخ کارخانجات را داد و از سوی دیگر با اعلام تفاوت میان حقوقدان و سرهنگ به رونمایی دیدگاهش در عرصه سیاسی و اجتماعی و فرهنگی پرداخت. صد روز اول دور اول روحانی خاص و امیدبخش بود. صد روزی که بازگشایی خانه سینما را در خود داشت و توافق موقت ژنو را در ژنو سوئیس به ارمغان آورد. سرتاسر صد روز اول دور اول روحانی امید برای رسیدن به روزهای بهتر در حوزههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بود. شاید صد روز اول روحانی تبدیل به بهترین آغاز یک رئیسجمهوری شده باشد. صد روزی که بزرگترین تابو پس از انقلاب در سیاست خارجی را شکست و رؤسای جمهور ایران و آمریکا در نیویورک به مدت 15 دقیقه تلفنی صحبت کردند. حالا صد روز اول دور دوم روحانی فرارسیده است. بهواقع چه تفاوتی میان این دو صد روز است؟ آیا بهتر است یا بدتر؟ نگارنده با بررسی موردی صد روز اول دور دوم روحانی در حوزههای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و اقتصادی به تبیین هرچه بیشتر این صدروز متفاوت میپردازد. روحانی دور دوم را با شعارهای تندتری آغاز کرد؛ شعارهایی که از همان رقابت انتخاباتی حتی حامیان روحانی را شگفتزده کرد. دوز تند شعارها و سخنان پساپیروزی روحانی چنان بالا و امیدبخش بود که سبب شد او بهطور مستقیم مورد حمله جریانات تندرو در راهپیمایی روز قدس قرار گیرد. در حوزه سیاسی باز سخن از گشایش سیاسی و [...] بود اما ارائه فهرست کابینه خبرهای خوشی را با خود بههمراه نداشت. دیگر خبری از وزیر علوم نبود. کابینه دوم نهتنها ترمیم مثبت نشد؛ بلکه تضعیف هم شد. در حوزه آزادیهای سیاسی در داخل بهبودی نسبت به دور اول صورت نگرفت. درباره [...] اگرچه بهطور موردی حرکاتی شد اما در دور دوم رئیس دولت اصلاحات هم محدودیتهایش افزایش یافت. در حوزه سیاست خارجی اگرچه برجام مهمترین دستاورد دولت روحانی برای همیشه خواهد بود اما در دور دوم تحول جدی در روابط شکل نگرفت و تنش با برخی همسایگان حتی تشدید شد. در این زمینه اگرچه دولت بهتنهایی قدرت تصمیمگیری نداشت اما تلاشی جدی نیز مشاهده نشد. در حوزه اجتماعی و فرهنگی اگرچه در دور اول عبور از انسداد زمان احمدینژاد شایان تقدیر بود اما در صد روز اخیر بهبود خاصی صورت نگرفت. در این بخش با نگاه موردی به مقوله زنان، برای مثال تحولی جدی در وضعیت ورود آنها به ورزشگاهها صورت نگرفت و همچنان محدودیتها باقی است. همچنین درحالیکه بسیاری از رأیدهندگان توقع حضور وزیر زن در کابینه را داشتند اما این خواسته تحقق نیافت. در حوزه اقتصادی اگرچه اصل برنامه دولت مبتنی بر کنترل تورم در دور اول تحقق یافت اما مرحله رسیدن به رونق اقتصادی و عبور کامل از رکود هنوز به سرانجام خاصی نرسیده است. تلختر اینکه خبرهای امیدبخشی هم در جهت تحول اقتصادی حداقل در کوتاهمدت شنیده نمیشود. در بخش آزادی ارتباطات اگرچه بازبودن شبکههای اجتماعی بهویژه تلگرام از دستاوردهای دولت روحانی است اما شنیدن خبرهایی مبنی بر احتمال فیلترینگ برخی شبکههای اجتماعی بر نگرانیها میافزاید. در حوزه آموزش عالی و جامعه دانشگاهی کشور که از مهمترین حامیان روحانی در انتخابات بودند، با انتخاب گزینه چندم وزارت، نوعی عقبنشینی از سوی دولت مشاهده شد، در حالیکه در دور اول ریاستجمهوری روحانی، افرادی مانند دکتر توفیقی و فرجیدانا مدتی پستهای سرپرستی و وزارت را تجربه کردند. در حوزه بهداشت، طرح تحول سلامت از دستاوردهای دولت اول روحانی به شمار میآمد، ولی در دور دوم خبرهای خوشی درباره آینده این طرح به گوش نمیرسد. در نهایت اگرچه از دیدگاه نگارنده وجود دولت روحانی در مقایسه با رقیبانش، در شرایط فعلی کشور به مصلحت و ارجح است، اما باید اذعان کرد که صد روز اول دور دوم روحانی بسیار متفاوتتر و ضعیفتر از صد روز اول دور اول او به نظر میرسد. صد روزی که میتوان آن را مصداق این مثل معروف دانست، «سالی که نکوست از بهارش پیداست».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.