در الجزایر در بر همان پاشنه میچرخد
عبدالحمید بنمحمد
«به خدا اگر سرم را هم ببرند در انتخابات شرکت نمیکنم!» حاتم با بیان این جمله نهایت خشم خودش را از شرکت در انتخابات شوراهای الجزایر نشان میدهد. او به گروه وسیعی از جوانانی تعلق دارد که هیچ افق سیاسی روشنی را فراروی خود نمیبینند و احساس میکنند شرکت در انتخابات هیچ سودی ندارد. حتی این عرصه را فرصتی میدانند برای آنکه یکسری از فرصتطلبان به مقاماتی دست یافته و منافع خودشان را برآورده کنند؛ بهویژه اینکه با برگزاری هر انتخاباتی وضعیت معیشتی مردم در الجزایر بدوبدتر میشود. حاتم میگوید: «زندگیام سراسر عذاب است و هیچ امیدی وجود ندارد. اگر فرصتی برای مهاجرت پیدا میکردم لحظهای درنگ نداشتم. اینجا هیچ چیزی نیست. من از نسلی هستم که پدرانم با نیروهای اشغالگر فرانسوی جنگیدند و شهید شدند». حاتم تنها فردی نیست که میگوید در انتخابات شرکت نخواهد کرد. تقریبا بیش از 55 درصد الجزایریها گفتند در انتخابات شرکت نخواهند کرد. این دومین انتخابات در سال جاری و ششمین انتخابات در نوع خود از سال 1989 تاکنون یعنی شروع دوران فضای باز سیاسی در کشور بود. وضعیتی ثابت نورالدین بدوی، وزیر کشور الجزایر، نیز تأیید کرد که میزان مشارکت در انتخابات پنجشنبه گذشته به 45 درصد رسید. به گفته آنها، این میزان مشارکت در مقایسه با نوبت گذشته که 35 درصد بود، کمی بهتر است. اما نتایج اعلامشده تقریبا به هم نزدیک بود. طرفداران دولت همچنان پیشتاز هستند و بیشترین کرسیهای شورا را از آنِ خود کردند. در 48 استان الجزایر درمجموع هزار و 541 کرسی وجود دارد. تقریبا 23 میلیون نفر در الجزایر واجد شرایط رأیدادن هستند و در انتخابات اخیر بیش از 10میلیون رأی دادند. احسن خلاص، مدیر روزنامه «الجزایر»، میگوید: «نتایجی را که وزیر کشور اعلام کرد همان نتایج انتخابات گذشته را با تغییراتی جزئی نشان میدهد». به گفته او، جبهه آزادیبخش ملی حاکم، پیشتازی خود را با وجود تنشهای گذشته حفظ کرده است. خلاص میگوید: «انتخاب نامزدها براساس گرایشات قبایلی بهنفع آنها بوده است». براساس پیشبینی او، حزب تجمع ملی دموکراتیک متعلق به احمد اویحیی، نخستوزیر الجزایر، رشد بیشتری داشته است. کاهش حضور اسلامگرایان این روزنامهنگار درباره کاهش محبوبیت احزاب اسلامگرا نیز میگوید آنها به صورتی قوی وارد انتخابات نشدند و نتوانستند صندوقهایشان را پر کنند. آنان طوری وارد عرصه انتخابات شدند که گویی از پیش میدانستند برنده نخواهند شد. او درعینحال تأکید میکند: «ولی دیگر نمیتوانند به بهانه تقلب کاهش محبوبیتشان را لاپوشانی کنند». «محمد دویبی»، دبیرکل جنبش النهضه -که در چارچوب ائتلاف با جنبش سازندگی و جبهه عدالت فعالیت میکرد- میگوید نتایج انتخابات از پیش تعیین شده بود. به گفته او، «با تدوین قوانین خاص، جمعآوری امضاها و طردکردن بسیاری از نامزدهای مخالف باید همین نتیجه را میگرفتند». او به الجزیره میگوید: «تعجب در این است که چطور احزاب طرفدار دولت پیروز میشوند. درحالیکه همینها کشور را به این وضعیت کشاندهاند. ماه آگوست گذشته اعلام شد بیش از 50 میلیارد دلار در خزانه دولت نیست». به گفته دویبی، کاهش موفقیتها صرفا متوجه گروههای اسلامگرا نیست، بلکه احزاب سیاسی دیگر نیز در چنین وضعیتی هستند. هرچند به گفته او، به غیر از طرفداران دولت ما جریان مستقلی نداریم. موفقیت دولت دویبی دراینباره به یک نکته دیگر هم اشاره میکند و میگوید تأثیر منفی جریان تحریمکنندگان بر انتخابات بود. او بر این باور است که تحریمیها نتایج را بهنفع دولت رقم میزنند. نورالدین بکیس، استاد جامعهشناسی سیاسی دانشگاه الجزایر، نیز معتقد است انتخابات گذشته یکی از آرامترین رأیگیریها بود. به گفته او، این یک «موفقیت برای دولت» به شمار میرود زیرا در آن هیچ تقلبی صورت نگرفت. به گفته او، صحنه طوری آراسته شده بود که همین نتایج به دست میآمد زیرا خیلی از شهروندان بین «بد» و «بدتر» انتخاب میکنند و درعینحال همه بر این باورند که «فساد از رأس دولت سرچشمه میگیرد». بکیس به الجزیره میگوید: روند سیاسی در کشور به یک جریان رو به رشد تبدیل شده است. اما هنوز مردم به جای برنامهها به افراد رأی میدهند و این به «روند سیاسی آسیب میرساند». بااینحال، این استاد جامعهشناسی معتقد است دولت بعد از سالها تجربه بهویژه بعد از سال 1991 که در آن اسلامگرایان جبهه نجات برنده شدند و ارتش آن را ملغی اعلام کرد، دیگر بهخوبی درس خود را فراگرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.