|

رؤیای تنبیه ایران در بیرون

جواد جهانگیری‌سهروردی.کارشناس ارشد مسائل سیاسی

محمد بن سلمان، برای تثبیت خود به‌عنوان جانشین پادشاه عربستان و همچنین مقابله با نفوذ ایران در منطقه چند گام برداشته است که شامل دستگیری ده‌ها نفر از شاهزادگان و وزرای سعودی و روند عادی‌سازی روابط، حداقل تا حدی با اسرائیل است، اما اقدامات بنیادی برای پایان‌دادن به تحریم اسرائیل از سوی اعراب و مسلمانان، بدون دستیابی به یک راه‌حل درست برای مسئله فلسطین، ابتدا به فلسطین و سپس به عربستان سعودی لطمه خواهد زد. در هفته‌های گذشته یک مقام ارشد ارتش اسرائیل، به عربستان سعودی پیشنهاد داد که اسرائیل آماده است تا اطلاعاتی به عربستان سعودی در رابطه با ایران به اشتراک بگذارد. همچنین برای اولین بار، اسرائیل با عربستان سعودی، قطع‌نامه‌ای را علیه سوریه در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد موردحمایت قرار داد. علاوه بر این، وزیر ارتباطات اسرائیل، دعوت‌نامه‌ای به مفتی بزرگ عربستان سعودی، عبدالعزیز الشيخ، برای دیدار از اسرائیل و همچنین برای مذاکرات مسالمت‌آمیز در مورد دو کشور ارائه داد. عربستان سعودی به منظور پایه‌ریزی مراحل عادی‌سازی روابط با اسرائیل، محمود عباس، رئیس‌جمهور فلسطین را به ریاض دعوت کرد تا وی را متقاعد کند که برنامه صلح که توسط جرد کوشنر، مشاور دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ارائه ‌شده است را مطرح کند که همکاری سعودی-اسرائیلی بخشی جدایی‌ناپذیر از این طرح است. به گفته نیویورک‌تایمز، این پیشنهاد می‌تواند اقدامات عادی‌سازی، شامل «هواپیماهای مسافری اسرائیلی، ویزا برای افراد تجاری و ارتباطات مخابراتی» با عربستان سعودی، مصر، اردن و امارات متحده عربی باشد. اگر محمد بن سلمان از این طرح پیروی کند، این کار ریسک بزرگی برای ریاست‌طلبی عربستان سعودی در دنیای اسلام خواهد بود چراکه وجهه این خاندان حاکم بر عربستان را در بین اعراب و مسلمانان مخدوش خواهد کرد. همکاری محمود عباس برای انجام عادی‌سازی روابط سعودی‌ها و اسرائیلی‌ها ضروری است چراکه بدون همکاری یا دخالت آنها در عادی‌سازی روابط، حرکت عربستان سعودی به عنوان خیانت به موضع اعراب و مسلمانان در فلسطین دیده می‌شود. اگرچه در مورد اتفاقات و مذاکرات واقعی سفر محمود عباس به ریاض اطلاعات دقیقی در دست نیست اما برخی گزارش‌ها حاکی از آن است که رهبران عربستان سعودی به عباس فشار آورده‌اند که طبق برنامه‌های کوشنر پیش برود. ابومازن برای کمک به مقاومت فلسطینی‌ها و برای ادامه کار به کمک مالی عربستان و آمریکا نیاز دارد، بااین‌حال، معامله کوشنر حداقل برای پروژه ملی فلسطین خوب نخواهد بود.رهبران عربستان سعودی با دعوت محمد دحلان از مخالفان سرسخت محمود عباس، به ریاض و ملاقات با او به فشارهای بیشتر به عباس ادامه دادند. همچنین چند روز بعد، یک ضربه دیگر به محمود عباس زده شد مبنی بر اینکه دولت ایالات‌ متحده اعلام کرد که مجوز دفتر سازمان آزادی‌بخش فلسطین در سازمان ملل متحد در واشنگتن را تمدید نخواهد کرد که این امر نمی‌تواند یک تصادف باشد. این وضعیت یادآور سلف عباس، یعنی یاسر عرفات در معاهده کمپ دیوید دو در سال 2000 است؛ زمانی که او با فشار ایالات‌ متحده برنامه ایهود باراک مبنی بر عقب‌نشینی اسرائیل از بخش‌هایي از کرانه باختری و غزه را پذیرفت و بلافاصله پس از قرارداد کمپ دیوید، عرفات کنار گذاشته شد. بااین‌وجود، روشن است که عربستان سعودی به اقدامات عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل با یا بدون عباس ادامه خواهد داد. هدف محمد بن سلمان مدیریت پیروزی در خانه و تنبیه‌شدن ایران در بیرون است که نشان می‌دهد او تصمیمات رادیکالی دارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.