قمار سعودی
جنگ در یمن که مدت کوتاهی پس از تاجگذاری سلمان بن عبدالعزیز آلسعود در ژانویه 2015 آغاز شد، بزرگترین شکست نظامی و سیاسی عربستان محسوب میشود. عربستان برای این جنگ، ائتلاف عربی را شامل مصر، سودان و کشورهای دیگری که در گشتزنی در ساحل یمن سهیم هستند، تشکیل داد. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان که محمد بن نایف را از ولیعهدی و فرماندهی جنگ برکنار کرد، فرماندهی این جنگ را برعهده گرفت. جنگندهها، بیوقفه از جانب عربستان و امارات در حال بمباران نیروهای حوثي یمن هستند و توجهی به بیگناهی غیرنظامیان ساکن منطقه ندارند. این جنگ همچنین نخستین جنگ از زمان بهار عربی است که در آن شاهد جنگ کشورهای عربی در خاک کشور عربی دیگری هستیم و این وضعیتی است که حتی سوریه نیز مانند آن نیست. این تراژدی انسانی در یمن، نه برای عربستان و نه برای شرکای آمریکاییاش که ظاهرا پادشاهی این کشور را در مقابل قرارداد عظیم 110 میلیارددلاری خرید تسلیحات، به طور کامل حمایت میکنند، مزاحمتی ایجاد نمیکند. عربستان این قرارداد را با دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منعقد کرده است، اما تسلیحات پیشرفته عربستان که در طول چندین دهه خریداری شده و تواناییهای ارتش این کشور، قادر به شکست نیروهای انصارالله یمن که سلاحهای بسیار ابتدایی را در اختیار دارند، نیست. توضیح این مسئله در شرایط میدانی و ماهیت جنگ شهری نهفته است که پیروزی در جنگ را نیازمند حملات زمینی بیشتر به این کشور میکند؛ اقدامی که پادشاهی عربستان تاکنون به آن عمل نکرده است. ولیعهد عربستان اخیرا بارها گفته که علاقهمند به پایان جنگ در یمن است، اما برای این کار هیچ برنامهای را ارائه نکرده است. محمد بن سلمان همچنین باید با محمد بن زاید، ولیعهد دوبی که برنامههای خود را دارد نیز به توافق برسد. او با بازگرداندن نیروها از یمن مخالف است و خواستار آن است که این جنگ تا رسیدن به پیروزی ادامه پیدا کند. بن زاید وزنه قابلتوجهی در تصمیمگیریهای سعودی است؛ نهتنها بهخاطر مشارکت نظامی کشورش در این جنگ، بلکه به دلیل آنکه او با مصر و دولت آمریکا رابطه خوبی دارد. او همچنین شریکی کلیدی در ادامه تحریمهای اقتصادی علیه قطر و بهطورکلی تقلاهای ضدایرانی است. بنابراین، زمانی که فرمانده سرویس امنیتی ابوظبی برای استعفای رئیسجمهور یمن درخواست کند، این موضوع تفاوت میان عربستان و متحدش را نشان میدهد. مشکل این دو ولیعهد آن است که نیروهای آنان قادر به فتح صنعا، پایتخت یمن، نیستند و تا زمانی که انصارالله کنترل این شهر را در دست دارد، تنها امتیازهای سیاسی و اجتماعی گسترده میتواند مبارزان آن را وادار به کنارگذاشتن سلاحهایشان کند. این امتیازها شامل توزیع جدید بودجه و انتصاب وزرا و شاید حتی نخستوزیری به انتخاب انصارالله خواهد بود. با درنظرگرفتن تمام این مسائل، در غرب درباره اهمیت جایگاه عربستان سؤال پدید آمده است و اینکه آیا مشارکت استراتژیک با این کشور، بیشتر بر اساس قدرت اقتصادی و منابع طبیعی آن است یا تواناییهای آن برای نفوذ در اقدامات استراتژیک و نظامی در خاورمیانه؟ بخشی از پاسخ این سؤال وابسته به روش ولیعهد در اداره حکومت عربستان است. کاری که او تا به حال انجام داده، تنها به قدرتنمایی و دندان نشاندادن به رقیبانش خلاصه شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.