گردهمايي پيروزمندان
مترجم: بهزاد احمدینیا
نشست بررسی راهکارهای صلح در سوریه و چشمانداز سوریه پس از جنگ در اقامتگاه زمستانی رئیسجمهوری روسیه در شهر سوچی در ساحل دریای سیاه برگزار شد. همانطور که در تاریخ مرسوم بوده، این نشست را طرف برنده جنگ برگزار میکند و اینک نیز روسیه، ایران و ترکیه در حال رایزنی برای آینده سوریه هستند. ابتکار عمل در این صلح در دست پوتین است و او این غنیمت را با همتایان ایرانی و ترک خود قسمت کرده؛ کشورهایی که در روزهای سخت در یک جبهه جنگیدند.آنچه مسلم است این است که اسد در قدرت باقی میماند و سوریه همچنان زمین بازی روسها خواهد بود اما برخلاف تمام جناحهایی که تکلیفشان روشن میشود، نیروهای آمریکایی و همپیمانان آنها در شام زمینگیر خواهند بود. ترامپ در نشست سوچی فقط به اندازه یک تماس تلفنی سهم داشته و نیروهایی که از آنها پشتیبانی کرده عناصر نامطلوب ترکیه و ایران بهحساب میآیند.در این شرایط تقریبا تمام ناظران معتقدند که برخلاف ائتلاف آمریکا، اسرائیل و عربستان، ائتلاف روسیه، ایران و ترکیه، تمام برگهای برنده را در دست دارد. آنها زمینهای کلیدی را با قوای نظامی بازپس گرفتهاند و نقاط اشتراک قابلاتکایی در سوریه دارند. بیعملی آمریکا در نشست صلح سوچی در شرایطی است که نیروهای زمینی و هوایی این کشور در این جنگ درگیر بودهاند و هنوز هم در سوریه حضور دارند.جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، هفته گذشته در سخنانی اعلام کرد ایالات متحده قصد ندارد به این زودیها سوریه را ترک کند؛ اظهاراتی که بیشتر جنبه تهدید و هشدار برای ایران داشت. بیشک واشنگتن و تلآویو، تهران را بزرگترین دشمن خود میدانند و در تعاریفشان جمهوری اسلامی را بزرگترین حامی تروریسم در جهان خواندهاند اما واقعیت این است که اگر حضور نظامی روسیه در سال 2015، ورق جنگ را بهنفع اسد برگرداند، این نیروهای زمینی تحت رهبری ایران بودند که توانستند سرزمینهای کلیدی را از دست تروریستها و شورشیان مورد حمایت آمریکا آزاد کنند.مثلث ایران، روسیه و ترکیه برخلاف متحدان آمریکا که شامل چندین گروه شورشی سوری، عربستان سعودی و اسرائیل هستند، نهتنها در زمینه نظامی چیرگی خود را به اثبات رساندهاند، بلکه در گستره وسیعی از فعالیتهای دیپلماتیک و سیاسی صلح نیز موفق عمل کردهاند. سخنگوی وزارت دفاع آمریکا که پیش از این بهوضوح اعلام کرده بود هدف آمریکا مقابله با قدرت منطقهای ایران است، روز دوشنبه در گفتوگویی مدعی شد که هنوز مناطق وسیعی در سوریه، در کنترل تروریستها باقیمانده و نیروهای آمریکایی تا اطمینان از ثبات آرامش در منطقه، بازسازی زیرساختها، کمکرسانی به نیروهای مسلح کرد برای تثبیت یک حکومت محلی و اطمینان از بازگشت همه مردم به خانههایشان، در سوریه باقی ميمانند.تفکیک قدرت در سوریه کار دشواری شده است. آمریکا مدعی است که هنوز زمینهای زیادی در اشغال تروریستها باقیمانده و این نیروهای ائتلاف کردی هستند که با پشتیبانی واشنگتن کار پاکسازی را ادامه میدهند. این ادعا بیش از آنکه واقعیت داشته باشد، برای زیرسؤالبردن دستاوردهای ایران در سوریه مطرح میشود. از سوی دیگر، عربستان نیز دور میز سوچی کرسی ندارد. سعودیها به جای تلاش برای حضور در سوچی، ترجیح دادند همزمان با نشست روسها، نشستی در ریاض برای گروههای شورشی و مخالف اسد تدارک ببینند. این نشست در شرایطی کاملا همزمان آغاز بهکار کرد که روز دوشنبه، ریاض حجاب، از جمله بانفوذترین رهبران مخالفان اسد بدون هیچ توضیحی استعفا کرد. او که از مخالفان سرسخت حضور روسیه و سیاست پوتین در سوریه بود، با کنارهگیری خود زمینه را برای حضور گروههای مخالف میانهرو در ریاض فراهم کرد و این احتمال وجود دارد که یک اتحاد یکپارچه بهنمایندگی از تمامی مخالفان، بعد از نشست سازمان ملل برای گفتوگوهای صلح به سوچی بروند. این عملیات غیرممکنی است که عربستان برعهده گرفته تا بیش از این از زمین شام بیرون نیفتد. ایجاد یک اتحاد میان گروههایی که بهشدت با یکدیگر اختلاف دارند و تنها نقطه اشتراکشان مخالفت با اسد است، کاری دشوار خواهد بود.بیش از 400 هزار نفر از مردم سوریه در جنگ داخلی این کشور کشته و میلیونها نفر نیز آواره گوشهوکنار دنیا شدند؛ اکنون آمارها حاکی از حضور 503 نظامی آمریکایی در سوریه است اما وزارت دفاع تأکید کرده که این آمارها شامل نیروهایی که برای عملیات خاص وارد و خارج شدهاند یا نیروهایی که موقتا به مناطقی اعزام میشوند، نمیشود. یک احتمال این است که آمریکا به بهانه کمک به همپیمانان کردش سالهای طولانی در سوریه حضور داشته باشد اما برخلاف آنچه پس از جنگ عراق اتفاق افتاد، اینجا طرف مقابل ایالات متحده، میخ خود را در منطقه محکم کرده است. مثلثی که در سوچی گرد هم آمدهاند، قدرتمندتر از ائتلاف آمریکاست و بعید بهنظر ميرسد بهانههای واشنگتن برای ادامه هزینهدادن در سرزمینی که از دست داده است، کافی باشد. اکنون آمریکا و اسرائیل باید با نگرانیای که از قدرتگرفتن ایران و حزبالله در مرزهای سرزمینهای اشغالی دارند، همانند دوران جنگ سوریه، از کنار گود نظارهگر شکلگیری صلح باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.