مردم بیاعتماد شدهاند
عصر ما، عصر واکنشهای تند در برابر هرگونه اقتدار و برنتابیدن آن است. تا این زمان خشم جنبشهای پوپولیستی متوجه دولت و رسانهها بوده، درحالیکه تجارت و کسبوکار چندان در کانون اعتراضانه قرار نگرفته است. صرفنظر از جنبشهای اعتراضی قبلی مانند «اشغال والاستریت» خشم و اعتراض گسترده در این حوزه هنوز به طور مستقیم نخبگان تجاری را نشانه میگیرد. اما نشانههایی وجود دارد حاکی از آنکه این وضع قرار است تغییر کند. مدت 17 سال است که شاخص موسوم به «بارومتر اعتماد ادلمن» با نظرسنجی از دهها هزار نفر در دهها کشور جهان درباره سطح اعتماد آنها به بازار و کسبوکار، رسانهها، دولت و سازمانهای غیردولتیسنجیده میشود. امسال (2017) اولینبار بود که این مطالعه از کاهش اعتماد نسبت به هر چهار نهاد حکایت داشت. در تقریبا دوسوم از 28 کشوری که ما مورد بررسی قرار دادیم، عموم افراد اعتماد نداشتند که این چهار نهاد «آنچه را که درست است» انجام میدهند؛ متوسط اعتماد به هر چهار نهاد درمجموع کمتر از 50 درصد بود. ما همچنین کشف خیرهکنندهای درباره عدم اعتماد به مدیران داشتیم: 71 درصد از پاسخدهندگان به نظرسنجی گفتند که مقامات دولتی به هیچوجه یا تا اندازهای معتبر نیستند و 63 درصد از آنها درباره مدیران عامل همین را گفتند. اعتبار مدیران عامل در سال جاری با 12 امتیاز کاهش و به 37 درصد در سطح جهانی رسید. در مقایسه، 60 درصد از پاسخدهندگان گفتند به «یک فرد مانند خود» اعتماد میکنند و در همین حدود نیز گفتند که به یک متخصص فنی یا یک آکادمیک اعتماد میکنند. این نتایج باید برای مدیران عمیقا نگرانکننده باشد، چون «کسبوکار و تجارت» در جوامع غربی نسبتا محبوب و مورد توجه عموم مردم بودهاند. در حقیقت، حتی در این نظرسنجی، کار و تجارت از دومین میزان اعتماد در بین چهار نهاد برخوردار بود و فقط با یک امتیاز پایینتر از سازمانهای غیردولتی ایستاد. (دولت از کمترین میزان اعتماد برخوردار بود و رسانهها بیشترین میزان سقوط سالانه خود را تجربه کردند و درحالحاضر در 82 درصد از کشورهایی که ما مورد بررسی قرار دادیم، به آنها اعتماد نمیشود).به عبارت دقیقتر، نتایج برای امور تجاری و کسبوکار عمیقا نگرانکننده است. فقط 52 درصد از پاسخدهندگان به نظرسنجی ما میگویند به نهاد تجارت اعتماد دارند که آنچه انجام میدهد، درست است. در 13 کشور از 28 کشور، به نهاد کار و تجارت اعتماد وجود ندارد و پاسخدهندگان مشتاق اصلاحات بیشتر در حوزه کسبوکار بودند؛ ازجمله سیاستهای بالقوه سختگیرانهتر درباره «مجوز کسبوکار». برای مثال، 82 درصد از پاسخدهندگان گفتند که صنعت داروسازی نیازمند قوانین بیشتر است. نگرانکنندهترین مورد شاید این است که حوزه کار و تجارت نیز به ترس و بیاعتمادی مردم افزوده شده است. در این نظرسنجی 60 درصد از جمعیت نگران ازدستدادن شغل خود به دلیل تأثیر جهانیشدن بودند. نیمی از مردم گفتند که جهانیشدن، جامعه را در مسیر اشتباه قرار میدهد و 53 درصد گفتند که سرعت تغییر در کسبوکار و صنعت بسیار زیاد است. همه اینها اشاره واضحی به انتظار از جمعیت فعالان کار و تجارت است. آیا رهبران تجاری به تمرکز صرف بر «عملکرد مالی» شرکتهای خود ادامه میدهند و باور دارند مسئولیت اولیه آنها همین است، یا به دنبال شواهد خارجی هستند تا بتوانند مشروعیت عملکرد خود را بالا ببرند؟با وجود بیاعتمادی گسترده به حوزه تجارت، انتظارات بسیار از آن وجود دارد که یک فرصت بالقوه برای تعدیل جریان افکار عمومی در اختیارش قرار میدهد. سهچهارم مردم موافقاند که «یک شرکت میتواند اقدامات خاصی را انجام دهد که هم سود را افزایش دهد و هم شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعهای را که در آن فعالیت میکند، بهبود بخشد». پاسخدهندگان ما بهترین راه را برای ایجاد اعتماد بیشتر در آینده به فعالان تجارت پرداخت دستمزد عادلانه، ارائه مزایای بهتر و ایجاد شغلهای بیشتر عنوان کردهاند. سریعترین راه ازمیانرفتن اعتماد نیز رشوهدادن به برخی مدیران، پرداخت دستمزد نجومی به مدیران ارشد و فرار از مالیات بوده است. بازسازی اعتماد یک مسئولیت مشترک است. هر یک از نهادها باید راه خود را برای برطرفکردن نگرانیهای اجتماعی پیدا کند و با تلاش برای بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی جوامع؛ با ایجاد گفتوگوی عمومی درباره سیاستها و گفتوگوی مستقیم درباره مزایای رشد اقتصادی ناشی از صنعت. آسیبدیدن اخیر اعتماد به دولت و رسانهها را باید درس بزرگی برای حوزه کار و تجارت دانست که چنین چیزی برای این حوزه هم میتواند اتفاق بیفتد؛ هنگامی که نهادها با منافع و نظرهای مردمی که باید در خدمت آنها باشند، قطع ارتباط کنند. مدیران باید هوشیار باشند؛ مشتریان و مردم بهدقت آنها را زیر نظر دارند. * مدیر بخش جهانی مؤسسه ادلمن منبع: هاروارد بیزنس ریویو درباره «بارومتر اعتماد ادلمن» نظرسنجی سال 2017 هفدهمین مطالعه سالانه ادلمن درباره اعتماد و قابلیت اعتماد است. این تحقیق که شرکت تحقیقاتی Edelman Intelligence انجام داده، شامل مصاحبههای آنلاین 25دقیقهای بوده که سال گذشته میلادی در فاصله روزهای 13 اکتبر تا 16 نوامبر 2016 از بیش از 33 هزار پاسخدهنده در 28 کشور انجام شده است. برای هر کشور هزارو 150 نفر از جمعیت در طیف سنی 18 سال و بالاتر مورد نظرسنجی قرار گرفتهاند، بهعلاوه 500 نفر پاسخدهنده «آگاه مردمی» در ایالات متحده و چین و 200 نفر پاسخدهنده «آگاه مردمی» در همه کشورهای دیگر در نظرسنجی شرکت کردهاند. اصطلاح «آگاه مردمی» با معیارهای زیر تعریف میشود: سن 25 تا 64ساله تحصیلات تکمیلی؛ درآمد خانوار در بالاترین سطوح برای سن خودش در کشورش؛ دارای مطالعه یا تماشای برنامههای خبری امور تجارت و کسبوکار رسانههای خبری حداقل چندین بار در هفته؛ دنبالکردن اخبار سیاست عمومی چندین بار در هفته.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.