|

در ستايش بيكاري

«پنج صبح، وسط باران، رسيدم نيواورلينز. كمي همان‌جا تو ايستگاه اتوبوس نشستم اما قيافه ملت آن‌قدر حالم را بد كرد كه چمدانم را برداشتم زدم بيرون و توي باران پياده راه افتادم. نمي‌دانستم مسافرخانه‌ها كجا هستن، آنجايي كه آدم‌هاي فقير مي‌روند. چمدان مقوايي زوار دررفته‌اي داشتم كه زماني رنگش سياه بود، اما بعدترها رنگ روكشش رفته بود و مقواي زردش زده بود بيرون. من هم سعي كرده بودم اين مشكل را با ماليدن واكس سياه به آن قسمت‌هاي رنگ‌ورورفته حل كنم. همان‌طور كه در باران راه مي‌رفتم واكس چمدان حسابي ماليد به شلوارم و چون حواسم نبود و چمدان را دست به دست مي‌كردم، هر دو پاچه شلوارم سياه شد.» اين آغاز رمان «هزارپيشه» چارلز بوكوفسكي است كه به‌تازگي با ترجمه علي‌ اميررياحي توسط نشر نگاه به چاپ رسيده است. قهرمان و راوي اين رمان نيز، به سياق بسياري ديگر از آثار بوكوفسكي، مردي به نام چيناسكي است. چيناسكي آدمي بيكار است كه دنبال كار مي‌گردد و آن‌طور كه از همين سطور آغازين رمان هم معلوم است، تازه وارد نيواورلينز شده و اميدوار است كه اينجا شانس يارش باشد و بتواند كاري پيدا كند. هرچند كه او آدمي نيست كه براي مدتي طولاني در يك كار دوام بياورد. او نه‌فقط در يك كار، بلكه در يك جا هم بند نمي‌شود و مدام از جايي به جايي ديگر مي‌رود و كاري پيدا كرده يا نكرده آنجا را هم ترك مي‌كند. در اين رمان هم مي‌توان ويژگي‌هاي اصلي آثار بوكوفسكي، همچون زباني طنزآلود و صريح و حذف زوايد از روايت داستان را ديد. بوكوفسكي در اين اثر، تصويري انتقادي از جامعه آمريكايي به دست داده است. بوكوفسكي نويسنده‌اي است كه پيش‌تر برخي ديگر از آثارش به فارسي ترجمه شده بود و شناخت خوبي از او در ايران وجود دارد. به‌اين‌خاطر مترجم «هزارپيشه» در مقدمه‌‌اش نيازي به معرفي مجدد او نديده و به‌جاي آن نكاتي را ذكر كرده از جمله اين‌كه: «...تلفظ درست Bukowski در زبان انگليسي چيزي شبيه بوكاوسكي است، اما همان‌طور كه مي‌دانيم تمام اسم‌ها در زبان‌هاي ديگر عينا مانند زبان اصلي تلفظ نمي‌شوند و هميشه بحث‌هاي زبان‌شناسي و اقتصاد زباني، و همين‌طور سليقه و تشخيص اولين كسي كه اسم مورد بحث را به كار برده تاثير بسياري دارد. از آنجايي كه وحي نشده بوكاوسكي بنويسيم و بوكوفسكي يا بكوفسكي، پس به گمانم همگي مي‌تواند درست باشد. اما نكته سوم، كه اتفاقا از دو نكته قبل كمتر غيرضروري است، اينكه تقليل‌دادن نويسنده‌اي فقط به يك ويژگي كار چندان هوشمندانه‌اي نيست. قطعا يكي از ويژگي‌هاي بوكوفسكي وحشي و عريان نوشتن و توصيف لحظه‌هاي گاه حساسيت‌برانگيز است (دست‌كم چيزي كه در ايران به آن شهره شده)، اما اينكه او را تنها به همين ويژگي‌ بشناسيم و از امكاناتي كه مي‌خواهد با نگاه متفاوت و شيوه مواجهه‌اش به مسايل ارائه كند چشم بپوشيم، ما را به خوانندگان تك‌بعدي بدل مي‌كند كه دانشي كنكوري داريم. دانشي كه براي هر سوال تنها يك گزينه حاضروآماده سراغ دارد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.