|

روایتی از شکست محاصره سوسنگرد

نبرد در خانه

شرق: حدود دو ماه از آغاز جنگ می‌گذشت؛ نیروهای عراقی با همه قوا قصد پیشروی داشتند. آنها از شروع حمله به ایران، از چند جبهه وارد شدند. چنان وارد شده بودند که صدام خیال رسیدن به تهران در همان هفته‌های اول جنگ را داشت. شهرهای بی‌دفاع مرزی زیر آتش بودند. دشمن وارد خانه شده بود و نبرد در خانه ادامه داشت. خرمشهر مقاومت کرد تا اینکه آبان 1359، پس از 35 روز مقاومت، به دست نیروهای عراقی افتاد. در همان زمان‌های مقاومت خرمشهر، سودای تصرف سوسنگرد را هم داشتند؛ مهر 59 یک‌بار قصد اشغال سوسنگرد در شمال استان خوزستان را داشتند، اما مقاومت نیروهای ایرانی باعث شد تا تلاش دشمن، به در بسته بخورد. روزهای ابتدایی آبان، خرمشهر سقوط کرده بود؛ هفته چهارم آبان که شد، دوباره هوس تصرف سوسنگرد به سرشان زد؛ آمدند و آمدند. 23 آبان بود که درگیری‌ها در دهلاویه اوج گرفت. دهلاویه تا سوسنگرد 10، 15 کیلومتر فاصله دارد. صدای نفس‌های دشمن کنار گوش سوسنگرد شنیده می‌شد؛ بیشتر و واضح‌تر از قبل. آتش سنگینی روی دهلاویه ریخته می‌شد، تعدادی از مدافعان شهر که در دهلاویه بودند به شهادت رسیدند و تعدادی دیگر به‌سمت سوسنگرد عقب‌نشینی کردند. آتش دشمن ساعت‌به‌ساعت بیشتر می‌شد و حلقه محاصره شهر هم تنگ‌تر. تا آخرین ساعات جمعه، بیست‌وسوم آبان 1359، محاصره سوسنگرد ادامه داشت. 24 آبان، لشکر 9 زرهی عراق شهر سوسنگرد را از شرق، جنوب و غرب به محاصره درآورد. 310 رزمنده ایرانی در شهر مشغول مقاومت بودند؛ جنگی رودررو با ادوات و تجهیزات عراقی؛ نفر با نفربر و تانک و زره‌پوش. آمدند ولی یکی‌، دو روز بیشتر آمدنشان ادامه نداشت؛ 26 آبان، یعنی یک‌روز پس از اینکه امام خمینی(ره) گفتند: «تا فردا باید سوسنگرد آزاد شود»، حلقه محاصره دشمن شکسته شد. تنگ‌شدن حلقه محاصره سردار حسین علایی، از فرماندهان جنگ در کتاب «روند جنگ ایران و عراق»، درباره محاصره سوسنگرد نوشته است: «اگرچه ارتش عراق در تصرف سوسنگرد شکست خورد، ولی نمی‌توانست از اشغال این شهر صرف‌نظر کند؛ بنابراین بار دیگر واحدهایی از لشکر 9 زرهی، خود را مأمور کرد تا در 23/8/1359 از شمال رودخانه کرخه‌کور، پیشروی خود به‌سوی جاده حمیدیه- سوسنگرد را آغاز کنند. این نیروها در 24 آبان 1359 شهر سوسنگرد را از شرق، جنوب و غرب به محاصره درآوردند. در آن هنگام حدود 310 رزمنده سپاه و بسیج در شهر مقاومت می‌کردند. در این نبردهای خیابانی مدافعان شهر بارها با تانک‌‌ها و زره‌پوش‌‌های عراقی رودررو جنگیدند و حماسه‌‌های بسیاری آفریدند. تعدادی از رزمندگان تبریزی نیز جزء مدافعان سوسنگرد بودند. علی تجلایی (شهید) که فرمانده این نیروها بود، در تماسی با آیت‌‌الله سید‌اسدالله مدنی، ضمن توضیح وضعیت وخیم سوسنگرد و شرایط خطرناک رزمندگان شهر، از ایشان استمداد طلبید. آیت‌‌الله مدنی بلافاصله پس از تماس با دفتر امام خمینی در جماران به تهران آمد و در دیداری با امام خمینی، ایشان را در جریان محاصره سوسنگرد و اوضاع سخت رزمندگان گذاشت. امام نیز فورا دستورهای لازم را صادر کردند و دامادشان، حجت‌الاسلام شهاب‌الدین اشراقی را برای ابلاغ این دستورها به نزد رئیس‌‌جمهور بنی‌صدر فرستادند». علایی همچنین در کتابش از وقایع روزهای منتهی به آزادسازی سوسنگرد اینگونه می‌نویسد: «نیروهای عراقی در 25 آبان 1359، به‌منظور اشغال مجدد سوسنگرد به این شهر حمله کردند. در پی دستور امام خمینی که «تا فردا باید سوسنگرد آزاد شود» و با پیگیری‌‌هایی که شد، یک گروه رزمی به استعداد چند اسکورپین و تعدادی نفربر در بامداد روز 26 آبان از سمت تپه‌‌های فولی‌آباد اهواز به‌کمک محاصره‌شدگان شتافتند. نیروهای گروه جنگ‌های نامنظم دکتر چمران هم که حدود 20 نفر بودند، به فرماندهی شخص دکتر چمران، به کمک آمدند. حمله از بیرون و مقاومت از درون شهر مؤثر واقع شد». گزارش مرکز اسناد مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس در گزارشی براساس اسناد موجود از عملیات شکست حصر سوسنگرد، نوشته است: «عراق در ادامه فعالیت و فشار خود برای تسخیر سوسنگرد، روز دوشنبه 26 آبان 1359، برابر با هشتم محرم 1401 و 17 نوامبر 1980، بار دیگر تانک‌ها را وارد شهر کرد. چند دستگاه تانک تا 10متری مسجدجامع (مقر نظامی شهر) پیشروی کرد که با انهدام دو دستگاه آن، این حمله متوقف و به شکست منجر شد. با وجود این، از یک‌سو با طولانی و تنگ‌ترشدن حلقه محاصره و ازسوی دیگر، فشارهای پیاپی دشمن که با بمباران و گلوله‌باران شهر همراه بود، باعث قطع تدارکات و پشتیبانی و بالارفتن آمار مجروحان و شهدا شد. واحد عملیات سپاه سوسنگرد وضعیت شهر را در ساعت 10 صبح چنین گزارش کرد: «جنگ تن‌به‌تن در غرب شهر ادامه دارد. سپاه آخرین گلوله‌ها و مهمات خود را مصرف کرده است. زخمی‌ها در مسجد انباشته شده‌اند و بچه‌ها به یکدیگر وصیت می‌کنند». استانداری خوزستان نیز درباره همین ساعت سوسنگرد نوشت: دشمن از سمت جنوب سوسنگرد به شهر وارد شده و حمله از هر چهار طرف ادامه دارد. هویزه نیز زیر آتش توپخانه دشمن است و همه راه‌های ارتباطی آنجا تحت کنترل دشمن است. از سوی دیگر، از نخستین ساعات روز (در چارچوب عملیات ذکرشده در قبل) حمله نیروهای ایران به خط مقدم و نیز اجرای آتش روی عقبه‌های دشمن شروع شد. بنا به گزارش سپاه خوزستان، نیروهای عراقی در حمودی زیر آتش توپخانه قرار گرفتند. تعدادی از تانک‌های دشمن نیز مورد حمله بالگردهای هوانیروز قرار گرفته و منهدم شدند. گزارش‌ها حاکی از دستپاچگی و به‌هم‌ریختگی نیروهای عراقی است. در ساعت 11، اولین دسته از تانک‌های عراقی، شامل هشت تانک، از سوسنگرد گریختند و تا پل کرخه‌کور عقب‌نشینی و از آن عبور کردند». در ادامه گزارش «مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس»، آمده: «خبر تهاجم موفق خودی، به مدافعین شهر رسید. آنان ابتدا باور نمی‌کنند، تا اینکه حدود ظهر، فرمانده عملیات سپاه با تنی چند از برادران شخصا از شهر بیرون می‌روند و پیشروی خودی را مشاهده می‌کنند. در ساعت 13:30، حلقه محاصره شکسته می‌شود. نیروهای خسته شهر که ثمرات مقاومت خود را می‌بینند، همپای نیروهای کمکی به پاک‌سازی شهر می‌پردازند. دشمن با به‌جا‌گذاردن تعدادی کشته و زخمی و دادن 45 اسیر عقب‌نشینی می‌کند. 25 تانک و خودرو با مقادیر زیادی مهمات جزء غنایم است و حدود 40 تانک و خودرو نیز منهدم گردیده است. از این‌سو، علاوه بر مقرهای نظامی، بازار شهر، بیمارستان، جهاد سازندگی و بسیاری از منازل مسکونی خسارات فراوانی دیده‌اند. اجساد هشت نفر از برادران پاسدار که دشمن از روی آنها با تانک عبور کرده است، گویای صحنه‌های نبرد چندروزه است». علایی هم از روز آزادسازی سوسنگرد نوشته: «سرانجام بعد‌از‌ظهر روز 26 آبان، رزمندگان اسلام از سمت شرق وارد شهر شدند. آنان دوباره محاصره سوسنگرد را شکستند و از سقوط این شهر به دست ارتش بعثی جلوگیری کردند. در این درگیری‌‌ها، بیش از 80 نفر از رزمندگان اسلام به شهادت رسیدند که عمدتا در داخل شهر مقاومت می‌کردند. تعداد بیشتری نیز زخمی شدند. دکتر چمران هم از ناحیه پا مجروح شد. در این عملیات، پیروزی بزرگی نصیب نیروهای اسلام شد. ناکامی ارتش بعثی در تصرف سوسنگرد تا حد زیادی آنها را از پیشروی‌‌های بیشتر مأیوس کرد». وقتی شهر آزاد شد گزارش مرکز اسناد دفاع مقدس به نقل از شهید تجلایی در آخرین روز حضور در سوسنگرد و قبل از اعزام به تهران برای معالجه، درباره شکست حصر سوسنگرد آورده است: «به من خبر دادند نیروهای کمکی در نزدیکی شهر هستند؛ ولی ما باور نمی‌کردیم تا اینکه نزدیکی‌های ظهر به‌ اتفاق برادران به‌طرف جاده رفتیم. در این موقع نیروهای سپاه را که در جاده پیش می‌آمدند، دیدیم. این لحظه گفتنی نیست که از خوشحالی همه... دعا می‌کردند و شکر خدا را به‌جای می‌آوردند، همدیگر را در آغوش می‌کشیدند و گریه می‌کردند؛ البته گریه خوشحالی. هوانیروز و توپخانه ارتش و سپاه پاسداران تانک‌های دشمن را در محور کرخه‌کور منهدم کرده بودند. آسمان را دود و آتش گرفته بود. شروع به پاک‌سازی شهر کردیم و نیروهای پراکنده بعثی را کشته یا دستگیر کردیم. در این روز من از قسمت پا تیر خوردم. اگر در این لحظه این تیر به جمجمه‌ام هم می‌خورد، ناراحت نبودم؛ چون با خیال راحت شهید می‌شدم؛ زیرا دیگر سوسنگرد آزاد شد. ولی این مزدوران، این بعثی‌های آمریکایی که آلت‌دست اربابان آمریکایی و روسی خود هستند، نمی‌دانند این ملت با وعده‌ای که خداوند متعال و مهربان به مستضعفان داده، شکست نخواهد خورد و ما تا سرنگونی رژیم بعثی عراق خواهیم جنگید و اما در آخر گزارشم از مسئولان کشور می‌خواهم که علت نارسایی‌ها و مهم‌تر از همه علت نرسیدن کمک در روزهای قبل از محاصره سوسنگرد و دلیل عمل‌نکردن توپخانه ارتش را بررسی کنند...». شهدای نیروی هوایی در جریان اين عمليات، شهيد چمران که در خط مقدم حضور داشت، به‌شدت از ناحيه پا مجروح شد و يكي از محافظانش نیز به شهادت رسید؛ ولي شهيد چمران موفق شد به همراه یکی ديگر از محافظانش به عقب برگردند. شهيد چمران براي مداوا به تهران منتقل شد. اين عمليات با فرماندهي آیت‌الله خامنه‌ای (نماینده وقت امام در شورای عالی دفاع) و شهيد چمران با موفقيت به پايان رسید و سوسنگرد براي هميشه آزاد شد. در عملیات آزادسازی سوسنگرد، ۲۴ خلبان نیروی هوایی شرکت داشتند که از این تعداد، «هوشنگ کیان‌آرا»، «سیدمحمدتقی حسینی»، «محمد کام‌بخش‌ضیایی»، «نعمت‌الله اکبری‌سامانی»، «یونس خوشبین» و «ابراهیم امیدبخش» به شهادت رسیدند. همچنین «استوار دوم شهید حسین سلمان‌زاده»، «گروهبان یکم شهید ابراهیم قهوه‌چی‌زاده»، «استوار دوم شهید غلامعلی حلاج‌قدوی»، «سروان فنی شهید عبدالله عیسی‌پور»، «ستوان دو شهید سیدعلی‌اکبر حیدری» نیز از دیگر شهدای نیروی هوایی در جریان عملیات آزادسازی سوسنگرد بودند. شهر همچنان زیر آتش با وجود شکست حصر سوسنگرد، مبارزه با دشمن همچنان ادامه داشت. مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، در‌این‌باره نوشته است: «روز سه‌شنبه 27 آبان 1359، واحد اطلاعات سپاه خوزستان پس از شروع عملیات شکستن محاصره سوسنگرد، وضعیت نیروهای عراقی را تا ساعت 10 صبح 27/8/59 به این شرح اعلام کرد: دشمن از جنوب سوسنگرد 10 کیلومتر عقب رانده شده و هنوز در حال عقب‌نشینی است. از جانب غرب هم دشمن تا حدود دو کیلومتری آن‌طرف رودخانه کرخه عقب نشسته و از آنجا شهر را با خمپاره می‌زند». هرچند دشمن عقب‌نشینی کرده؛ ولی همچنان شهر را زیر آتش دارد؛ گزارش مرکز تحقیقات می‌گوید: «شهر شدیدا زیر آتش گلوله‌های تانک و توپ نیروهای دشمن که در یک‌کیلومتری غرب سوسنگرد کنار جاده مستقرند، قرار دارد. گلوله‌های تانک و توپ و خمپاره دشمن باعث انهدام منازل زیادی از مردم شده است». این گزارش اشاره‌ای هم به تحرکات دشمن پس از دورشدن از شهر دارد: «با وجود شکست نیروهای عراقی در تسخیر سوسنگرد، هنوز هم تحرکاتی از سوی آنان در این محور مشاهده می‌شود. استانداری خوزستان گزارش داد: تعدادی تانک از دب‌حردان و تعدادی دیگر از طریق جوفیر به‌ سوی سوسنگرد در حرکت هستند. دشمن قصد دارد با تجمع و تقویت نیروهایش، دست به حمله بزند. ازاین‌رو، نیروهای خودی نیز مواضع دشمن را در نزدیکی کرخه‌کور، در ناحیه حمودی که بعد از تهاجم نیروهای ایران به آنجا عقب‌نشینی کرده است، زیر آتش توپخانه قرار داده‌اند. ضمن درگیری‌های پراکنده در ساعت 9 صبح یک هلیکوپتر عراقی هدف قرار گرفته و سرنگون شد که فرماندهی کل نیروهای عراقی در بیانیه 147 خود به آن اعتراف کرد. در ساعت 12 ظهر نیز یک جنگنده میگ در پنج‌کیلومتری سوسنگرد هدف قرار گرفت که خلبان آن نیز دستگیر شد. با پایان‌یافتن برخی درگیری‌های پراکنده، استانداری خوزستان درباره آخرین وضعیت این جبهه می‌نویسد: جاده اهواز- سوسنگرد از وجود عراقی‌ها پاک شده و راه تدارکاتی نیروهای خودی باز است. بااین‌حال فرماندهی کل نیروهای مسلح عراق در بیانیه امروز خود بدون اشاره به شکست نیروهایش در سوسنگرد، نوشته است: «واحدهای ما به تنگ‌ترساختن محاصره گروه‌های دشمن در الخفاجیه (سوسنگرد) و حمله به واحدهای تقویتی و منهدم‌ساختن آنها ادامه دادند و خسارات سنگینی وارد کردند». نبرد ادامه دارد روز بعد هم نبرد با دشمن ادامه دارد؛ در اسناد منتشره از سوی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس آمده: «چهارشنبه 28 آبان 1359 نیز، در تداوم نبرد سوسنگرد، نیروهای عراقی تا ساعت 17 از سمت غرب شهر تا سه‌کیلومتری عقب‌نشینی کردند. گروه‌های چریکی خودی نیز نیروهای در حال عقب‌نشینی دشمن را موردحمله قرار دادند. متعاقب آن، نیروهای خودی از پل شهر سوسنگرد گذشتند و در آن سوی رودخانه در نزدیکی نیروهای عراقی مستقر شدند. در پی این شکست، دشمن با موشک و توپخانه حملات سنگینی را روی شهر انجام داد. واحد اطلاعات سپاه سوسنگرد در این مورد می‌نویسد: «نیروهای عراقی در غرب شهر تعدادی تانک و نفربر مستقر کرده و نیز با استفاده از نوعی موشک‌های زمین‌به‌زمین، سوسنگرد را زیر آتش شدید خود قرار داده‌اند. این موشک‌ها که یک متر طول دارند، با ارتفاع خیلی کم پرتاب می‌شوند». از طرف دیگر، مواضع دشمن نیز زیر آتش شدید توپخانه و بالگردهای خودی قرار گرفت که خسارات مهمی وارد آمد». پس از این نبردها، اقدامات رزمندگان ایرانی باعث عقب‌نشینی‌های بیشتر از سوی دشمن می‌شود؛ اسناد این‌گونه می‌گویند: «پس از آزادسازی سوسنگرد و عقب‌راندن دشمن از شمال و شمال‌غرب این شهر، نیروهای ایرانی با آب‌اندازی در شمال رود کرخه (حد فاصل کرخه تا تپه‌های الله‌اکبر) توانستند در مقابل دشمن ایجاد مانع کنند. به این ترتیب دشمن ضمن اینکه مجبور شد طی چند مرحله از روستای هوفل تا مقابل روستای سید خلف عقب‌نشینی کند، نوک پیکان حمله خود را متوجه جنوب جاده حمیدیه-سوسنگرد کرد تا بتواند این راه ارتباطی را قطع کند و با تهدیدکردن شرق و جنوب‌شرقی سوسنگرد و درنهایت الحاق نیروهای مستقر در غرب و شرق این شهر، مجددا سوسنگرد را محاصره کرده و سپس اشغال نماید. بدین‌منظور در ساعت چهار بامداد 2/9/1359 تهاجم دشمن از جنوب به شمال با اجرای آتش سنگین روی مواضع ایران آغاز شد. پیشروی عراقی‌ها از نزدیک روستای مطیر به ‌قصد قطع جاده آغاز و تا یک‌کیلومتری مواضع خودی ادامه یافت. پاسداران مستقر در حاشیه جاده وارد عمل شده و با دشمن درگیر شدند. این درگیری و مقاومت تا روشن‌شدن هوا ادامه یافت که نهایتا قوای خودی توانستند ضمن اسیرکردن شش نفر از افراد دشمن و انهدام دو تانک، مابقی را عقب برانند. در این درگیری دو نفر از مدافعان شهید و شش نفر مجروح شدند». طمع برای سوسنگرد این نوبت از نبرد سوسنگرد که از آبان ماه شروع شده بود، به آذر ماه هم کشیده شد؛ عقب‌نشینی عراقی‌ها باعث نشده بود تا دندان طمعشان برای محاصره و تصرف سوسنگرد بیفتد؛ گزارش مرکز اسناد دفاع مقدس درباره تلاش دوباره نیروهای عراقی نوشته است: «دو روز بعد (4/9/59) یک گردان زرهی عراق همراه با نیروهای پیاده از سمت روستای حمودی سعدون به ‌قصد تصرف جاده حمیدیه-سوسنگرد پیشروی کردند تا با دراختیارگرفتن جاده، به‌سوی روستای ابوحمیظه تغییر مسیر داده، از شرق، سوسنگرد را محاصره کنند، لیکن در همان مرحله اول، مدافعان حرکت آنان را سد کردند و طرفین درگیر شدند. در این درگیری که از ساعت پنج صبح آغاز شد و تا ساعت 10 ادامه داشت، عراقی‌ها با دادن هشت اسیر و به‌جای‌گذاشتن هشت تانک منهدم‌شده و پنج نفربر سالم عقب‌نشینی کردند. ساعاتی بعد، مجددا دشمن حمله کرد که این حمله نیز با شکست مواجه شد. به‌رغم این شکست‌ها، دشمن از تلاش باز نایستاد و با تقویت نیروهایش در ناحیه حمودی سعدون، خود را برای حمله‌ای دیگر به سوسنگرد آماده می‌کرد. دشمن تا اواخر آذرماه همچنان در جنوب جاده حمیدیه-سوسنگرد فعال بود، ولی هرگز موفق به تأمین اهداف خود نشد، برای همین تصمیم گرفت در موضع پدافندی مناسب قرار گیرد. بنابراین در آخرین روز آذرماه از مواضع خود در شمال‌غربی شهر عقب‌نشینی کرد و در فاصله هفت‌کیلومتری از مواضع سابق، در شرق روستای سید احمد مستقر شد. در ناحیه حمودی سعدون و حسین دهیش نیز به ‌سمت جنوب عقب رفت و قسمت عمده‌ای از نیروهایش را از طریق پلی که در ناحیه حیّانیه روی کرخه کور ایجاد کرده بود، عبور داد و در جنوب کرخه کور مستقر کرد. نیروهای مستقر در تپه‌های الله‌اکبر نیز حدود چهار کیلومتر عقب نشستند». سوسنگرد قابل‌دفاع بود اگر پدافند مناسب داشت اما چرایی اصرار دشمن برای تصرف سوسنگرد را می‌توان در نوشته‌های علایی و همچنین گزارش مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس پیدا کرد؛ علایی در مورد عواقب اشغال سوسنگرد توسط عراقی‌ها در کتابش نوشته: «در دوران جنگ، ارتش عراق مجموعا سه بار سوسنگرد را محاصره و یک بار نیز کاملا اشغال کرد. از نظر نظامی و به شرط آمادگی از قبل، شهرهای سوسنگرد و هویزه به دلیل وضعیت طبیعی‌شان که با رودخانه‌‌ها محصور هستند، قابل دفاع بودند. اگر پیش از آغاز جنگ یک طرح پدافندی مناسب وجود داشت، یگان‌‌های ارتش ما می‌توانستند در مواضع خود پایداری کنند و این دو شهر را نگه دارند. اگر سوسنگرد و عین‌خوش در روزهای آغاز جنگ به دست ارتش عراق نمی‌افتاد، تأثیر زیادی بر حفظ خوزستان می‌گذاشت و جنگ زودتر به پایان می‌رسید. مجموعا باید بگوییم که یکی از بیشترین مقاومت‌‌ها در جریان تهاجم عراق، در منطقه سوسنگرد شکل گرفت و پس از درگیری‌‌‌های شجاعانه خرمشهر، شدیدترین نبردها در این جبهه بود.ارتش عراق دوبار از مسیر سوسنگرد تا نزدیکی‌های شهر اهواز پیشروی کرد، ولی با مقاومت رزمندگان و مردم روبه‌رو شد و ناچار عقب‌‌نشینی کرد. سرانجام ارتش عراق با وجود تلاش‌‌های بسیار نتوانست اهواز را تصرف کند و نهایتا در دبّ‌حردان مستقر شد و آرایش دفاعی به خود گرفت». اگر سوسنگرد را می‌گرفت در گزارش مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس هم آمده است: «نتیجه به‌دست‌آمده، حاکی از صحت این تحلیل است که نیروهای دشمن درصورت عدم مقاومت مؤثر در برابرشان، اهداف خطرناکی را دنبال می‌کنند، ولی چون تنها از برتری کمّی خود در نیروی انسانی و ادوات جنگی سود می‌برند و برتری کیفی ندارند و به‌خصوص از نظر روحیه در وضع نامناسبی به‌سر می‌برند، تهاجم جدی و نسبتا قوی علیه آنان بسیار مؤثر است». این مطلب در پیوست طرح عملیاتی شماره 3 لشکر 92 زرهی اهواز، مورخه 25/8/59، در بند «ت» پیوست تحت عنوان «هدف‌های احتمالی» چنین آمده است: «دشمن چنانچه موفق شود شهر سوسنگرد را تصرف و موقعیت خود را در این شهر تثبیت نماید، با پشتیبانی یگان‌های مستقر در الله‌اکبر خواهد توانست به جناح سمت چپ تیپ 3 تک نموده، پس از عبور از کرخه خود را به پادگان دشت آزادگان برساند؛ چنانچه موفق به این کار شود، با تقویت یگان‌های مستقر در مقابل اهواز، به اهواز نیز تک خواهد کرد.» در بند «ج» تحت عنوان «کارایی رزمی و روحیه» چنین آمده است: «آنچه در طول مدت عملیات ثابت شده، دشمن فاقد کارایی و آموزش لازم در جنگ بوده و روحیه پرسنل به‌خصوص رده‌های پایین فوق‌العاده ضعیف است و تمایل به جنگ ندارند و ادامه جنگ هم به خاطر فشاری است که توسط عوامل بعثی به آنها وارد می‌شود». شاید به همین دلایل بود که شکستن حصر و آزادی سوسنگرد، یکی از مهم‌ترین تحولات ماه‌های ابتدایی جنگ بود؛ این‌گونه بود که ایران پس از شکسته‌شدن حلقه تنگ محاصره سوسنگرد، نفسی تازه کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.