۱۹ تریلیون د ر تحول مالی ناشـی از کاربرد اینترنت اشیا
به سوی اقتصاد اشیا
بیتا کریمی. کارشناس ارشد اقتصاد
تجارت وارد یک دوره از تغییرات بیسابقه میشود و موجی از نوآوری در آن پیش خواهد آمد که پیشتر دیده نشده است. در قلب این تحول یک فناوری است که بهطور خاص «اینترنت اشیا یا Internet of Things» ـ IOT ـ نام گرفته است. در دهه آینده ماهیت خرید و فروش در این زمینه به خودی خود و با استفاده از مدلهای تجاری برای بازارهای قابل پیشبینی، به یک شرکتکننده در مسیر تهیه و کشف راههای جدید برای پیدایش این فناوری تبدیل خواهد شد. این فقط یک داستان تکنولوژی نیست بلکه مشتریان و مصرفکنندگان مشارکت فعال در این انقلاب خواهند داشت. این مشارکت آگاهانه و در مورد ارزش اطلاعات و مبادله خدمات خواهد بود که فرصتهای جدیدی برای پیشروها ایجاد میکند. احتمالا امروزه بیشتر مردم در مورد IOT مطالبی شنیدهاند، اما آنچه بسیاری نمیدانند این است که IOT یک مفهوم جدید نیست، بلکه برای اولین بار 16 سال پیش مطرح شده است. اما بیشتر کسبوکارهای اصلی درحالحاضر همچنان به این موضوع نگاهی گذرا و سطحی دارند. این نگرش نیاز به تغییر دارد. «اینترنت اشیا» مفهومی است که اشیاي عادی روزمره از ماشین ظرفشویی، دستگاه قهوهساز، چراغهای منازل تا سیستمهای هشداردهنده به اینترنت متصل میشوند. البته این فناوری فقط شامل کالاهای مصرفی نمیشود بلکه اجزای تعبیهشده در محصولات صنعتی و فرایندهای تولیدی بخشی از IOT خواهد بود؛ وسایلی مانند روباتهای کوچک یا تجهیزات برداشت محصول. در اینجا یک تعریف نسبتا ساده وجود دارد: دستگاههای هوشمند دارای جریان دادهها و محتوا و متصل به همهجا. بهزودی اتصال دستگاههای مورد استفاده در زندگی روزمره، از خود آن دستگاهها جالبتوجهتر خواهد بود و مفاهیم تجاری در این دنیای جدید دگرگون خواهند شد. اما آنچه اکنون موردنیاز است، یک پیونددهنده تجاری است که این خدمات را به هم ارتباط دهد. یک مکانیسم بازار جامع و مشخص برای انگیزهدادن به ارائهدهندگان این خدمات که برای بهاشتراکگذاشتن اطلاعات فراتر از مرزهای خود، براساس یک ساختار قانونی برای صدور مجوز اقدام كنند و مسئولیتها، تعهدها و قوانین را در این مسیر بشناسند و با علم به آن قدم در این مسیر بگذارند. از سوی دیگر نظرات مصرفکنندگان دستگاههای دارای این فناوری، بسیار مهم است، زیرا ممکن است خطر کنترل توسط ارائهدهندگان این خدمات را حس كنند و خرید و استفاده از این دستگاهها را همراه با ریسک بدانند. به نظر میرسد این فناوری که بحث روز دنیاست، تغییرات تجاری را بسیار بیشتر از آنچه تاکنون دیده شده رقم بزند. این مبحث بیش از مفاهیمی مانند مهندسی مجدد، زنجیره تأمین، تحویل خدمات، رقابت و روابط با مشتریان و... منجر به تغییرات در کسبوکارها خواهد شد. IDC، Cisco و McKinsey پیشبینیهایی در سال 2016 درخصوص این فناوری انجام دادهاند و بهترتیب هفت تریلیون دلار، 11 تریلیون دلار و 19 تریلیون دلار تحول مالی ناشی از تحول در ساخت و تولید ناشی از این فناوری را تخمین زدهاند. پس این بحث دیگر در مورد يك تکنولوژی جدید نیست، صحبت از یک اقتصاد جدید است؛ یعنی «اقتصاد اشیا یا EOT». بهزودی اتصال به اینترنت بهعنوان یک کاربرد جانبی در محصولات نخواهد بود، بلکه اشیا میتوانند به تنهایی ارزش اقتصادی خلق کنند و بهعنوان یک شرکتکننده در بازارهای تجاری ایفای نقش كنند. اما به وضوح یک سفر بزرگ برای پیوستن به این فناوری بزرگ با واقعیت امروز وجود دارد. چهار شاخص زیر نشان میدهد که اقتصاد اشیا در راه است: گستردگی فناوری هوشمند از مهمترین چالشهای تحقق چشمانداز اقتصاد یکپارچه اشیا، گستردگی این تکنولوژی است. برای مثال درحالحاضر بهطور میانگین 18 محصول شرکت سامسونگ متصل به اینترنت در خانههای کشور انگلستان وجود دارد که بیشترین رشد در مورد تلویزیونهای هوشمند بوده است. در حقیقت 30 درصد از تمامی تلویزیونهای فروختهشده هوشمند بوده و بیش از 93 درصد از آنها توسط صاحبانشان به اینترنت متصل شدهاند. حدود 20 درصد از منازل در انگلستان در زمینه زیرساختهای هوشمند منازل سرمایهگذاری کردهاند و50 درصد از آنها برای دریافت و نصب ترموستات هوشمند (سیستم گرمایشی)، روشنایی و سیستم مرکزی خانهها برنامهریزی كردهاند. اقتصاد همگانی اقتصاد اشیا از تمامی دستگاههای خدماتی و تولیداتی که توسط تأمینکنندگان اصلی و بازارها برای ما تأمین میشوند، در تمامی نقاط جهان میتوانند فراهم شوند. بهعنوان مثال، شما میتوانید انرژی الکتریکی موردنیاز خود را به جای یک تأمینکننده انرژی بزرگ، از تجهیزات تولیدی انرژی خورشیدی متعلق به همسایگان خود تأمین کنید. اقتصاد اشیا میتواند این امکان را فراهم کند که هر کدام از ما به یک خردهفروش، خریدار یا یک شریک اقتصادی تبدیل شویم و در شرایطی که پتانسیل ایجاد اشتراکگذاری اقتصادی را دارد، مشارکت کنیم. مجوز تراکنش احتمالا جالبترین و درعینحال شاید خطرناکترین مفهوم درون IOT این ایده است که «اشیا»ي شما قادر به خریدوفروش از طرف شما هستند. درحالیکه این مفهوم ممکن است کمی بیگانه به نظر برسد، واقعیت بسیار مطمئنتر از آن است، چنان که درحالحاضر شرکتهای ارائهدهنده خدمات پرداختهای مالی، فعالیتهای حفاظتی را برای انجام فرایندهای در معرض خطر از طرف اشخاص ثالثی که شما آنها را مجاز کردهاید، تنظیم کردهاند تا در صورت بروز اشتباه متوجه شوند. معمولا مشتریان تمایل دارند راحتتر باشند و کنترلهای کمتری را بهطور مستقیم و شخصا در زندگی روزمره خود انجام دهند، بنابراین اکنون میلیاردها تراکنش مشتریان بهطور مستقیم توسط تأمینکنندگان سرویس خدمات پرداخت بهطور مستمر کنترل میشوند. در حقیقت این بخش از کسبوکار کاملا بر مبنای اعتماد پایهگذاری شده و ادامه خواهد یافت. پیشبینی اولویتها اگر قرار است خانهها، اتومبیلها و لباسهای ما با کمک روزانه و مراقبت از فعالیتها و معاملات روزمره، زندگی ما را سادهتر کنند و به کمک ما بیایند، پس آنها نیاز به درک بسیار خوبی از رفتارها، انتظارات و ترجیحات ما دارند. ماهیت اصلی اتصال و حساسیت IOT با ایجاد مجموعه دادههایی از مکانها، رفتارها، معاملات، تراکنشها و... یک گام بزرگ در این راستا برمیدارد. انتظارات زیادی وجود دارد که یادگیری ماشین و هوش مصنوعی بتوانند این اطلاعات را در زمینههای اجتماعی، پزشکی، آموزشی و اوقات فراغت به دست آورند و حتی ممکن است با این دانش ما را بهتر از خودمان بشناسند، بنابراین میتوانند خیلی دقیق با کمک این منابع اطلاعاتی، از طرف ما تجارت کنند. اقتصاد اشیا، دنیایی برای نقشهای جدید، سودهای جدید، تجربههای جدید و رقبای جدید است. اما باید توجه کرد تجاریکردن اینترنت اشیا و خلق اقتصاد اشیا چندین سؤال را برای علاقهمندان جهت قدمگذاشتن در این مسیر بهویژه سرمایهگذاران و تأمینکنندگان مطرح میکند: - چگونه اقتصاد اشیا را به محصولات و خدمات اعمال کنند؟ - چگونه دسترسی بینظیر، جامع و امن به خدمات پرداخت را فراهم و این حجم دادهها را به صورت فیزیکی مدیریت کنند؟ - چگونه میتوانند پرداختهای خود را برای شرکا و نمایندگان ارائهدهنده خدمات خود در جامعه مدیریت کنند؟ - چگونه میتوانند پرداخت مشتریان خود را ساده کنند؟ با گذشت زمان و تجربه بیشتر، شرکتها و تأمینکنندگان خواهند توانست به برخی از این سؤالات پاسخ دهند و اقتصاد اشیا مفهومی است که در آینده نزدیک بسیار در مورد آن شنیده خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.