|

آینه

ایران گفت‌وگوي ملي پادزهر ابرچالش‌هاي اقتصادي ايران «بيماري حاد و چند‌ده‌ساله اقتصاد ايران»، اين گزاره توصيفي، فصل مشترک ديدگاه‌ها و نظرات کارگزاري و کارشناسي درخصوص اقتصاد ايران است. اقتصاد ايران از نيمه دهه 80 رشد منفي يا رشد بيمارگونه نفتي را تجربه کرده است. کيفيت رشد اقتصادي ايران در اين سال‌ها همواره در پايين‌ترين حد خود قرار داشته است. شاخص اشتغال در بحراني‌ترين وضعيت تاريخي خود قرار دارد. تصويري که از ايران چند سال آينده ترسيم مي‌شود با ادامه روند کنوني... حداقل هشت ميليون بي‌کار را به دست خواهد داد!... اکنون توليد ناخالص داخلي سرانه ما به 70 درصد سال 1355 نيز نمي‌رسد. اين وضعيت، ريشه پديدآمدن بحران بانکي موجود شده است که از ابرچالش‌هاي اقتصاد ايران است. نظام دولتي اکنون 210 هزار ميليارد تومان به سيستم بانکي، 92 هزار ميليارد تومان به تأمين اجتماعي و ٩٤ هزار ميليارد تومان به پيمانکاران بخش خصوصي بدهکار است و براي تکميل 75 هزار پروژه عمراني نيمه‌تمام به 400 هزار ميليارد تومان اعتبار نياز دارد. افزون بر اين صندوق‌هاي بازنشستگي به يکي از مهم‌ترين چالش‌هاي خفته اقتصاد تبديل شده‌اند. در چنين شرايطي منابع حاصل از ورود سرمايه‌گذاري خارجي کمک بزرگي در اين مسير است که آن‌هم وضعيت مناسبي ندارد... فقط براي طرح‌هاي توسعه‌اي و بهسازي صنعت نفت به 200 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري نياز است که در طول سال‌هاي پيش توفيقي در جذب حتي يک‌دهم اين مبلغ نيافتيم. با اين وضعيت سؤال اساسي اين است که چه بايد کرد؟ تعريف مشترک و نقطه ورود به حل اين چالش‌ها... نيازمند يک گفت‌وگوي ملي است. گفت‌وگوي جدي بين همه ارکان حاکميتي و نخبگي. گفت‌و‌گويي که خروجي آن پذيرش وضعيت کنوني و اجماع بر سر «نقطه آغاز» حل اين ابرچالش‌ها باشد.

آسمان آبی گفت‌وگو و انتقاد نعمت توسعه علي‌رضا علوي‌تبار در پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي: من توسعه را فرايندي نام مي‌گذارم که در آن ظرفيت‌ها و پويايي‌هاي يک نظام اجتماعي به‌طوري افزايش يابد که آن نظام اجتماعي بتواند نيازهاي اجتماعي مردم خودش را برآورده کند و به آن نظام اجتماعي امکان تطبيق محيطي بدهد. زندگي اجتماعي آدمي قابل تقسيم به چهار حوزه اقتصادي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي است و چهار حوزه توسعه‌اي... را متناسب با اين چهار حوزه مي‌توان بازشناسي کرد. در سلسله‌مراتب مشکلات ما ابتدا با يک دغدغه روبه‌رو مي‌شويم. اگر آن دغدغه حل نشد به مسئله تبديل مي‌شود. اگر مسئله حل نشود، يک مشکل شکل مي‌گيرد. اگر مشکل حل نشود، بحران شکل مي‌گيرد و اگر يک بحران حل نشود، فاجعه شکل مي‌گيرد. امروز مشکلات توسعه‌اي کشور در مرحله بحران است و اميدوارم بحران‌هاي ما به فاجعه منتهي نشوند. بعد از اينکه ما مشکل جامعه‌مان را درک کرديم، در گام بعد بايد تفويض اختيار کنيم؛ يعني يک‌ نفر در آن جامعه بايد امکانات را در اختيار بگيرد و متقابلا مسئوليت داشته باشد؛ مثلا در مسئله کودکان کار هنوز کسي در جامعه ما متولي آن نشده است. بدون تئوري معتبر به رابطه علّي بين دو پديده نمي‌توان پي برد. کشوري که بدون تئوري خط‌مشي‌گذاري مي‌کند، در تاريکي تير مي‌اندازد. تير در تاريکي هم معمولا دوستان را مي‌کشد و نه دشمنان را. اگر همه مراحل را طي کرديم و خط‌مشي‌اي را انتخاب و آن را قانوني کرديم و قرار شد همه از آن تمکين کنند، آن‌وقت به مرحله اجراي خط‌مشي مي‌رسيم. مهم‌ترين امر در مرحله اجراي خط‌مشي اين است که دولت و حکومت بتواند به خواسته‌هاي بلند‌مدت و عام جامعه نسبت ‌به خواسته‌هاي کوتاه‌مدت و خاص يک گروه خاص در جامعه اولويت بدهد. در غير اين صورت، آن دولت نمي‌تواند دولتي توسعه‌گرا باشد.

اعتماد روحاني تفاوتي نکرده است مصطفي تاجزاده: يكي از دلايلي كه من به روحاني رأي دادم اين بود كه فساد در اين دولت به‌محض وقوع آشكار مي‌شود و خود اين مسئله موجب كاهش فساد مي‌شود. به‌ويژه اگر ما به گوش باشيم. ما نبايد اشتباه اصولگرايان را مرتكب شويم و وقتي دولتي همسو با ما تشكيل مي‌شود، چشم بر خطاها و فسادهاي آن ببنديم. مهم‌ترين مطالبه ما از روحاني وعده‌هايي است كه به مردم داده است... مطالبات اصلاح‌طلبانه نيز ندارم چون روحاني كف مطالبات ما را مي‌تواند نمايندگي كند، نه سقف آن را؛ اما از يك خواست نمي‌گذرم و آن وعده‌هايش به مردم ‌است.

آفتاب آنچه آيت‌الله به روحاني نگفت... اگر ‌هاشمي در ايام پس از انتخابات رياست‌جمهوري نيز در قيد حيات بود به رئيس‌جمهوري منتخب مردم گوشزد مي‌کرد که چرخش از چپ به راست ممکن است پايگاه مدني منحصربه‌فردي را که روحاني را يکه‌تاز عرصه سياست کرده با تزلزل روبه‌رو کند. روحاني، اگر هنوز ‌هاشمي بود، شايد امروز با ترديدهايي اين‌چنيني که در فضاي سياسي رواج پيدا کرده، رو‌به‌رو نمي‌شد. پدر و استاد هميشه، فوت کوزه‌گري را نگفته بود انگار... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.