گزارش نشست «آواز و شیوه-تکنیکهای زیرساخت و پرورش صدا و گفتار»
ساخت و پرورش صدا زیر نگاه آسیبشناسی
گروه هنر: نخستین جلسه از سری نشستهای تخصصی و کارگاهی «آواز و شیوه- تکنیکهای زیرساخت و پرورش صدا و گفتار» که بهنوعی نخستین نشست از این سری در تاریخ موسیقی کشور بهشمار میآید، با استقبال کمنظیر و حضور هنرجویان آواز، معلمان آواز و صداپیشگان و بازیگران سینما، عصر جمعه، پنجم آبان، در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد. این برنامه نخستین سمینار تخصصی تکنیکهای آواز و سامانههای گفتاری با تیمی از متخصصان صدا، موسیقی و روانشناس، در قالبی کاملا علمی و پژوهشی برگزار شد. در ابتدای این سمینار، عارف احسن، مبتکر و ایدهپرداز اصلی و دبیر اجرائی این سمینار، ضمن معرفی کارشناسان این نشست به بیان کلیاتی درباره اهمیت این سمینار پرداخت و وعده داد این سمینار به صورت دقیقتر و جزئيتر به بیان مشکلات و مسائل این حوزه بپردازد و با مددگرفتن از متخصصان و کارشناسان هر رشته به ارائه راهحلها نیز توجه کند. دکتر نسیم احمدی (متخصص صوت و گفتاردرمانگر) در قالب یک سخنرانی و با تصاویر، ساختار حنجره و تولید صوت و چگونگی استفاده از بازدمها در تولید صوت از طریق دیافراگم شکمی و نیز قفسه سینه را برای حاضران به صورت کامل و دقیق تشریح کرد و توضیح داد که چرا خوانندگانی که آواز میخوانند باید از امکانات تنفسی بهتر و کیفیتری برای کار خود برخوردار باشند. دکتر مسعود کاظمی، فوقتخصص حنجره، دیگر پزشک حاضر در این نشست بود که به توضیح درباره مراحل چهارگانه تولید صوت پرداخت و بیماریهای عمومی و شایع حنجره و صدا را توضیح داد و همچنین به معضلات فیزیولوژیکی و پاستچر (بالاتنه) اشاره کرد و گفت که چگونه برخی افراد به صورت مادرزادی از قفسه سینه کمحجمتری برخوردارند. اثرات مخرب سیگار و هوای آلوده نیز از دیگر نکات مطرحشده از سوی این پزشک متخصص حنجره بود. او گفت کسانی که در مرکز شهر تهران زندگی میکنند، روزانه به اندازه دو پاکت کامل سیگار میکشند و تشریح دستگاه تنفسی آنها بعد از فوت و ارزیابیهای علمی که انجام شد نشان داد ششهای آنها بعد از مرگ کدر و غیرشفاف است، برخلاف افرادی که در مکانهای خوشآبوهوا زندگی میکنند. وی سپس به مشکلات آلرژیک سینوزیت و ترشحات پشت حلق اشاره و مطالب مفیدی را در این زمینه بیان کرد و گفت که متأسفانه در مورد مداوای این بیماریها تاکنون پیشرفت قابلملاحظهای صورت نگرفته است. عارف احسن بهعنوان دبیر اجرائی سمینار و متخصص آواز و پرورش صدا یادآوری کرد متأسفانه علم نوین در مداوای این بیماری عاجز است و سپس به تحقیقات خود اشاره کرد و گفت: این مشکلات اساسا به سوءمزاج (اخلاط چهارگانه انسان) مربوط میشود و برای تشریح این موضوع ما در جلسات بعدی از یک پزشک آشنا به علوم قدیم درمانی دعوت خواهیم کرد تا توضیحات دقیقتری در این زمینه بدهد. دکتر محمود آخوندزاده، بافقی، روانشناس این نشست، مطالب بسیار مفیدی را در رابطه با درون و روان انسان و خواننده ایراد کرد. آخوندزاده اشاره کرد آواز از درون انسان نشئت میگیرد و بسیار مهم است که درون شما آرام باشد. مطمئنا درونی ناآرام نمیتواند آوازی دلنشین و آرامکننده تولید و به مخاطب عرضه کند. او در ادامه به بحث استرس در صحنه و نیز استرس در خوانندگان هنگام اجرای برنامه اشاره کرد و شش نکته طلایی برای کنترل استرس برای خواننده را توضیح داد. در تکمیل سخنان دکتر آخوندزاده، عارف احسن با اشاره به اینکه نکته هفتمی هم وجود دارد که در افزایش استرس صحنه و اجرای خوانندگان تأثیری بسزا دارد، گفت: نکته هفتم و اساسی، نداشتن اعتمادبهنفس نسبت به اجرای برنامه است که البته این کمبود اعتمادبهنفس نیز خود ناشی از آمادهنبودن و تمریننکردن خوب روی شعر یا ملودی یا حفظنکردن شعر یا ملودی است که سبب میشود خواننده تمرکز خود را از دست بدهد و بهجای ایجاد حسوحال اجرا، مدام به فکر یادآوری قطعه شعر بعدی یا مواردی از این دست باشد. ضمن اینکه آمادهنبودن از نظر کیفیت صوتی و تمریننکردن هم در افزایش این استرس تأثیر دارد. در بخش بعدی به صورت چرخشی کارشناسان به مطالبی متنوع در مورد صدا و به مشکلاتی مانند تارهای صوتی بسته و هوادار، بررسی داروهای مرتبط با صدا و تخریب آن، سرماخوردگی و مشکلات رایج و نحوه استفاده از داروها و عدم استفاده از دارو برای بیماریهای مختصر سرماخوردگی، آگاهیهایی در مورد دفع آبریزشهای بزاقی و سینوسی، آلودگی هوا و تأثیر آن بر صدا، تأثیر منفی آسپرین و داروهایی از این قبیل، شستوشوی صحیح بینی، رفلاکس معده، پولیپها، مواردی در مورد آسم و مشکلات ریوی و نکات بسیار مؤثر و آموزنده دیگر پرداختند. طرح و پاسخ به سؤالات حاضران قسمت بعدی برنامه بود که حاضران به طرح سؤال پرداختند و کارشناسان با پاسخهای علمی و فنی به پرسشها پاسخ دادند. دکتر احمد رضایی، کارشناس شعر و ادبیات فارسی، نیز دیگر سخنران این نشست بود که با توضیحات ابتدایی عارف احسن درباره جایگاه شعر در آواز به طرح آن پرداخت. دکتر رضایی درباره ممیزی شعر (خصوصیاتی که واجی را به واج دیگر از نظر معنی و مفهوم تغییر میدهد) و... مطالبی بیان کرد. در قسمت انتهایی نشست، دکتر نسیم احمدی، متخصص صوت و گفتاردرمانگر، در مورد رنگ و جای صدا صحبتهایی تفصیلی بیان کرد که با استقبال مخاطبان مقرر شد این بحث نیز در نشست بعدی بیشتر شکافته شود. بحث عارف احسن درباره صدای سینه و نیز صدای فارنجیل میکس از دیگر نکاتی بود که مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و بسیاری گفتند که چنین تجربهای را به صورت آگاهانه و اینکه این صدا چه تفاوتی با صدای سینه دارد، در آموزشها از معلمان خود نشنیده بودند. از نکات قابلاعتنای این سمینار، حضور پرشور علاقهمندان بود، بهنحویکه برخی از آنها به صورت سرپا به دیدن و شنیدن برنامه پرداختند. برخی از مخاطبان این برنامه از شهرستانهای مختلف خود را به برنامه رسانده بودند که این نشان از اهمیت اینگونه سمینارها در فضای موسیقی دارد. طبق وعده دبیر اجرائی این برنامه، قرار شد این سمینار به صورت ماهانه برگزار شود و زمان برنامه بعدی از طریق جراید و رسانههای مجازی به اطلاع خواهد رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.