هونگ سانگ- سو از کارگردانی «شبهنگام تنها در ساحل» میگوید
چیزی به نام «واقعیت» وجود ندارد
ترجمه: سروش شکوئیپور: «شبهنگام تنها در ساحل» یکی از سه فیلمی است که امسال ساختهام. هرگز از قبل درباره ارتباط این فیلمها با یکدیگر فکر نکردم. من همیشه ابتدا لوکیشنها و بازیگران اصلی را تعیین میکنم، سپس صبح روز فیلمبرداری آنچه را که قرار است ضبط کنیم، مینویسم و درست سر صحنه فیلمبرداری تصمیم آخر را میگیرم؛ هرآنچه را که در لحظه به ذهنم خطور میکند، انجام میدهم. توضیح اینکه در صحنههای فیلمبرداری هر یک از فیلمهایم چه در سرم میگذشته، برایم امکانپذیر نیست. این موضوعی بهشدت پیچیده است و به همین دلیل ارتباط میان فیلمهایم را نمیدانم! تنها ارتباط آنها با یکدیگر این است که همه آنها را من ساختهام! شاید این احساس من به فیلمهایم باشد که بتواند آنها را بهتر توصیف کند. درست است که «شبهنگام تنها در ساحل» فیلمی تاریک و غمانگیز است، اما من با این موضوع مشکلی ندارم؛ چراکه لازم است گاهی با نگاهی تیره به اطراف بنگرید. تمام فیلمهای من از یک جهت به زندگیام مربوط هستند، چراکه نتیجه هر کاری که در زندگی انجام دهید، چیزی است که مستقیما نمایانگر خود شماست؛ و از طرفی دیگر، هیچکدام از فیلمهایم، شرححالی از زندگی من نیستند، چراکه من هرگز به منظور بهتصویرکشیدن زندگیام یا بخشی از آن فیلم نساختهام. همانطور که میدانید، بخشی از فیلم «شبهنگام تنها در ساحل» در کره و بخشی دیگر از آن در هامبورگ آلمان فیلمبرداری شده است. مدتی بود که در هامبورگ بودم. یک روز تصمیم گرفتم که چیزی در این شهر بسازم. پس یک فیلمبردار، یک صدابردار، یک دستیار و دو بازیگر آوردم و فیلمبرداری را شروع کردیم. من بعضی جاها، مغازهها، کافیشاپها و یک کتابفروشی را در این شهر میشناختم. با گروه کوچکم به این مکانها رفتم و گفتم: «من یک فیلمسازم. میتوانم اینجا فیلمبرداری کنم؟» و آنها تقریبا همهشان با درخواست من موافقت کردند و شروع به ضبط فیلم در مکانهای عمومی و خیابانها کردیم. شاید به همین دلیل باشد که در بخشهایی از فیلم، افرادی را میبینید که در پیشزمینه تصویر به دوربین نگاه میکنند! و این تمام فرایند ساخت این فیلم در آلمان بود. حضور کیم مین- هی پس از بازی در فیلم پرزرقوبرقی مانند «ندیمه» در این فیلم میتواند جالب باشد. شاید به هیچ بازیگر دیگری آنقدر شناخت ندارم که کیم را میشناسم. من تنها از او خواستم که خودش باشد. چیزهای زیادی در ذهنم بود که او چه بگوید و چگونه رفتار کند؛ اما مسئلهای که بیشتر از هر چیزی برایم مهم بود، این نکته بود که او در این فیلم خودش باشد. من بهطورکلی چندان به کارگردانی بازیگر موقع فیلمبرداری اعتقادی ندارم. اگر شما فیلمنامهتان را درست نوشته باشید، دیگر نیازی نیست که سر صحنه چیزی را برای بازیگرتان توضیح دهید. انتخاب بازیگر مناسب به نظرم مهمتر است. اگر من شخص درستی را برای نقشی که در ذهنم دارم انتخاب کرده باشم، تنها کافیست با او صحبت کنم، فیلمنامه را بنویسم، دیالوگهای مناسب با او را در فیلمنامه بگنجانم و یک کپی از آن را به او بدهم؛ باقی کار را خودش میتواند انجام دهد. آن چیزی که برای من مهم است، دیالوگهاست و جالب است بدانید همانطور که گفتم، اغلب آنها را صبح روز فیلمبرداری مینویسم. هر روز ساعت سه صبح از خواب بیدار میشوم و نوشتن را آغاز میکنم. قبلترها، شاید حدود 10 سال پیش دو یا سه ساعت برایم کافی بود تا متن آن روز را بنویسم، اما این روزها این کار برایم سختتر شده و حتی ممکن است پنج ساعت وقت بگیرد. نمیدانم چرا این کار برایم سختتر و سختتر میشود، اما اغلب هرآنچه را که مینویسم و ضبط میکنیم، از نسخه نهایی کار حذف نمیشود. شاید تنها پنج درصد از صحنهها را موقع تدوین نهایی حذف کنم. این صحنهها ممکن است از لحاظ تکنیکی مشکلی نداشته باشند و حتی عالی باشند، اما اگر حس کنم که احتیاجی به بودنشان نیست، حذفشان میکنم. روز اول فیلمبرداری همیشه انرژی زیادی از من میگیرد، چراکه باید علاوه بر فکرکردن به ساختار فیلم، از بین بینهایت مسیری که برای پرداختن به موضوع موردنظرم در ذهنم وجود دارد، بهترینِ آنها را انتخاب کنم. یکی از این مسیرها، رؤیا و تخیل است که برای من بسیار مهمند و نقش عمدهای در برخی از فیلمهایم دارند. دلیل این موضوع را تنها میتوانم با علاقه بیش از اندازهای که به لوئیس بونوئل دارم، توضیح دهم. هنگام تماشای فیلمهای او، احساس وصفناپذیری به من دست میدهد. من معتقدم چیزی به نام واقعیت وجود ندارد. ما با توجه به شرایطی که در آن قرار میگیریم، محکوم به درک احساس مشخصی از اشیا و اطرافمان میشویم. ما به سر کار میرویم، حرکت میکنیم و با چیزهای زیادی مواجه میشویم، اما این دلیل بر وجود واقعی اشیا و اتفاقات نیست. ما این اعمال را به شکلی اتوماتیکوار انجام میدهیم و بر اساس درک غلطمان از واقعیت، آنها را تجزیه و تحلیل میکنیم و چون این کارها را هر روز تکرار میکنیم، حواسمان نیز بنا بر همین باور غلط عمل میکنند؛ ما عواطف، لذت یا درد را حس میکنیم، پس آنها به نظرمان واقعی میآیند، اما بیایید مواقعی را در نظر بگیریم که لحظهای شاعرانه در خلال روزمرگیهای زندگی برایتان اتفاق میافتد! شما به آنچه در اطرافتان میگذرد با دید متفاوتی نسبت به هر روز نگاه خواهید کرد و سادهترین چیزها برایتان معنای متفاوتی پیدا میکنند. شما میتوانید این موضوع را حس کنید، اما این حس غریب بهسرعت ناپدید میشود و شما مجددا به حالت عادی بازمیگردید... من میدانم که واقعیت چیزی است که هرگز نمیتوانم آن را به چنگ آورم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.