داعش به جنگ پارتیزانی روی میآورد
نیروهای عراق و سوریه که در حال تصرف آخرین سنگرهای تشکیلات داعش در مناطق مرزی بین دو کشور هستند، با واکنشهایی مواجه میشوند که احتمالا تاکتیک جدید این گروه را در آینده روشن میكند. در همان زمان که شبهنظامیان داعش در رقه و الحویجه درگیر نبردهای سنگینی بودند، به صورت ناگهانی به دو روستا در سوریه حمله کردند و یک حمله بزرگ دیگر را هم در الرمادی ترتیب دادند. به نظر میرسد این نوع جنگ پارتیزانی تحول تازهای در خطمشی داعش در دو کشور سوریه و عراق باشد. یک منبع نظامی سوری میگوید هرچه داعش قدرت جنگی خود را در میدان از دست میدهد، دستبهدامن نیروهای عشایری وابسته به خود میشود تا دست به اقداماتی پارتیزانی بزنند. او درعینحال میگوید البته این تاکتیک هم مدت زیادی دوام نخواهد داشت. تحلیلگران میگویند تداوم قدرت داعش برای انجام حملات جدید در مناطقی که از دست داده، در واقع تلاشی برای بازپسگرفتن این مناطق در درازمدت است. در عراق که خاستگاه اصلی این گروه است، بارها دیده شده كه داعش به شبکههای محلی خود مراجعه کرده است تا بتواند از نو خود را احیا کند. هشام الهاشمی کارشناس امور داعش مقیم بغداد که دراینباره به دولت عراق مشورت میدهد، میگوید: «داعش در اصل تشکیلاتی عراقی است و میتواند تا حدودی در عراق به حیات خود ادامه دهد اما نیروهایی که در سوریه دارد، بهزودی متلاشی شده یا به گروههای دیگر خواهند پیوست». داعش همیشه در عراق یا سوریه ثابت کرده است به خوبی میتواند از خلأهای امنیتی استفاده کند یا با طولانیکردن درگیریها دشمنانش را فرسایش دهد. این گروه همچنین ثابت کرده قدرت اجرای انفجارها و ترورهای مختلف را در مناطق تحت سیطره دولتهای عراق و سوریه یا حتی مناطق تحت کنترل کردهای متحد با آمریکا دارد. یکی از نیروهای وابسته به گروههای مخالف سوریه که درعینحال با داعش هم درگیر هستند، میگوید: داعش هنوز در بین جوانان آنقدر محبوبیت دارد که بتواند دوباره خود را احیا کند. او با توجه به تبلیغات گسترده داعش در سه سال گذشته میافزاید: «من معتقدم تشکل جدیدی در آینده بهخصوص از بین این جوانان ظهور خواهد کرد». یکی از سوریها که خود را ایمن الفیاض معرفی میکند، میگوید: حمله به دو روستا عصر بیستونهم سپتامبر اتفاق افتاد. حدود 250 نفر از شبهنظامیان مسلح با تفنگ، موشک و خمپارهانداز با سرعت بالایی دور تا دور منطقه را محاصره کردند. این حمله همه را دچار وحشت کرد زیرا دولت چند ماه پیش گفته بود امنیت منطقه را تأمین ميكند و اهالی میتوانند به خانههایشان برگردند. وقتی بعد از سه هفته درگیری، شبهنظامیان مجبور به خروج از روستاها شدند، با سربریدن اهالی از آنها انتقام گرفتند. الفیاض میگوید: «آنها تشنه خون بودند و به هیچکس رحم نمیکردند». یک منبع نظامی سوری میگوید سه هفته طول کشید تا توانستیم آنجا را پس بگیریم چون نمیخواستیم به مردم عادی آسیبی برسد. این حمله در عوض آسیبپذیری روستاها و شهرهای دورافتاده در سوریه را آشکار كرد. یک روزنامهنگار که از شهر رقه دیدن کرده است، میگوید: «مردم هنوز از بازگشت داعش میترسند. آنها هرکس را طرفدار دولت بود، میکشتند. هنوز اجساد در خیابانها و چاهها افتاده است». الفیاض هم میگوید «حتی تعدادی از اهالی شهر جزء نیروهای داعش بودند. این گروه از سه سال حاکمیت خود بر این شهر استفاده و شبکههایی از حمایتهای محلی فراهم كرد و هستههایی را تشکیل داد تا بعد بتواند از آنها در حمله به سایر مناطق استفاده کند». جنگ پارتیزانی بااینهمه به نظر میرسد بزرگترین چالش برای دولتهای عراق و سوریه در آینده بهطور یکسان، جذب عشایر عرب سنی باشد. تلاشی که سخت به نتیجه میرسد و اگر تحقق نیابد، میتواند منبع تازهای برای یک تشکیلات افراطی جدید یا احیای همان داعش باشد. عراق همواره بهخصوص از زمان حمله آمریکا به این کشور در سال 2003، با شکاف بین سنی و شیعی مواجه بوده و یک جنگ داخلی را تجربه کرده است. نیروهای شیعه در این کشور به قدرت رسیدند و در همان حال نیروهای اهل سنت به صفوف مخالفان پیوستند. دولت سوریه نیز با همین مشکل مواجه است. زیرا این کشور با دو متحد شیعی در منطقه یعنی ایران و حزبالله در تماس است و از آن گذشته بشار اسد نیز خود به یک طایفه علوی شیعه تعلق دارد. آندرو تابلر که با انستیتوی سیاست خاور نزدیک آمریکا همکاری میکند، میگوید: «این مسئله به میزان جذب کسانی برمیگردد که با اسد مخالف هستند. ازجمله نیروهای دموکراتیک عشایر اهل سنت که باید در نهادهای دولتی به کار گرفته شوند». حتی در شمال غرب سوریه که گروههای مخالف مسلح حضور داشتند، کشمکشها بین همین گروهها به داعش فرصت داد تا بتواند جای پایی برای خود دستوپا کند. داعش از انفجارها و ترورها برای هدفقراردادن شهرهای تحت کنترل دولت در غرب یا تحت کنترل نیروهای کرد در شمال غرب استفاده میکند. به نظر میرسد استراتژی داعش در عراق دارد در سوریه نیز تکرار میشود. این استراتژی عبارت است از مخفیشدن موقع هجوم و دوباره برگشتن با قدرتی بیشتر. *رویترز عربی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.