|

عربستان ‌سعودی به زنان اجازه می‌دهد وارد ورزشگاه شوند

تغییرات ملموس

«به گذشته‌مان بازمی‌گردیم؛ به کشوری با اسلام میانه‌رو که با همه ادیان و جهان مدارا می‌کند»؛ این صحبت‌های هفته گذشته محمدبن‌سلمان، ولیعهد عربستان بود در گفت‌وگو با روزنامه بریتانیایی گاردین. حالا و در ادامه گام‌های پادشاهی عربستان در راه اصلاحات، مقامات این کشور می‌گویند زنان عربستانی از ابتدای سال آینده میلادی برای اولین‌بار ‌اجازه دارند برای تماشای رویدادهای ورزشی وارد ورزشگاه‌ها شوند. پادشاهی محافظه‌کار سعودی که سفت‌و‌سخت‌ترین محدودیت‌ها را علیه زنان این کشور اعمال می‌کند، تا پیش از این با قوانین سخت‌گیرانه تفکیک جنسیتی، حضور زنان در عرصه‌های ورزشی را ممنوع کرده بود. اجازه حضور زنان در ورزشگاه‌ها در ادامه طرح اصلاحات محمدبن‌سلمان برای گشایش فضای اجتماعی است که پیش از این نيز به گام تاریخی اجازه رانندگی به زنان عربستانی منجر شده بود. آن‌طور که مقامات سازمان ورزش عربستان اعلام‌ کرده‌اند؛ مقدمه‌چینی برای آماده‌کردن سه ورزشگاه در شهرهای ریاض، جده و دمام آغاز شده تا این سه ورزشگاه بتوانند از اوایل سال 2018 میزبان خانواده‌ها باشند. ماه گذشته هم پادشاهی عربستان برای اولین‌بار به زنان این کشور اجازه داد که برای شرکت در مراسم روز ملی عربستان وارد ورزشگاه شوند، اما تصمیم روز گذشته به‌معنای این است که زنان این‌بار می‌توانند برای تماشای رویدادهای ورزشی در کنار مردان این کشور وارد ورزشگاه شوند. به باور برخی تحلیلگران تغییرات محمدبن‌سلمان از بالا و مسیری که او در آن گام می‌گذارد مسیری آسان نیست و محمدبن‌سلمان نیز در این راه با افکار عمومی عربستان ‌سعودی مواجه است که به‌شدت مذهبی و محافظه‌کار است. همه اینها در راستای طرح «چشم‌انداز 2030» ولیعهد سعودی برای اصلاحات اجتماعی و اقتصادی است که هدف از آن قطع وابستگی عربستان به صادرات نفت اعلام شده، اما افزایش اشتغال زنان هم یکی دیگر از مقاصد آن است؛ امری که انتقادهایي را به دنبال داشته و منتقدان می‌گویند مقامات پادشاهی سعودی به تلاش‌های سه دهه گذشته فعالان زنان سعودی اشاره‌ای نکرده‌اند و نیازهای اقتصادی را دلیل این گشایش‌ها عنوان کرده‌اند. با وجود این تغییر و تحولات مثبت، بنا بر قوانین عربستان، یک عضو ارشد مرد در خانواده باید برای آموزش، مسافرت و شماری از فعالیت‌های دیگر زنان، اجازه صادر کند، در غیر این‌ صورت زنان به‌خودی‌خود از چنین حقوقی بهره‌مند نیستند. توجه به حقوق ‌بشر هم همچنان جایی در اولویت‌های عربستان ‌سعودی ندارد. نقض حقوق ‌بشر تغییر و تحولات اخیر گرچه در راستای بهبود وضعیت زنان سعودی بوده و چهره معتدل‌تری را از عربستان به نمایش می‌گذارد، با بازداشت‌های گسترده فعالان عربستان هم‌زمان شده است. برخی رسانه‌ها بازداشت‌ها را «هدف‌قراردادن اسلام‌گرایان» خوانده‌اند، اما در واقع این بازداشت‌ها شامل طیف وسیعی از فعالان شاخه‌های ایدئولوژیک می‌شود، از اسلام‌گرایان محافظه‌کار و افراطی تا اسلام‌گرایانی پیشرو. محافظه‌کارانی مثل محمد الهبدان به‌تازگی برای محافظه‌کاری اجتماعی بیشتر و در رد دموکراسی فعالیت می‌کرد؛ اما درعین‌حال فعالان پیشرویی مثل سلمان العوده در میان بازداشتی‌ها بودند؛ کسی که از حامیان قیام عربی سال 2011 بود و خواستار ایجاد پادشاهی بر پایه قانون اساسی. فعالان روشنفکری که از سال 2011 به این‌سو در جنبش حامی دموکراسی عربستان فعالیت داشته‌اند هم در میان بازداشتی‌های چند ماه اخیر بوده‌اند. یکی از این بازداشتی‌ها عبدالله الملکی، نویسنده کتابی است درباره مشروعیت مذهبی حاکمیت مردمی که در سال 2012 منتشر شده است. حسن المالکی، منتقد برجسته وهابیگری هم یکی دیگر از کسانی است که به‌تازگی بازداشت شده است.

حقوق زنان در عربستان ‌سعودی 1955: اولین حضور دختران در مدرسه دختران عربستانی تا پیش از سال 1955 میلادی نمی‌توانستند مانند امروز به مدرسه بروند و به تحصیل بپردازند. ثبت‌نام دختران در مدرسه برای اولین‌بار در سال 1955 و از مدرسه دارالحنان آغاز شد. 1970: اولین دانشگاه زنان دانشکده آموزش ریاض، اولین مؤسسه آموزش عالی زنان در سال 1970 آغاز‌به‌کار کرد. 2001: کارت شناسایی زنان در اوایل قرن 21 زنان عربستانی برای اولین‌بار توانستند کارت هویت دریافت کنند. کارت هویت تنها راه اثبات‌کننده هویت آنها در مسائل مناقشه‌برانگیزی مانند ارث و مالکیت است. این کارت‌ها قبل از آن تنها در صورت اجازه قیم زن صادر می‌شد. در سال ۲۰۰۶ بود که زن‌ها توانستند بدون اجازه قیم کارت هویت دریافت کنند. 2005: پایان ازدواج اجباری، دست‌کم در ظاهر عربستان‌ سعودی در سال ۲۰۰۵ ازدواج اجباری را ممنوع اعلام کرد. با وجود این پیمان عقد همچنان میان داماد و پدر عروس بسته می‌شود نه خود عروس. ۲۰۱۲: اولین حضور ورزشکاران زن در المپیک عربستان‌ سعودی برای اولین‌بار موافقت کرد که زنان ورزشکار تیم ملی این کشور در رقابت‌های المپیک شرکت کنند. قبل از شروع بازی‌ها گفته می‌شد چنانچه عربستان‌ سعودی اجازه شرکت زنان را ندهد ممکن است به‌دلیل تبعیض جنسیتی از حضور در مسابقات منع شود. ۲۰۱۳: دوچرخه‌سواری و موتورسواری زنان عربستان‌ سعودی دوچرخه‌سواری و موتورسواری زنان را برای اولین‌بار در سال ۲۰۱۳ مجاز شمرد، اما فقط در مکان‌های تفریحی و به شرط حفظ پوشش اسلامی و حضور یکی از مردان خانواده. ۲۰۱۳: اولین حضور زنان در شورا در فوریه سال ۲۰۱۳ ملک عبدالله ۳۰ زن را به عضویت شورای مشورتی عربستان درآورد. بعد از آن بود که زنان توانستند خود را برای عضویت در شورا نامزد کنند. ۲۰۱۵: حق رأی زنان و اجازه نامزدی در انتخابات در سال ۲۰۱۵ زنان توانستند در انتخابات شهرداری رأی دهند و خود نیز برای آن نامزد شوند. در انتخابات عربستان در سال ۲۰۱۵، ۲۰ زن برای مقام‌هایی در شهرداری این کشور انتخاب شدند. ۲۰۱۸: حق رانندگی زنان در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۷ عربستان ‌سعودی اعلام کرد زنان به‌زودی از حق رانندگی برخوردار می‌شوند. ‌آنها از اول ژوئن ۲۰۱۸ دیگر برای دریافت گواهی‌نامه به اجازه قیم مرد خود نیاز ندارند و می‌توانند بدون حضور یکی از مردان خانواده در اتومبیل رانندگی کنند. *منبع: دويچه‌وله

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.