|

کسی عادت به کمک ندارد

فریده خرمی: بعضی روزها اخبار رانش زمین و خرابی جاده‌ها و گاهی حتی خانه‌ها را می‌شنوم یا می‌بینم. درخت‌های کنار جاده از ریشه درمی‌آیند و خانه‌ای را خراب می‌کنند یا جاده را می‌بندند. مردم محلی دست‌به‌کار می‌شوند و با بیل و کلنگ جاده را تا ظهر باز می‌کنند. انگار عادت ندارند که منتظر کمک مأموران دولتی بمانند. چشم امیدی به آنها ندارند. از همان صبح کله سحر مردها را می‌بینم که کشتزار‌های پلکانی را به کمک گاومیش‌هایشان شخم می‌زنند و زن‌ها نشای برنج را در زمینِ آماده می‌کارند. زن‌های دیگری در این جاده‌های پرشیب بارهای سنگین علوفه بر دوش می‌کشند یا تا غروب در ساختمان‌های نیمه‌کاره، سنگ و آجر جابه‌جا می‌کنند. زنان استخوانی سختکوشی با صورت‌های جدی و چشم‌های غمگین و این روی دیگر سکه زندگی در نپال است. غروب‌ها اگر فرصتی باشد، پیاده تا شهر می‌روم؛ مسیری 20 دقیقه‌ای که تکرار هرروزه چیزی از شوق و شور و تازگی آن کم نمی‌کند؛ همان‌طور که سرزدن به کافه‌های دنج و گوش‌دادن به موسیقی زنده و دیدن هیپی‌های پخارا ادامه دارد. هیپی‌های گیس‌بلندِ پابرهنه مثل دریاچه فیوا یا رشته‌کوه‌های آناپورنا بخشی از منظره روزانه پخارا هستند. آنچنان در این شهر احساس راحتی می‌کنند که انگار سند پخارا را به اسمشان زده‌اند. نوعی سبکی، لختی، بی‌قیدی و رهایی در این جوان‌های هنجارشکن هست که با زندگی در نپال هم‌خوانی دارد. هیپی‌ها صلح‌طلب، آرام و ساده‌اند و درست مثل سرزمین نپال به طبیعت و خلق‌وخوی اولیه بشر نزدیکند، علاقه‌ای به ثروت و مالکیت ندارند و در ابراز احساسات قلبی‌شان رک و صادقند. زیر بار هنجار‌های دست‌وپاگیر اجتماعی نمی‌روند و زندگی به شیوه مردم عادی برایشان آزار‌دهنده و خفقان‌آور است. بیشتر توریست‌های جوانی که از سراسر دنیا به پخارا می‌آیند، هیپی نیستند، اما همان سادگی و خلوص را دارند. انگار از هفت دولت آزادند. از قید و بند ظاهر زیبا و آرایش و لباس‌های مد روز یا مارک‌دار رها هستند. لباس‌های رنگ‌ورورفته و سابیده‌شده و نخ‌نمای گاهی حتی سوراخ می‌پوشند. موهایشان را دختر یا پسر گلوله می‌کنند و شل و ول پشت سرشان می‌بندند، اما تا بخواهید دیوانه پاراگلایدر یا قایقرانی در آب‌های خروشان هستند. سرشان درد می‌کند برای دوچرخه‌سواری در جاده‌های خاکی خارج شهر و پولشان که به هیچ‌کدام از این کارها نرسد، می‌روند سراغ دویدن یا پیاده‌روی در دامنه کوه‌ها. اینها را که می‌بینم احساس می‌کنم جوان‌های کشورم، خیلی‌هایشان، در دام افتاده‌اند؛ دام لباس‌های مارک‌دار، دام مد، دام رنگ‌ولعاب صورت، دام جراحی‌های زیبایی و دام سیاست؛ دامی که بندهای سفت و خفه‌کننده‌اش را نمی‌بینند، اما سختی و فشار آن روح و جسمشان را آزرده می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.