|

چین در مسیر

ابرقدرتی جهانی

احمد رشیدی‌نژاد

به نوشته روزنامه ایندیپندنت «شی جین‌پینگ»، رئیس‌جمهوری چین، که از سال ۲۰۱۲ رهبری حزب کمونیست چین و نیز رهبری این کشور را بر عهده گرفته است، در جریان کنگره ملی پنج سالانه حزب حاکم کمونیست با این توضیحات که «ملت چین به‌پاخاسته، قوی شده و اکنون چشم‌انداز درخشان جوانه‌زدن را می‌پذیرد. این دوره‌ای است که چین بیشتر به نقطه مرکزی نزدیک می‌شود و کمک‌های بیشتری به بشریت می‌کند. چین کشور بزرگی است و سختی‌ها و مشقت‌های بسیاری به خود دیده است اما همچنان تسخیرناپذیر باقی مانده است...»، از طرح کشورش تا سال ۲۰۵۰ برای تبدیل‌شدن به «رهبر جهانی» و «بزرگ‌ترین ابرقدرت جهان» پرده برداشته است. به گفته او، زمان آن فرا رسیده است تا چین به یک «نیروی مقتدر» تبدیل شده که بتواند جهان را در مسائل سیاسی، اقتصادی، نظامی و محیط‌زیستی رهبری كند و این نقطه عطف تاریخی، در توسعه چین نهفته است. واضح و روشن، «شی جین‌پینگ»، رئیس‌جمهور چین، به مفهوم‌پردازی (توجیه و بازنمایی) هدف نهایی و مسیر توسعه این کشور در مسیر ابرقدرتی جهانی، برای مردم چین و جهانیان پرداخته است. مسئله‌ای که درک رقابت‌های ژئوپلیتیکی این قدرت نوظهور را با هژمون جهانی (ایالات متحده) در محیط امنیتی این کشور (دریای چین جنوبی و شرق دور) آسان‌تر می‌کند. با‌این‌حال و با وجود تمامی پیشرفت‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی این قدرت مدعی، همان‌طور که صاحب‌نظران عرصه بین‌الملل معتقدند، از شاخصه‌های قدرت‌های بزرگ این است که پرسه‌زدن دیگر قدرت‌ها را در محیط امنیتی‌شان به هیچ‌وجه برنمی‌تابند؛ موضوعی که برای مثال روسیه چه در زمان جهان دوقطبی و چه حتی زمان کنونی، در آسیای مرکزی، قفقاز و اروپای شرقی تحمل نکرده و شدیدا با آن برخورد می‌کند. وقایع سال ۲۰۰۸ در گرجستان (اوستیای جنوبی) و نیز همین اواخر، در اوکراین شواهد خوبی بر این باورند.

با این تفاسیر در محیط امنیتی شرق و جنوب شرق آسیا، کره‌شمالی و شاخ‌و‌شانه‌کشیدن این کشور برای آمریکا و متحدانش، آزمون بزرگی برای مدعی جدید هژمون جهانی (چین)، به حساب می‌آید. اینکه در شرایط مختلف این کشمکش، چین چه نقشی را بر عهده خواهد گرفت و چه واکنشی از خود بروز خواهد داد و نیز اینکه درگیری احتمالی در محیط امنیتي خود را تحمل خواهد کرد یا خیر؟ سؤالی است که بی‌شک سهم مهمی در تفهیم برداشت جهانیان از مدعی ابرقدرت آینده جهان خواهد داشت چراکه از دیگر شاخصه‌های قدرت‌های جهانی این است که دیگر قدرت‌ها و مردمان جهان نیز او را به‌عنوان هژمون جهانی شناخته باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.