آینده اروپا در گرو همكاري آلمان و فرانسه
گای ورهوفشتات . نخستوزیر سابق بلژیک
شکی دراینباره وجود ندارد که نتیجه و پیامد انتخابات سراسر آلمان به یک اندازه مهم و تأثیرگذار است. احزابی که برای سالهای متمادی بر سیاست آلمان سیطره داشتند یعنی سوسیالدموکراتها و اتحادیه دموکراتمسیحی در کنار شریک باواریاییشان اتحادیه سوسیالمسیحی، همگی در این انتخابات با ریزش آرا مواجه بودند. شعارهای کمپین انتخاباتی ائتلاف سوسیالدموکراتها، دموکراتمسیحیها و سوسیالدموکراتها، بسیار محدود و کوتهبینانه بود. مهمترین مباحث مطرحشده عبارت بودند از طرح ممنوعیت گازوئیل، سیاستهای مالیاتی، قیمتهای اجاره و مسائل امنیت ملی. بله، اینها مسائلی هستند که رأی دهندگان آلمانی به آن اهمیت میدهند. ولی وقتی بحث به حساسترین چالشهای اتحادیه اروپا و منطقه یورو میرسد، احزاب اصلی آلمان سکوت اختیار میکنند و چیز زیادی نمیگویند. این چالشها چندجانبه و چندلایهاند. بریتانیا در حال مذاکره برای خروج از اتحادیه اروپاست و ابهامات زیادی درخصوص آینده رابطه بریتانیا و اتحادیه اروپا وجود دارد. اتحادیه اروپا ناامیدانه نیاز دارد تا از افول هرچه بیشتر دموکراسی و حاکمیت قانون در لهستان و مجارستان جلوگیری کند. این اتحادیه همچنان باید راهحلی بلندمدت درباره مسئله مهاجرت و بحران پناهجویان بیندیشد. اتحادیه اروپا همچنین باید با چالشهای امنیتی ناشی از تروریسم، انتقامجوییهای روسیه و یک آمریکای سرگردان و بلاتکلیف تحت رهبری ترامپ مواجه شود. در عین حال، درحالیکه منطقه یورو در نهایت نشانههایی از رشد را نشان میهد، این روند هنوز ثبات نیافته است. چگونگی پاسخگویی (عدم پاسخگویی) به این مسائل، آینده اروپا و موقعیت آلمان در آن را تعیین خواهد کرد. رهبران اصلی آلمان باید به شکلی جامعتر این مسائل را برای مردم در نطقهای تلویزیونی، گردهماییهای خیابانی و کلاسهای درسشان میشکافتند. درواقع، کمکاری دو حزب بزرگ آلمان در این زمینه، توضیح میدهد که چرا میزان حمایت مردمی از آنها کاهش یافته است. با پرداختن به مسائل کوچک و احتراز از مسائل بزرگ، این احزاب اصلی، یک خلاء را پدید آوردند و ملیگرایان پوپولیست از جناح فوقراستگرای «آلترناتیو برای آلمان» (AFD) از این فرصت بهره جسته و این خلأرا پر کردند؛ امری که باعث شد 13 درصد آرا را به دست آورند. وقتی نتایج انتخابات آلمان اعلام شد، بسیاری از تحلیلگران بهسرعت اینطور نتیجه گرفتند که این نتایج حکم یک ضربه سهمگین به امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه و طرح او برای احیاي پروژه اروپا دارد. اما من با این تحلیل مخالفم. همچنین نباید فراموش کرد این ولفگانگ شوبل، وزیر مالی آلمان، بود که جلوی بسیاری از اصلاحات منطقه یورو را در دهه گذشته گرفته است. یک روش دیگر برای تحلیل نتایج انتخابات آلمان این است که آن را فرصتی برای یک شروع تازه بدانیم. پایان ائتلاف بزرگ اتحاد دموکراتمسیحی و سوسیالدموکراتها میتواند به معنای پایانی بر رکود سیاسی نهتنها در آلمان، بلکه در اتحادیه اروپا نیز باشد. رایزنیها و مذاکرات برای تشکیل دولت ائتلافی در جریان است و با توجه به عزم حزب سوسیالدموکرات برای عدم مشارکت در دولت، محتملترین گزینه، ائتلاف جامائیکاست که متشکل از اتحاد دموکراتمسیحی، دموکراتهای آزاد و سبزها خواهد بود. (ترکیب رنگهای این سه حزب، پرچم جامائیکا را تشکیل میدهد). امید میرود دولت بعدی آلمان دربردارنده سیاستمداران طرفدار اتحادیه اروپا باشد؛ سیاستمدارانی با ایدههای تازه و اشتیاقی برای ایجاد اصلاحات در سطح اروپا و احتمالا در راستای طرح پیشنهادی مکرون. دموکراتهای آزاد نیز مانند مکرون، به دنبال دموکراتیکترکردن اروپا هستند: این حزب از فهرستهای کاندیداهای فراملی برای انتخابات اتحادیه اروپا دفاع میکند و همچنین میخواهد شهروندان اروپایی را از طریق معاهدات دموکراتیک در کشورهای عضو اتحادیه اروپا، به هم نزدیکتر کند. دموکراتهای آزاد همچنین خواستار قوانین مشترک اروپایی در خصوص مهاجرت و همچنین طرفدار ایجاد مرز و گشت ساحلی مشترک هستند. یکی دیگر از طرحهای این حزب ایجاد «افبیآی» اروپایی برای هماهنگی بیشتر در جنگ با تروریسم است. این حرف کریستین لیندنر، رهبر دموکراتهای آزاد، درست است که قوانین پیمان رشد و ثبات اتحادیه اروپا باید محترم شمرده شود و اینکه پول مالیاتدهندگان بدون حسابرسی بودجهای درست، فقط نیروهای ملیگرا و پوپولیست همچون «آلترناتیو برای آلمان» را تغذیه خواهد کرد. خوشبختانه، از این منظر، نگرش لیندنر با نگرش مکرون تفاوتی ندارد. هر دو نفر بر این مسئله توافق دارند که اروپا نیازمند یک حاکمیت بهتر مبتنی بر ترکیبی از قوانین مالی باثباتتر و سرمایهگذاری در جهت رشد و توسعه است. این لحظه سرنوشتساز برای اروپاست. اروپاییها بايد برای مشکلات مشترک، راهحلهای مشترک پیدا کنند و در این مسیر، آلمان و فرانسه باید پیشگام شوند. محور آلمان-فرانسه که در گذشته نیز پروژه اتحادیه اروپا را به پیش برده است، بار دیگر نیز باید این کار را انجام دهد. بدون تردید یک دولت ائتلافی جدید در آلمان میتواند با فرانسه یک اتحاد اقتصادی و سیاسی نزدیک را شکل دهد. تلاش برای دموکراتترکردن اتحادیه اروپا تنها راه برای عقبراندن موج ملیگرایانهای است که پروژه اتحادیه اروپا قرار بود جلوی آن بایستد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.