از سیاستمداران، بازیگر نسازیم
علی حسنلو
نیازی به مقدمه و اثبات این ادعا نیست که شبکههای اجتماعی در حال تغییر تمام مناسباتی است که پیشتر به نحوی دیگر ظهور و بروز داشت. در هر یک از شبکههای اجتماعی، افراد به نوعی در حال معرفی هرچه بیشتر وجوه شخصیتی خود هستند زیرا هر کدی که از این شبکهها مخابره میکنند آجری بر بنای تصویر آنهاست. این شبکهها نگاه به سیاستمداران را نیز تغییر داده و زوایایی از آنها را هویدا میکند که پیشتر مردم نمیدیدند. هرچند عدهای با همان نگاه سابق و سنتی به سیاستمداران، در حال القای خواستههای خود هستند تا سیاستمداران را بازیگر کنند. بازیگرانی که حتی در تختخواب خود با کتوشلوار و پیراهن یقهبسته میخوابند؛ این یعنی ادامه خط تولید سیاستمداران مشابه. حتما به یاد دارید همین چند ماه پیش یک نماینده زن مجلس به جای مقدمههای تکراری، با حسوحال زنانه خود، کلامش را با نام خدای رنگینکمان آغاز میکند (رنگینکمان نماد همنشینی زیبای رنگهای متفاوت است). خندهای بر لبان نگاه مردانه و تکرنگ مجلس (و حتی ما) نقش میبندد چون تصوری از رنگینکمان در مجلس نداریم چون مجلس جای این حرفها نیست. مجلس جای کتوشلوارهای یکرنگ است. مجلسی که تابهحال 20 زن را در کنار هم به خود ندیده از شنیدن یک عبارت برآمده از حسوحال زنانه خواهد خندید چون اینجا هر کسی پشت تریبون رفته کلام خود را با جملات تکراری و غیرخلاقانه آغاز کرده و هر کسی هم آمده همین وضع را ادامه داده تا مبادا مورد طعنه دیگران باشد. حتی این وضعیت باعث شده نطقهای زنان هم شبیه مردان شود. نمیدانم به یاد دارید یا نه. روزی که رئیسجمهور روحانی برای تماشای یک مسابقه فوتبال، لباس آستینکوتاه تیم ملی و شلوار ورزشی بر تن کرد و به تماشای مسابقه در خانه خود نشست؛ اتفاقی کمنظیر در میان مدیران جمهوری اسلامی، آن هم یک مقام عالیرتبه و معمم، انتشار عکسی از حریم شخصی با پوششی کاملا عادی. هرچند فضای این عکس مصنوعی و غیرهوشمندانه طراحی شده بود، اما هرچه بود، یک اتفاق تازه بود. شاید برای شما سؤال باشد که چرا بعد از چند سال دیگر این رفتار تکرار نشد؟ چون بسیاری گفتند پرستیژ رئیسجمهور زیر سؤال رفت، مگر رئیسجمهور لباس ورزشی میپوشد؟ تصوری که دقیقا در زمان کودکی، از دیدن معلم خود در یک ساندویچی یا استخر داشتیم! مگر معلم استخر میرود؟! همین نگاه بازیگرساز تحمیلی باعث شد اینستاگرام و توییتر رئیسجمهور شبیه هم شود. البته بار دیگر نیز این اتفاق رخ داد و آن انتشار عکس رئیسجمهور در کوهنوردی و در کنار چند دختر و پسر جوان بود البته نزدیک انتخابات بود و میدانیم از این اتفاقها در آن مقاطع کم نمیافتد. حالا به نزدیکتر بیاییم. یک عضو شورای شهر از خستگی کاری خود میگوید و اینکه سال قبل همین موقع در سفر بوده. عضوی عکس خانوادگی از خود منتشر میکند، عضوی دلنوشته مینویسد و... هر یک مورد هجمه گروهی قرار میگیرد که آقا یا خانم ما به شما رأی دادهایم که تهران را آباد کنید نه اینکه این حرفها را بزنید! به محتوای آن پستها کاری ندارم که اتفاقا باید درباره طراحی و چگونگی آنها نیز صحبت کرد، در اینجا بحث فقط درباره شکل ظاهری ماجراست. این مطالبه که نماینده ما باید خدمت کند، خواستهای بهحق است اما در محملی بیربط. دلیل نمیشود چون ما به کسی رأی دادهایم و او را به منصبی رساندهایم، دنیا و عالم شخصی خود را رها کند و چهار سال شب و روز از خدمت صادقانه و بیخوابی و تلاش 24ساعته بگوید. تصور میکنید سیاستمداران جز کار سیاسی، کار دیگری ندارند؟ اگر یک عضو شورای شهر عکسی از غذایی که پخته در اینستاگرام بگذارد، به او میخندید؟ یا عکسی از سفر شخصی کنار همسر و فرزندش منتشر کند او را سرخوش تلقی میکنید؟ یعنی تصور میکنید کسانی که شما همیشه آنها را با کتوشلوار میبینید و دائم از خدمت میگویند، تفریح نمیکنند؟ درباره مشکلات شغل خود غر نمیزنند و ابراز خستگی نمیکنند؟ ساعت و حالت شخصی ندارند؟ اگر میدانید همه اینها را دارند و حتی میگویید متفاوتتر از اینها را هم در خلوت دارند و باز اصرار دارید از آن نگویند، پس شما دوست دارید بازیگری کنند. شما دوست دارید که بشنوید آنها احساس تکلیف کردهاند و ثانیهای نمینشینند و قدرت و ثروت برای آنها اهمیتی ندارد؟ درحالیکه میدانید این یعنی نقش بازیکردن. اگر رنگ منحصربهفرد یک سیاستمدار را از بین ببرید، از او بازیگر ساختهاید. این افراد دیگر نه حرف از این مسائل خواهند زد و نه چیز دیگری از دنیای شخصی خود به مخاطب ارائه میکنند. به معنای دقیقتر شخصیت واقعی خود را پنهان میکند و درنهایت این فاصله مصنوعی همیشگی بین مردم و مدیران برای همیشه باقی میماند. اگر ما، سیاسیون را به سمتی هدایت کنیم که به طرف نمونههای فعلی بروند دیگر رنگی در سیاست باقی نمیماند و همه یکشکل خواهند شد؛ از پوشش گرفته تا بیان و سخنرانی. کتوشلواری که همزمان همه بپوشند دیگر برندی نخواهد ساخت و برای همین است که در سیاستی که همه کت میپوشند، کسی با کاپشن خود میتواند جلب توجه کند. شاید تصور منفی از این هوشمندی داشته باشید آن هم بهخاطر صاحب آن کاپشن اما این کار او تمهیدی بود برای شکستن فاصله مصنوعی حاکم. میتوانید با مراجعه به نمونه کشورهای دیگر ببینید کاندیداهای ریاستجمهوری برای این نوع تمایزها چه برنامهریزیهای دقیق و هوشمندانهای میکنند. البته از طرف دیگر باید اذعان کرد درحالحاضر نمایندگان، مدیران و حتی بسیاری وزرای ما برنامهای برای تصویر و تصورهای بهوجودآمده از خود ندارند و هرچه پیش آمده، پیشامد بوده و برای همین است که اکثر مدیران میانی کشور ما شبیه هم هستند اما قبول کنیم که جز سیستم، ما نیز در حرکت چرخدندههای این خط تولید نقش داریم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.