میدان بروجردی
حسين ملكي : آدرسدادنش سخت است. از خیابان پیروزی که بخواهی به آنجا آدرس بدهی، همه خیابانهای منتهی به آن به سمت بالا یکطرفه شدهاند. بنابراین پیروزی به آن راه ندارد، اما آن به پیروزی راه دارد که 200 متر پایینتر از پیروزی است. البته اگر کسی تا پیروزی بیاید لازم نیست آدرس دقیقش را بلد باشد. همین که از کسی سراغش را بگیرد، راه فرعی را نشانش میدهند؛ راهی که شاهان قاجار از آنجا به دوشانتپه میرفتند؛ زمانی که اینجا فقط زمینهای کشاورزی بود. حالا یک تکه هم زمین ندارد. همش خانه است و زیر هر خانه یک مغازه؛ مغازههایی که هنوز به سوپرمارکتها و فروشگاههای بزرگ تبدیل نشدهاند. تا سر خیابان را که بیایی تا برسی به نمادش، به میدانش که سال 50 برایش سینمای آسمان آبی را ساختهاند، بهازای هر واحد خانه، یک باب مغازه دیده میشود. برای همین در سایت شهرداری برای این ناحیه از منطقه 14 تهران، تعداد واحدهای مسکونیاش به اندازه تعداد واحدهای تجاریاش 396 عدد گزارش شده است. اینجا پر است از کسبه و این بازار محلی به نظر میآید که به روحیات او میآمده است. برای اینکه خودش هم یک زمانی کاسب بوده است. روزنامه میفروخته کنار پدرش. از دکه روزنامهفروشی ضلع جنوبی میدان سراغش را میگیرم. نمیشناسد. حتی وقتی عکسش را نشان میدهم، حوالهام میدهد به بنگاهیهای معاملات ملکی. ظاهرا آنها از قدیمیترین کسبه این محل هستند. حالا که نگاه میکنم، دو طرف خیابان پر است از بنگاه و جلوی هر بنگاه یک نهال جوان غان و کنار هر غان یک نفر کهنسال یا میانسال که چهارپایهاش را گذاشته است جلوی در مغازهاش و منتظر است؛ منتظر یک مراجعهکننده و یک سؤال. / : دنبال کی میگردی؟/ : دنبال یک آدمی که 30 سال پیش اینجا زندگی میکرده. / : شناسنامه محل دست منه، بپرس. میپرسم. بعد از اسم، موهای بلند و عینک کائوچویی و سبیلهای کمپشتش را نشانی میدهم. نمیشناسد. / : چهکاره بوده؟ / عکسش را نشان میدهم. عینکش را میزند و نگاه میکند. /:نمایشنامهنویس. نمیشناسد و وجود چنین آدمی را در این محل انکار میکند. / : 10 سال آخر عمرش را در یکی از خانههای همین خیابان زندگی کرده. پافشاری میکند که برای محله ما نبوده است؛ با کمی کجخلقی که اگر ادامه بدهم میشود عصبانیت. حالا باقی کاسبها هم دور مغازه او جمع میشوند و من سراغ عباس و خانه پدریاش را از باقی افراد هم میگیرم، اما کسی نمیشناسد. / : برا اینجا نبوده. چطور ممکن است. همه سایتها و خبرگزاریها، همه دوستان و نزدیکان عباس میگویند هشتم خرداد عباس را از یکی از همین خانههای این خیابان و محله به سمت خانه ابدیاش بردند. پس چطور این آدمها نشانی از او ندارند؟ حرفم را پس میگیرم. روحیات عباس اینجایی نبوده. عباس اینجا بوده، اما اینجایی نبوده. این موضوع را میشود از روی خلقیات عباس و اینجاییها هم مشخص کرد. اینجاییها اهل تعامل و حرفند، اما عباس به گفته دوستانش اهل سکوت بوده و تنهایی. حتما همانطور که او هر روز و هر شب این خیابان و این میدان را قدم میزده و اهالیاش را نمیدیده، اهالی هم او را نمیدیدهاند. حالا خیابان و خانههایش را نگاه میکنم تا ببینم خانهای پیدا میشود که رنگوبویی از عباس در خودش داشته باشد تا من درش را بکوبم و بگویم: ببخشید عباس نعلبندیان را میشناسید؟ / : آره. / : میشناسید؟ / : بله. ضلع جنوبغربی میدان یک ایستگاه اتوبوس است. البته دیگر ایستگاه اتوبوس نیست. زیرا خیابان را به سمت شمال یکطرفه کردهاند و این ایستگاه متروک بیشتر محل کسب پیرمرد سیگارفروشی است که میگوید عباس را میشناسد. / : خانهاش کجاست؟ با انگشت به روبهرویش اشاره میکند. یک ساختمان سهطبقه آجر سهسانتی که به نظر میآید 10، 15سالی از ساختنش گذشته باشد. اکثر خانههای این خیابان چنیناند. به نظر میآید چندسالی است که از تغییر و تحول دور ماندهاند. / : آنموقعها اینطور نبود. یک خانه دوطبقه بود که عباس طبقه بالاش زندگی میکرد. خیالم راحت میشود که بالاخره یک نشان و نشانهای از کسی که دنبالش میگشتم پیدا کردهام. مینشینم کنار پیرمرد در ایستگاه تا بیشتر بپرسم و بشنوم. / : با هم دوست بودید؟ / : سیگارش را از من میخرید. بدون آنکه نگاهم کند جوابم را میدهد. خیلی کوتاه. و بعد سکوت میکند. روحیاتش به عباسی که من از او شنیدهام میآید. خودش حرف نمیزند. حرف را باید بهزور از زیر زبانش کشید بیرون. / : شبی که از دنیا رفت یادتان میآید؟ سکوت میکند. یک مشتری را که آمده چند نخ سیگار بخرد راه میاندازد و بعد لب به حرفزدن باز میکند، اما نه با دل و ذوق، بلکه از بیحوصلگی و همین که چیزی گفته باشد. پوزخند میزنم. میگویم: میگویند یک هفته همانطور تاب میخورده. تأیید میکند. میگوید: از این پایین معلوم بود. لبخند میزنم. میگویم: اهل محل میگویند نعلبندیان میوهفروش خوبی بود. میگوید: خیلی. میخندم. از کنارش بلند میشوم. فهمیدهام دروغ میگوید که نعلبندیان را میشناسد. دستم را میگذارم روی شانهاش. میگویم: پدرجان نعلبندیان میوهفروش نبود، خودش را هم دار نزد. یک نویسنده بود که ... میروم. از خیابانی که پیادهروهایش به اندازه عبور یک آدم جا دارد؛ از خیابانی که مردمانش نعلبندیان را به یاد نسپردند؛ از میدانی که عباس را دیده، اما نادیده گرفته. میروم به خیابان پیروزی. اینجا به پیروزی راه دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.