بزرگداشت میرزاخانی در استنفورد برگزار شد
مریم شکایتی نداشت
شرق: مراسم بزرگداشت پروفسور «مریم میرزاخانی»، نابغه بزرگ ریاضی ایران، در دانشگاه استنفورد برگزار شد تا فرصتی دیگر باشد برای یادکردن از زندگی کوتاه و مؤثرش و نقشی که در ریاضیات داشت. در ابتدای مراسم که از سوی بخش ریاضی و تحقیقات دانشگاه استنفورد برگزار شده بود، مجموعهای از عکسهای میرزاخانی به همراه آهنگی غمگین به نمایش گذاشته شد. خانواده، دوستان و همکاران میرزاخانی اینبار دور هم جمع شده بودند؛ هرکس به طریقی. بیشتر سخنرانان مراسم استادان و همکاران او بودند. از نظر یکی از سخنرانان، زندگی فشرده او پر از انگیزه برای زنان در سراسر جهان است. الینا الئنور، یکی از استادان ریاضی دانشگاه استنفورد که همکار و دوست او بود، مریم را مهربان و دوستداشتنی توصیف کرد که ساعتها درباره فرزندانشان با هم صحبت میکردند. او به جوایز معتبر جهانی و انجمنهایی که مریم میرزاخانی عضو آنها بود، اشاره کرد که همه را قبل از 40سالگی دریافت کرده بود. الئنور گفت: «میرزاخانی الهامبخش زندگی اطرافیانش در سطحی بالا بود». همسرش «یان وندراک»، جزئیاتی را مانند «نداشتن شکایت از سرنوشت و تسلیم بودنش» و اینکه «معتقد بود فرد خوشاقبالی است» و تأکید بر این نکته که «زندگیشان در ریاضیات خلاصه نمیشد» و «او دوست نداشت به او بهعنوان یک قربانی نگاه شود» برای حاضران بیان کرد. «وندراک» درباره همسرش گفت: «مریم اخلاق خاصی داشت و به بسیاری از چیزهایی که دیگران به آنها علاقهمند هستند، بیتفاوت بود. او زمان زیادی برای میهمانی و جشن نداشت و دقیقا میدانست که چه کاری میخواهد انجام دهد و برای آن نقشهای کامل و دقیق داشت و هیچ اهمیتی نمیداد که دیگران چه چیزی درباره او میگویند. او ذهنی بسیار قدرتمند داشت». نکته مهمی که یان گفت، درباره زمانی بود که سرطان بیشتر و جدیتر شده بود: «زمانی که مشخص شد پیشرفت سرطان در بدن مریم بهقدری زیاد شده که تقریبا امیدی وجود ندارد، به من گفت خب، بههرحال زندگی عادلانه نیست؛ همانطور که زمانی که در یک خانواده خوب و با بهره هوشی بالا و افراد خیلی خوب در کنار خودم به این دنیا آمدم، عادلانه نبود. من شکایت و گلهای از این بابت ندارم؛ چون بسیاری از افراد در دنیا این داراییها را ندارند». پرسی آویاکانیس، ریاضیدان و همکار سابق مریم میرزاخانی و دوست خانوادگی او، در این مراسم گفت: «علاوه بر شوک و غم ازدستدادن او، دوست دارم به تعدادی از دستاوردهای درخشانی اشاره کنم که مریم برای ما بر جای گذاشت. به نظرم بیشتر ریاضیدانان فقط میتوانند سوسویی را از آنچه او دید، ببینند. در سالهایی که در استنفورد بود، مانند پرتو نوری درخشید» و بعد از آن به توضیح هندسی ریمانی و جنبههای مهم کار او پرداخت. آلکس رایت، استادیار دپارتمان ریاضیات دانشگاه استنفورد، از خاطره اولینباری که مریم را دید، یاد کرد: « او در دفترش در استنفورد بود و من داشتم بهعنوان دانشجوی تازه فارغالتحصیلشده او را میدیدم. تخته سیاه او پر بود از معادلات ریاضی. او سعی میکرد فقط بخشهای کوچکی از تختهسیاه را پاک کند و در همانجاها بنویسد. با شور و شوق صحبت میکرد و ایدههایش را با ملاحظه به اشتراک میگذاشت. او ایدههای مختلف را مثل یک مجموعه از شخصیتها که با یکدیگر صحبت میکنند، مطرح میکرد. وقتی شروع کردم به فهمیدن عمق درک و دید او، عظمت و اعجابی را احساس کردم. دو سال بعد به همان دفتر برگشتم. خیلی مشتاق بود که کار را شروع کند. باز هم شروع به بحث کردیم. همیشه خوشبین بود و همانطور که دانشجویانش به یاد دارند، در هر پرسشی، هر چقدر هم که خاماندیشانه بود، جنبه شگفتآوری میدید. شور و اشتیاق او مسری و فراگیر بود. حتی اگر ریاضیات خستهکننده و عذابآور ظاهر میشد، مریم مرعوب نمیشد و من وقتی با او کار میکردم، هر ترسی دود میشد و به هوا میرفت. همیشه سعی میکرد به مطبوعات و رسانهها بیاعتنا باشد و اینکه به یک چهره مشهور تبدیل شده بود، او را تغییر نداد. ولی واقعا دوست داشت به همکاران ریاضیدان خود کمک کند؛ بهویژه ریاضیدانان جوان». او در بخش دیگری از سخنانش گفت: «بهتازگی مریم سردبیر یکی از معتبرترین ژورنالهای ریاضیات شده بود. بیشتر مقالههایی را که به این ژورنال فرستاده میشوند، پس میفرستند و مراحل خواندن مرور مطالب فرستادهشده به آن خیلی طولانی هستند. مریم بارها به من گفته بود خیلی دلم میخواست این مقاله را قبول کنم و کاری کنم که نشریات آن را بپذیرند. وقتی سرطان مریم عود کرد، میخواست به کار ادامه دهد. من نگرانش بودم و غمگین بودم، ولی مریم حتی وقتی درباره مشکلاتش صحبت میکرد، به من احساس آرامش میداد. خودش آرامش داشت و همچنان خودش بود؛ کنجکاو، درخشان و شجاع بود. طوری بود که من فکر میکردم حتما درمان میشود. اکنون که ما سوگوار او هستیم، دلم میخواهد زیبایی و قدرت ریاضیات او را به یاد بیاورم و قدرت شخصیت او را که مرا متقاعد میکرد حتی موقعی که او در رنج و درد بود، لبخند بزنم». یحیی تابش، درباره نوجوانی مریم نیز گفت: «اولینبار او را در کمپ تابستانی دانشگاه صنعتی شریف در تهران، دیدم. به نظرم 15 سال داشت. دانشآموزان بسیاری در آن کمپ ریاضیات بودند، ولی او خیلی باانگیزه بود و پرانرژی و توجه همه دانشآموزان و استادان دیگر را در آن کمپ به خود جلب کرده بود. خارقالعاده بود. یکی از همکارانم در آن کمپ چالشهایی را مطرح کرد (روی تابلو نشان میدهد) که نسخه سادهسازیشده آن بود که هنوز ثابت نشده است و مریم آن را حل کرد که اولین مطلبی بود که از او منتشر شد، وقتی که او هنوز دانشآموز دبیرستان بود». در این برنامه گفته شد که مریم علاقه زیادی به ورزش شنا داشت و در این رشته متبحر بود و به گوشدادن به رادیو و مطالعه زندگینامه افراد نیز علاقه داشت. یکی از استادان هم به علایق مریم اشاره کرد که به داستانهای کارآگاهی و علمی- تخیلی علاقه داشت و جزئیات برایش جذاب بود. قرار بود طبق توافق قبلی، ازهزینههای گل این مراسم، مبلغی بهعنوان کمک به خیریه به صندوق یادبود «مریم میرزاخانی» در دانشگاه استنفورد واریز شود. کسری رفیع، رؤیا بهشتی و لیلا میرزاخانی از دیگر سخنرانان این جلسه بودند و در پایان یان وندارک، همسر مریم میرزاخانی، نطق پراحساسی ایراد کرد و قطعه «نازنینمریم» را با پیانو نواخت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.