معيشت، ماهيگيران را به خارج از آبهاي کشور کشاند
صيادان طعمه شدند
شرق: تعداد ماهيگيران ايراني اسير در سومالي به 44 نفر رسيد. اين خبري است که عليم افشار، مديرعامل تعاوني صيادان چابهار و کنارک، در گفتوگو با ايلنا داده و اضافه کرده است ماهيگيران ايراني در ساحل و زير درختان به بند کشيده شدهاند و روزانه اندکي غذا به آنها داده ميشود. افشار همچنين درباره دلايل سفر ماهيگيران ايراني به مناطق پرخطري مانند آبهاي آزاد نزديک سومالي از کمبودن صيد در آبهاي ايران گفته و اضافه کرده اگر وضعيت مالي خوبي داشتيم هرگز لنجهايمان را از آبهاي ايران خارج نميکرديم. اگر ما به آبهاي دورتري برويم با خطرات بيشتري مانند کمبود سوخت، توفان، درگيري با نيروي دريايي ساير کشورها و... روبهرو خواهيم شد و بههميندليل آبهاي نزديک سومالي تنها مقصدي است که در آن ميتوانيم گلههاي ماهي را به دام بيندازيم. اظهاراتي که البته يک روي سکه صيادي فرامرزي صيادان ايراني است. صيادان در جنوب يا به صيادي تجاري از ماهيهاي خوراکي مشغولاند يا روي شناورهاي بزرگتر براي صيد ماهيان درياي آزاد راهي آبهاي بينالمللي ميشوند. صياداني که اغلب کارگران صاحبان لنجها و شناورهاي دريايي هستند و از مناطق مختلف سيستانوبلوچستان براي صيادي به جنوب استان ميروند و در کنار صيادان بومي راهي اين سفرها ميشوند. صياداني که اغلب وضعيت اقتصادي مناسبي ندارند و حالا خانوادههايشان با گرفتارشدنشان در سومالي در کنار فشارهاي روحي، فشار اقتصادي بيشتري را نيز تحمل ميکنند. بازي با جان به قيمت نان وقتي سخن از لنج صيادي به ميان ميآيد معمولا لنجهاي کوچک ماهيگيري را به ياد ميآوريم، اما لنجهايي که در درياهاي آزاد به ماهيگيري مشغولاند بسيار بزرگتر از لنجهايي هستند که براي حملونقل مسافر يا حتي باربري استفاده ميشوند و هرکدام چندين خدمه و سردخانه مجهز با ظرفيت چندين تُن ماهي دارند. مالک يکي از لنجهاي ربودهشده از سوی دزدان دريايي سومالي در گفتوگو با «شرق» از گرفتاري سهساله هشت صيادش در دست دزدان دريايي سومالي خبر ميدهد و اضافه ميکند: علاوه بر آن هشت صياد اسير، دزدان دريايي هشت صياد ديگر را نيز به قتل رساندهاند و پنج نفرشان هم موفق شدهاند يا خود فرار کنند يا به کمک پليس سومالي آزاد شوند. ما پيگيريهاي متعددي براي آزادي صيادان انجام دادهايم، اما متأسفانه با وضعيتي که براي سفارت ايران در سومالي پيش آمده، شرايط خيلي اميدوارکننده نيست. پنج، شش نفر ديگر نيز مانند من لنجهايشان را از دست دادهاند. خانواده ما نسل در نسل صياد بودهاند و من هم کنار ساحل عمان بزرگ شدهام. پدرم هم صاحب لنج ماهيگيري بود و من نيز از راه صيادي با سپردن لنجم به ملوانان امرار معاش ميکردم، ولي حالا با ازدستدادن لنجم سه سال است امکان صيادي ندارم. در گذشته بخش عمده صيادي در منطقه ما محدود به صيادي تجاري بود و بیشتر ماهيگيران با صيد ماهياني مانند ماهي قباد، ماهي شير، انواع ماهي حلوا و ميگو به زندگي مشغول بودند، اما با بزرگترشدن لنجها امکان ماهيگيري صنعتي هم فراهم شد و کمکم لنجهايمان براي صيد ماهي تُن راهي آبهاي دورتر شدند. شناور من 300 تُن ظرفيت بار داشت و مجهز به سردخانه 120 تني بود و ما بهاجبار براي صيد ماهي مجبور بوديم به دنبال ماهي به سواحل برخي کشورها مانند سومالي نزديک شويم. البته همه اين اقدامات به شکل قانوني انجام ميشود و گارد ساحلي آن کشورها هم در برخي موارد حتي نيروي مسلح نيز در اختيار صيادان قرار ميدهند و ماليات هم به آن کشور پرداخت ميشود. هر سفر دريايي براي ماهيگيري از مبدأ شهرستان کنارک سيستان و بلوچستان بسته به شانس ماهيگيران بين يک ماه و نيم تا دو ماه طول ميکشد و ملواناني نيز که به صيد مشغولاند، براساس توافقي که با صاحب لنج انجام ميدهند سهمي از صيد دارند يا اينکه دستمزد ميگيرند. نکتهاي که اين صياد به آن اشاره ميکند يکي از مهمترين دلايل قبول خطرات صيادي در سواحل سومالي از سوی صيادان ايراني است. اغلب کارفرمايان در اين مناطق براي ايجاد انگيزه در ملوانان و ماهيگيران، آنها را در سود خالص حاصل از ماهيگيري در هر سفر دريايي شريک ميکنند. در اين وضعيت اگر ماهيگيران نتوانند به اندازه مناسبي از ظرفيت شناور خود ماهي صيد کنند عملا سودي در کار نخواهد بود و درآمد حاصل از فروش ماهيها صرف هزينههاي سفر دريايي ميشود و هر ملوان در نهايت چيزي بين 200 تا 300 هزار تومان براي دو ماه کار سخت روي آب دريافت ميکند. در نتيجه ماهيگيران براي صيد کافي مجبور ميشوند خطر صيادي در آبهاي خطرناک را به جان بخرند و با زندگي خود قمار کنند؛ قماري که يا براي آنها سود دو تا سه ميليون توماني در هر سفر به همراه دارد يا اسيرشدن به دست دزدان دريايي. پيشنهاد شراکت به دزدان دريايي يعقوب دوجي، مديرعامل اتحاديه سراسري تعاونيهاي صيادي ايران، درباره وضعيت صيادي در آبهاي آزاد به «شرق» ميگويد: ماهيگيران مناطق جنوب کشور مجبورند براي امرار معاش به صيد در آبهاي آزاد بپردازند، چون صيد اين نوع از ماهيان فقط در آبهاي آزاد ممکن است و ابزارهاي صيد اين ماهيگيران نيز مخصوص صيد اين نوع ماهيان است و کشورهاي مختلفي با معضل ناامني در آبهاي سومالي روبهرو هستند. بهتازگی نيز يکي از شناورهاي ما با اين مشکل روبهرو شده و دستگاههاي مختلف کشور نيز در حال تلاش براي حل مسئله هستند. ما حتي در گذشته راهکارهايي مانند تعامل و سهيمکردن دزدان دريايي در صيد را نيز پيشنهاد کردهايم، اما معضلات سياسي و درگيريهاي داخلي در سومالي عملا هر راهکاري را براي پيشگيري از اين مسئله غيرممکن کرده است. سود ماهيگيري صنعتي بهنسبت خوب است و بههميندليل همچنان با وجود خطراتي که وجود دارد، ادامه پيدا ميکند. ما از همه ارگانهاي درگير ميخواهيم تلاش کنند امنيت اين ماهيگيران افزايش پيدا کند تا توليد ثروت حاصل از آن نصيب کشور شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.