در نشست آسیبشناسی سرمایهگذاری داخلی و خارجی مطرح شد
پروژههای نیمهتمام منابع کشور را میبلعند
شرق: هر سال بر تعداد پروژههای نیمهتمام درجشده در فهرست دستگاههای دولتی افزوده میشود. طولانیشدن زمان اجرای پروژهها، بسیاری از طرحهای ایران را غیراقتصادی کرده و قیمت تمامشده آنها را بالا میبرد. این نکتهای است که کورش طاهرفر، مشاور رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی، نیز در نشست تخصصی حاشیه سیزدهمین نمایشگاه بینالمللی آب و فاضلاب به آن اشاره کرده و معتقد است: پروژههای نیمهتمام، منابع کشور را میبلعند.نشست آسیبشناسی سرمایهگذاری داخلی و خارجی در بخش آب و آبفا دیروز در حاشیه سیزدهمین نمایشگاه بینالمللی آب و فاضلاب برگزار شد. در این نشست کورش طاهرفر، مشاور رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی، از روند رو به افزایش تعداد پروژههای نیمهتمام کشور پس از جنگ انتقاد کرد؛ زیرا این پروژهها قیمت تمامشده بالاتری داشته و نیمهتمامبودن آنها زیان عمومی بالاتری برای کشور به همراه دارد.به گفته او در ایران تفاوتی بین پروژههایی که قرار است از طریق جذب سرمایهگذار خارجی، فاینانس یا شریک مالی انجام شود، قائل نیستیم و با یک مدل یکسان برای تمام پروژهها وارد مذاکره میشویم. از سوی دیگر مشوقهای اختصاصی برای پروژهها نداریم. درحالیکه مسئله آب برای ما بسیار مهم است، مشوقهای پروژههای آب و دخانیات (که برای کشور مضر است) یکسان بوده و تفاوتی با هم ندارند.مشاور رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی، قیمتگذاری دولتی، وجود مشکلاتی در زمینه تملک زمین، اخذ مجوزها و... را جزء موانع جذب سرمایهگذار خارجی معرفی کرد. به اعتقاد او نرخ تأمین مالی در دنیا بسته به وضعیت شرکتها متفاوت بوده و رتبهبندی شرکتها در تعیین نرخ تأمین مالی مؤثر است؛ اما در ایران به مسئله رتبهبندی توجهی نداریم. طاهرفر رتبه ریسک ایران را نامناسب توصیف کرد و افزود: در دهه 80، رتبه ریسک کشور چهار بود که به رتبه هفت رسیدیم. در ابتدای دولت یازدهم رتبه ریسک ما اصلاح و به عدد شش رسید. اگرچه تعیین این رتبه یک مسئله کاملا سیاسی است؛ اما این رتبه نامناسب سبب میشود که سرمایهگذار خارجی اشتیاقی برای ورود به بازار ایران نداشته باشد و برندهای خوب به سمت ما نیایند.او همچنین ناتوانی ایران در مدلسازی مالی مناسب و تدوین مدلهای نوآورانه همچنین ایجادنشدن گشایش برای بانکهای ایرانی را عوامل دیگری میداند که بر جذب سرمایهگذار خارجی تأثیرگذار است.به گفته مشاور رئیس سازمان سرمایهگذاری خارجی یا باید درهای جهان به روی بانکهای ما باز شود یا اینکه باید بانک با مبنای درست در ایران تأسیس شود. حتی اعلام کردیم که حاضریم برای تأسیس چنین بانکی، نیمی از سرمایه را از خارج بیاوریم.او روند جذب سرمایه در ایران را کند توصیف کرد و افزود: در سال 94 و 95 یعنی بعد از توافقات برجام که اوج مراجعات به ایران بود، حدود 18 میلیارد دلار سرمایهگذاری مصوب داشتیم که بیشتر در شاخه انرژی نوین بود. 11.8 دلار فاینانس نیز داشتیم. اکثر وامهای جهانی ایران نیز در بخش آب و فاضلاب بوده است. اگر این روند را ادامه ندهیم، در تحقق اهداف برنامه ششم به مشکل میخوریم. علیاکبر هوشمند، رئیس انجمن صنفی سندیکای آب و فاضلاب، نیز با اشاره به اینکه در ایران از مشارکت بخش خصوصی بهعنوان ابزاری برای تأمین کسری منابع مالی دولت استفاده میشود، واقعینبودن قیمت آب را یکی از موانع اصلی برای مشارکت بخش خصوصی در اجرای پروژههای آب دانست. بازار آب بهزودی تشکیل میشود محسن بختیار، معاون برنامهریزی و اقتصاد وزارت نیرو، بهعنوان دیگر سخنران این نشست از تدوین و ابلاغ ضوابط تشکیل بازار آب خبر داد و افزود: بهزودی بازار آب در ایران تشکیل میشود تا با توجه به دستورالعملهایی که برای بازار آب داریم، زمینه حضور بخش خصوصی در پروژههای آب را بیشتر فراهم کنیم. به گفته بختیار وزارت نیرو سالانه به حدود 60 میلیارد دلار جذب سرمایهگذار خارجی و تأمین منابع مالی به روش فاینانس نیاز دارد تا بتواند اهداف پیشبینیشده در قانون برنامه ششم را محقق کند. حمیدرضا کشفی، مدیرکل دفتر تجهیز منابع شرکت مهندسی آب و فاضلاب، نیز در ادامه تلاش کرد به نیمه پر لیوان توجه کند. به گفته او از 10 سال قبل که اولین قراردادهای سرمایهگذاری بخش خصوصی در صنعت آب و فاضلاب با احداث آبشیرینکن منعقد شد، تحولات زیادی در مسیر سرمایهگذاری بخش خصوصی رخ داد. ازجمله این تحولات میتوان به تصویب قانون برای حضور بخش خصوصی در صنعت آب و فاضلاب، تعیین قیمت خرید تضمینی به دلیل وجود تعرفههای تکلیفی، تهیه قراردادهای تیپ، تعریف مدل مالی و اقداماتی از این دست اشاره کرد. مدیرکل دفتر تجهیز منابع شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور بیان کرد: برای ایجاد تحول در بخش آب نیاز داریم که روال کار خود را از تفکر فرایندی به نتیجهگرا تغییر دهیم. بخش خصوصی باید دارای روحیه کار تیمی شود تا وابستگی بخش خصوصی به منابع مالی بانکها کمتر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.