|

نیروی وحشتناک و غیرقابل‌مقاومت ترامپ

ترجمه: شهرام زرندار

تصمیم یک‌جانبه دونالد ترامپ برای پس‌گرفتن قولش در مورد توافق هسته‌ای با ایران که از سوی سازمان ملل نیز تأیید شده، روز شنبه توسط دوستان و دشمنان محکوم شده است. بریتانیا در مورد اعلام ادامه حمایت از توافق هسته‌ای به فرانسه و آلمان پیوسته است. ایران در مورد بررسی حرکت ترامپ تحت عنوان حرکتی بدون تضمین اجرائی و به طرزی خطرناک بی‌ثبات‌کننده از سوی روسیه مورد پشتیبانی قرار گرفت. اینکه ترامپ توجه زیادی به آنچه دیگران به آن می‌اندیشند، نمی‌کند، در مدتی که در کاخ سفید بوده امری بدیهی است، اما آنچه به نظر یک فاجعه دیپلماتیک می‌رسد، می‌توانست بدتر از اینها باشد. از ترامپ انتظار می‌رفت که کاملا خود را از توافق هسته‌ای ایران کنار بکشد و خواهان تحریم‌های سخت علیه ایران باشد و فرم‌های دیگری برای محکوم‌کردن ایران به عنوان بزرگ‌ترین دولت منطقه بردارد. این حقیقت که ترامپ از این کارها عقب‌نشینی کرد، نتیجه لابی‌کردن‌های شدید و در سطح بالا بوده است. مقامات ارشد کاخ سفید، وزرای وزارتخانه‌ها و هم‌پیمانان نزدیک ایالات متحده مانند «ترزا می» که شخصا با تلفن در این امر دخالت کرد، همه به دونالد ترامپ فشار آوردند تا او این کارها را نکند. نتیجه حاصله اما؛ حداقل فعلا بدترین غرایز ترامپ در مورد ایران محدود شده‌اند. پیشروان این کمپین در جناح غربی کاخ سفید سه ژنرال سابق بوده‌اند؛ جان کلی، رئیس ستاد مشترک ترامپ؛ جیمز ماتیس؛ وزیر دفاعش و اچ‌آر مک‌مستر، مشاور امنیت ملی ترامپ که هر سه در عراق خدمت کرده‌اند و برعکس رئیس‌جمهور می‌دانند که به ته خط رسیدن یعنی چه. دخالت آنها به معنای محتوای سخنرانی ترامپ بود. این سخنرانی از نظر راهبردی یک سخنرانی مشکل‌دار و نادرست از نظر لحن گفتار بود، بی‌آنکه نیاز باشد، جنگ‌طلبانه و از نظر تاریخی حقیقتا بدون دقت و نادقیق بود. این سخنرانی چنانکه انتظار می‌رفت، قابل پیش‌بینی بود، یک سخنرانی توأم با بدشانسی كه گفتمانی شورش‌برانگیز برای تغییری خشن و ناگهانی را مطرح می‌کرد... . بزرگ‌ترین نگرانی پیش‌رو کره‌شمالی است، جایی که رهبر ایالات متحده به‌طرزی بی‌رحمانه تهدید کرده... کنگره کمی بعد به این حقیقت رسیده که رئیس‌جمهور دارای این قدرت است تا بدون مشاوره قبلی معنادار، دکمه حمله اتمی را فشار دهد. قانون‌گذاری برای محدودکردن این اقتدار و قدرت در حال حاضر مورد بحث است، اما فعلا این سه بازیگر پشت پرده - ژنرال کلی، ماتیس و مک‌مستر احتمالا بهترین و آخرین سد، برای جلوگیری از شروع جنگ جهانی سوم توسط ترامپ هستند. هم‌پیمانان اروپایی ما از اینکه لابی‌گری‌های آنها بر تصمیم‌گیری ترامپ در مورد ایران تأثیر گذاشته، شادمان خواهند شد. اما شادی آنها نامحدود نخواهد بود. ترامپ این مسئله را روشن کرده که آمده تا توافق هسته‌ای را کاملا از میان بردارد، در عمل او دارای ابزار لازم برای انجام این کار هست و این کار به خاطر سلطه آمریکا بر بانک‌داری جهانی و نظام‌های پولی ممکن است. اگر کنگره قبول کند که خواسته او را برای پدیدآوردن شاخص‌های اضافی برآورده كند، شاخص‌هایی که بتوان با آنها میزان همکاری ایران را براساس برجام اندازه‌گیری کرد، این خود شامل مسائل غیرهسته‌ای مانند برنامه موشکی بالستیک و به‌روزرسانی تحریم‌ها نیز می‌شود. آن‌گاه عدم همکاری ایران بر اساس برجام و فروپاشی توافق هسته‌ای احتمالا تنها چند ماه دیگر از امروز فاصله دارد. به همین ترتیب کوتاه‌کردن میانه‌روانه پروبال‌های ترامپ در روز جمعه، این امید را به‌وجود آورده که مثلا توافق پاریس در مورد تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین که ترامپ در ماه ژوئن آن را رد کرد، می‌تواند بازسازی شود. مک‌مستر و رکس تیلرسون وزیر خارجه ایالات متحده، ماه گذشته اشاره کرده‌اند که احتمال دارد تصمیم ترامپ در مورد توافق پاریس عوض شود. اگر لابی‌گری و اعمال فشار با دقت انجام شود، می‌تواند در عوض‌کردن جهت حرکت نیروی وحشتناک و غیرقابل مقاومت ترامپ مؤثر واقع شود و در این صورت جنبه عکس این وضع نیز حقیقت خواهد داشت. ماه عسل اسرائیل و عربستان سعودی با ترامپ در دیدار سطح بالای او از این دو رژیم در ماه می کار را بدتر کرد و غریزه جنگ‌طلبانه‌اش را برانگیخت. اسرائيل و عربستان سعودي سريعا به ترامپ به خاطر سخنراني‌اش تبريك گفتند. بدبختانه آثار اين رابطه شامل اين امر هم مي‌شود كه ايالات متحده به سعودي‌ها در يمن، كارت سفيد بدهد و چشمانش را بر سابقه نقض حقوق بشر ببندد و به اسرائيل در مورد اشغال و از آنِ خود كردن سرزمين‌هاي فلسطيني و شهرك‌سازي براي يهوديان چراغ سبز بدهد (و به اين ترتيب فرايند در حال مرگ صلح را تحت‌الشعاع قرار دهد). سعودي‌ها و اسرائيلي‌ها همچنين در امر قانع‌كردن ترامپ براي پذيرفتن نفوذ منطقه‌اي ايران و دخالت‌هايش در منازعات موجود در خاورميانه که تهديدهاي اضافي براي منافع ايالات متحده در اين منطقه از جهان است، موفق بوده‌اند. جمهوري‌خواهان و دموكرات‌هاي كنگره كه از كمك‌هاي مالي در دوران رقابت‌هاي انتخاباتي يا قراردادهاي دفاعي سود مي‌برند، خواهان به‌چالش‌كشاندن چنين طرز فكرهايي نيستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.