هیچ مسئولیتی نمیپذیرد اما پاره هم نمیکند!
ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه تصمیم خود را برای نپذیرفتن و انکار هرگونه مسئولیت در قبال توافق هستهای اعلام کرد. او تهدید کرد درصورتیکه توافق حک و اصلاح نشود و به طور دائم جلوی ساختن بمب و سلاح هستهای یا موشکهای بالستیک از سوی تهران گرفته نشود، خود را از توافق هستهای سال 2015 کنار خواهد کشید. او درحالیکه اتهامات متعددی را به ایران درباره فعالیتهایش در سرتاسر خاورمیانه وارد میکرد، وضعیت توافق دو سال پیش را که از سوی اوباما امضا شده بود، روشن نکرد. آقای ترامپ در کاخ سفید در سخنانی که با نیت تعریف راهبرد وسیع ایالات متحده درباره رویارویی با ایران ادا میشد، گفت: «ما به راهی که نتیجه قابلپیشبینیاش خشونت بیشتر، هرجومرج بیشتر و تهدید واقعی شورش هستهای ایران است، نخواهیم رفت». براساس گفتههای یک مقام ارشد که با این مباحث آشنایی دارد و به شرط حفظ هویتش با ما سخن میگفت، تصمیم ترامپ برای صادرنکردن گواهی همکاری ایران با همه مفاد توافق هستهای، پس از یک مناظره شدید و بیرحمانه در درون دولت به سرانجام رسید. رکس تیلرسون، وزیر امور خارجه و جیمز ماتیس، وزیر دفاع، استدلال میکردند که حفظ توافق هستهای و محدودیتهایی که به ایران تحمیل میکنند، مطابق با منافع امنیت ملی ایالات متحده است. پس از ساعتها مجادله این دو وزیر توانستند با وجود قولهای دوران کمپین انتخاباتیاش، آقای ترامپ را قانع کنند که بلافاصله توافق هستهای را پاره نکند. آقای ترامپ در اعلام نیتش برای صادرنکردن گواهی همکاری ایران براساس برجام اساسا توپ تصمیمگیری درباره این موضوع را به زمین کنگره انداخت و حالا این کنگره است که باید درباره تحمیل دوباره تحریمها به ایران و منفجرکردن توافق تصمیمگیری کند. دستیاران ترامپ بر این امر پافشاری کردهاند که هدف این نبوده و به جایش آنها از کنگره خواستهاند تا برای تعریف آنچه ایالات متحده را برای تحمیل دوباره تحریمها برمیانگیزد، قانونی تهیه و تصویب کند. رئیسجمهور سه فقره از این ماشهچکانها را فهرست کرده است- بهکارگیری یک موشک بالستیک قارهپیما به وسیله ایران، اجتنابکردن از مذاکره درباره بسط محدودیتهای موجود در توافق هستهای برای فعالیتهای هستهای و ارائه مدارکی دال بر اینکه ایران میتواند در مدتی کمتر از 12 ماه یک بمب هستهای بسازد. هرکدام از این سه مورد میتواند ایالات متحده را قادر به یافتن راهحلی مشترک در همکاری با کنگره و همپیمانانش کند تا به عمر توافق پایان دهند. رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان به سرعت یک بیانیه مشترک صادر کردند و در آن از ایالات متحده خواستند تا به توافقنامه هستهای با ایران پایبند بماند؛ توافقی که اوج 13 سال دیپلماسی و مذاکره بوده است. حسن روحانی، رئیسجمهور ایران، گفته کشورش هیچ تبصرهای بر توافق هستهای را نمیپذیرد. تصویب قانون جدید درباره ایران نیاز به 60 رأی سناتورهای سنا دارد و این به این معنی است که جمهوریخواهان به حمایت حداقل هشت سناتور دموکرات برای تصویب هرگونه قانون جدید درباره ایران نیاز دارند. دموکراتهای سنا آقای ترامپ را تشویق کردهاند که گواهی همکاری ایران براساس برجام را صادر کند و احتمال این نمیرود که با هرگونه قانونگذاری جدید بدون این ضمانت که توافق هستهای بر جای خود بماند، موافقت کنند... . رئیسجمهور درباره پاککردن هرگونه امید برجایمانده مبنی بر اینکه توافق هستهای میتواند روابط جدید ایالات متحده و ایران را شکل دهد، مصمم به نظر میرسد. سخنرانی او از اتاق پذیرایی دیپلماتیک کاخ سفید شاید خصمانهترین سخنرانیای بوده که یک رهبر آمریکایی درباره ایران از زمان قراردادن ایران در محور شرارت به وسیله جورج دبلیو بوش در سال 2002 به این سو بیان كرده است. آقای ترامپ درباره سوءرفتارهای ایران از سال 1979 و بحران گروگانگیری به این سو سه خطابه غرا خواند و ایران را دولت حامی تروریسم خطاب کرد؛ کشوری که القاعده، حماس، حزبالله و طالبان را حمایت میکند. او همچنین ایران را متهم به معامله با کرهشمالی کرد که این اشارهای به تاریخ طولانی فروش تکنولوژی موشکی به ایران بوده است. او گفته از آژانسهای اطلاعاتی آمریکا خواسته تا درباره اینکه آیا روابط بین کرهشمالی و ایران بیشتر از آنچه ظاهرا هست، باشد یا نه، تحقیق کنند.
وزارت خزانهداری اعلام کرده که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را یک گروه تروریستی به حساب خواهد آورد و لقب موجود سپاه قدس را بسط خواهد داد؛ اما آقای ترامپ کمی مانده به قراردادن سپاه در فهرست سازمانهای تروریست خارجی وزارت امور خارجه ایالات متحده توقف کرد. آقای تیلرسون گفته دادن چنین لقبی به سپاه باعث ایجاد مانع بر سر راه عملیاتهای نظامیای که در آنها نیروهای آمریکایی و ایرانی خود را در یک میدان نبرد مشابه مییابند، خواهد شد. هر دو کشور در مبارزه با داعش در یک جبهه قرار دارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.