آمریکا و اسرائیل از سازمان یونسکو خارج شدند
یک جدایی طولانی
ایالات متحده روز پنجشنبه و بعد از چند سال کشوقوس، از یونسکو، سازمان فرهنگی و علمی-آموزشی سازمان ملل خارج شد. در بیانیهای که از سوی وزارت خارجه آمریکا دراینباره منتشر شده، علت این تصمیم، موضع ضداسرائیلی و همچنین پذیرش عضویت فلسطین در این سازمان عنوان شده است. البته این خروج به معنای کنارهگیری کامل ایالات متحده از یونسکو نیست و طبق اعلام وزارت خارجه این کشور، ایالات متحده از این به بعد به عنوان کشور ناظر غیرعضو در این سازمان حضور خواهد داشت. بر این اساس، این کشور میتواند در جلسات این سازمان حضور داشته باشد اما حق رأی ندارد. اسرائیل نیز در واکنشی مشابه قصد دارد از این سازمان خارج شود. در بیانیهای که دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، منتشر کرده؛ ضمن تقدیر از اقدام «شجاعانه و اخلاقی» آمریکا، یونسکو سازمانی پوچ توصیف شده که بهجای حفظ تاریخ، آن را تحریف میکند. نیکی هیلی، نماینده ایالات متحده در سازمان ملل، نیز اعلام کرده است که سیاسیشدن بیش از حد یونسکو به هدف والای این سازمان لطمه زده است. هیلی قراردادن حرم ابراهیمی در فهرست میراث جهانی یونسکو را در زمره اقدامات احمقانه اخیر این سازمان دانسته است. فلسطینیها در ماه جولای توانستند حرم ابراهیمی و شهر قدیمی الخلیل را با وجود مخالفت ایالات متحده و اسرائیل، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کنند. این مکان برای یهودیان، مسیحیان و مسلمانان حکم مکانی مقدس را دارد. اسرائیل یونسکو را به سیاسیکاری و تلاش برای نادیدهگرفتن هویت یهودی مناطق کلیدی در سرزمین مقدس متهم میکند. اصلاحات بنیادین در بازوی فرهنگی هیتر ناروت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، نیز در همین رابطه خواستار اصلاحات بنیادین در بازوی فرهنگی و علمی سازمان ملل شد. این در حالی است که آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل، از تصمیم ایالات متحده برای خروج از این سازمان، ابراز تأسف کرده است. یونسکو که همکاریهای بینالمللی در زمینههای آموزش، علم، فرهنگ و ارتباطات را ترویج میکند، بیشتر به خاطر همان ثبت میراث جهانی شناخته میشود. علاوه بر این، یونسکو در زمینه مبارزه با افراطیگری، دفاع از آزادی بیان، حریم شخصی و آزادیهای اساسی نیز فعالیت دارد. این سازمان که در سال 1945 میلادی بعد از جنگ جهانی تشکیل شد، درحالحاضر دارای 195 عضو و هشت عضو وابسته است. البته نزاع میان ایالات متحده و یونسکو به سال 2011 میلادی باز میگردد. در اکتبر سال 2011 میلادی، یونسکو عضویت فلسطین را بهعنوان یک عضو مستقل در این سازمان پذیرفت. این مسئله در ادامه به تصویب قانونی در آمریکا منجر شد که دولت این کشور را موظف میکرد تا هرگونه تأمین مالی از سازمانهایی که فلسطین را به عنوان کشوری مستقل به رسمیت میشناسند، متوقف کند. ایالات متحده سابق بر این 22 درصد (معادل 80 میلیون دلار) از بودجه سالانه یونسکو را تأمین میکرد. سرانجام در سال 2013 میلادی، بعد از چندین بار عدم پرداخت حق عضویت از سوی ایالات متحده، این سازمان حق رأی این کشور را در مجامع تصمیمگیری خود لغو کرد. در واقع میتوان گفت که ایالات متحده از چندین سال قبل دیگر عضو یونسکو نبوده و ترامپ فقط به این وضعیت رسمیت بخشیده است. ریچارد گووان، عضو کمیته روابط خارجی شورای اروپا، این اقدام را به مانند طلاقگرفتن زوجی توصیف کرده است که سالهاست جدا از هم زندگی میکنند. از نظر گووان هرچند بخش زیادی از برنامههای فرهنگی و آموزشی یونسکو اهمیت چندانی ندارد اما برخی از برنامههای این سازمان از جمله برنامه آموزش بینالمللی درباره هولوکاست از اهمیت شایانی برخوردار است. با توجه به قطع کمکهای مالی ایالات متحده از سال 2013 به بعد، خروج رسمی این کشور از یونسکو عملا تأثیر چندانی بر این سازمان ندارد اما میتواند نقش رهبری این کشور برای حلوفصل نزاع اسرائیل و فلسطین را بیش از پیش زیر سؤال ببرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.