|

توافق‌نامه نهایی آشتی ملی میان فتح و حماس امضا شد

آشتی در قاهره، خوشحالی در ریاض

روز پنجشنبه اسماعیل هنیه، رهبر حماس، با انتشار بیانیه‌ای از آشتی سیاسی میان دو گروه فلسطینی فتح و حماس خبر داد. اعلام آشتی و توافق میان این دو گروه مهم فلسطینی، بعد از یک‌ دهه دشمنی و تقابل به نظر می‌تواند خبری امیدبخش برای فلسطینیان باشد. محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، با استقبال از این توافق، از آن به‌عنوان «پایان جدایی» یاد کرده است. گفته می‌شود او در ماه آتی برای اولین‌بار در 10 سال گذشته به غزه سفر خواهد کرد. پیروزی حماس در انتخابات محلی در نوار غزه در سال 2006 آغاز یک بحران 10ساله با حکومت خودگردان بود و در سال 2007 میلادی بود که در نتیجه بالاگرفتن تنش‌ها، مقامات فتح به وسیله حماس از این منطقه بیرون رانده شدند. بااین‌حال و با وجود اختلاف گذشته، نمایندگان دو طرف در قاهره بر کنارگذاشتن اختلاف نظرها و تلاش برای پایان اشغال و تشکیل یک دولت فلسطینی مستقل با مرکزیت بیت‌المقدس شرقی تأکید کردند. رویکرد گام‌به‌گام بااین‌حال، به‌نظر مي‌رسد این دو گروه به نظر فقط بر سر مسائلی همچون امور اجرائی و شهری به توافق رسیده‌اند و مسائلی مانند انتخابات سراسری، اصلاح سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) و وضعیت شاخه نظامی حماس به نشست آتی در اواخر ماه نوامبر موکول شده است. غسان خطیب، وزیر سابق دولت خودگردان، از رویکرد گام‌به‌گام به‌عنوان دلیل اصلی موفقیت این مذاکرات یاد کرده است؛ این در حالی است که تمامی مذاکرات قبلی میان این دو گروه به شکست انجامیده و همین مسئله باعث می‌شود که آینده این توافق به علت برخی اختلاف‌نظرهای اساسی میان دو گروه در هاله‌ای از ابهام قرار گیرد. البته به نظر مي‌رسد این‌بار عزمی فراتر از عزم خود این دو گروه برای به‌نتیجه‌رسیدن این مذاکرات در کار بوده و پایان زودهنگام مذاکرات قاهره حاکی از آن است که چقدر دو طرف برای رسیدن به این توافق زیر فشار بوده‌اند. واکنش اولیه اسرائیل به توافق قاهره نیز بسیار محتاطانه بوده است. در بیانیه اسرائیل درباره توافق قاهره این‌طور آمده است که هر توافقی باید شامل به‌رسمیت‌شناخته‌شدن اسرائیل و خلع‌سلاح حماس باشد. این در حالی است که در این توافق هیچ اشاره‌ای به سلاح‌های حماس نشده است. در ادامه واکنش‌ها به توافق قاهره، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین در تماس تلفنی خود با ملک‌سلمان، پادشاه عربستان، درباره توافق آشتی امضاشده میان جنبش فتح و حماس رایزنی کرد. سلمان در این تماس تلفنی از مواضع عربستان در حمایت از فلسطین قدردانی و از امضای این توافق استقبال کرد. عربستان‌سعودی در ماه‌های اخیر نقش پررنگ‌تری در مسئله فلسطین و اسرائیل بازی کرده است. همین مدتی پیش بود که رسانه‌ها از سفر مخفیانه محمدبن‌سلمان، ولیعهد جوان سعودی، به تل‌آویو خبر دادند. هرچند هنوز دو طرف بر سر مسائل کلیدی به توافق نرسیده‌اند، شاید مهم‌ترین بند توافق اخیر را بتوان واگذارشدن کنترل مرز رفح میان غزه و مصر، به نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان دانست؛ امری که قرار است بعد از برگزاری جلسات هماهنگی در ماه دسامبر و نهایتا تا ماه نوامبر عملی شود. مهم‌ترین پیامد این امر، بازشدن این مرز از سوی مصر خواهد بود که نقش مهمی در پایان‌دادن به بحران انسانی در نوار غزه خواهد داشت. براساس این توافق، سه‌ هزار افسر امنیتی حکومت خودگردان وارد نیروهای پلیس غزه خواهند شد و در مقابل نیز از مقامات حماس در غزه در کابینه حکومت خودگردان به کار گرفته خواهند شد. علاوه بر این، تشکیلات خودگردان متعهد شده است تا به تحریم‌های غزه ازجمله ورود محدود سوخت، محدودشدن برق منطقه به چند ساعت و همچنین عدم پرداخت حقوق کارکنان غزه پایان دهد. آن‌طور که در این توافق آمده است، بلافاصله بعد از توافق شاهد تشکیل دولتی موقت خواهیم بود و برگزاری انتخابات محلی و سراسری نیز به یک سال بعد از امضای این توافق موکول می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.