پاسخ وزیر کار درخصوص اشتغال فراگیر اتباع خارجی، نمایندگان را قانع نکرد
دومین کارت زرد مجلس به دولت دوازدهم
شرق: فقط به فاصله یک روز از اولین کارت زرد مجلس دهم به رحمانیفضلی، وزیر کشور کابینه دوازدهم، علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دومین کارت زرد دولت را از مجلس گرفت. در جلسه علنی دوازدهم مهر ماه مجلس شورای اسلامی، علی ربیعی در مجلس حاضر شد تا به دو سؤال نمایندگان درباره عدم تبدیل وضعیت مربیان فنی و حرفهای و دراختیارگرفتن بازار کار کشور از سوی اتباع بیگانه پاسخگو باشد. مشکلی که به گفته ربیعی بیش از 20 سال است در کشور وجود دارد و عزمی جدی برای رفع آن لازم است. ربیعی در جلسه روز گذشته مجلس گفته بود جلوگیری از ورود این مهاجران به کشور، خارج از اختیارات وزارت کار است و این مسئولیت برعهده او نیست. اما اظهارات ربیعی نهایتا نمایندگان را قانع نکرد و در پایان نمایندگان با 126 رأی موافق، 64 رأی مخالف و 8 رأی ممتنع از مجموع 213 نماینده حاضر، کارت زرد را به آقای وزیر نشان دادند. دغدغه اشتغال کارگران خارجی در کشور مسئله تازهای نیست و دو روز پیش نیز زهرا کریمی، اقتصاددان در گفتوگو با «شرق» بر حجم زیاد اتباع خارجی در بازار کار مشاغل ساده و غیرحرفهای تأکید کرده بود. کریمی در آن گفتوگو حضور کارگران خارجی را نتیجه ناکافیبودن تعداد کارگران ساده ایرانی دانسته و بر کمبود نیروی کار با تحصیلات ابتدایی و راهنمایی تأکید کرده بود اما به نظر میرسد نمایندگان مجلس دراینباره نظر دیگری دارند. 70 هزار تبعه افغانی در رفسنجان احمد انارکیمحمدی، نماینده مردم رفسنجان در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون اقتصادی در گفتوگو با «شرق» تأکید کرد باید هرچه زودتر کارگران خارجی شاغل در ایران ساماندهی شوند. به اعتقاد انارکی قسمتی از بودجه کشور هر ساله بهصورت پنهان بهوسیله همین اتباع خارجی در حال خروج از کشور است؛ درحالیکه هیچ نظارتی بر وضعیت اشتغال اتباع خارجی غیرمجاز وجود ندارد و آمار و اطلاعات این کارگران در هیچ جا ثبت نمیشود. به گفته انارکی اتباع خارجی غیرمجاز درحالی از یارانهها و امکانات عمومیکشور استفاده میکنند که مالیات نمیپردازند و عملا فرصت اشتغال جوانان ایرانی را نیز غصب کردهاند. انارکی که از سکونت 70 هزار تبعه خارجی مجاز و غیرمجاز در شهرستانهای رفسنجان و انار خبر میداد، تأکید کرد تا وقتی ساماندهی نیروی کار خارجی انجام نگیرد، نمیتوان از کارفرما انتظار داشت کارگر ایرانی را به کارگر خارجی ترجیح دهد. به گفته او وزارت کار ضمن ساماندهی کارگران خارجی، باید به سمت تسهیل قانون کار به نفع کارفرما حرکت کند تا کارفرمایان به سمت استفاده از نیروی کار ایرانی بروند؛ وگرنه تا هنگامی که کارفرما میتواند از نیرویی ارزان و بدون پرداخت مزایا و حق بیمه استفاده کند، شرایط بازار کار تغییر نخواهد کرد. از مهاجرت برای کارگری تا مهاجرت برای کولبری جلال محمودزاده، نماینده مردم مهاباد در مجلس شورای اسلامی، یکی از نمایندگان سؤالکننده از وزیر کار در نشست علنی مجلس به «شرق» گفت: اغلب نقاط کشور با مشکل اشتغال اتباع خارجی غیرمجاز روبهرو هستند که اکثر این کارگران خارجی افغان هستند. افرادی که با حداقل دستمزد کار میکنند، بیمه نمیخواهند، حق و فرصت اعتراض به شرایط کار خود را ندارند و بههمیندلیل محبوب کارفرمایانی هستند که به سود بیشتر میاندیشند. محمودزاده که آمار اشتغال رسمی کشور را غیرواقعی میداند از وضعیت بد اشتغال در حوزه انتخابیه خود خبر داد و گفت بسیاری از جوانان مهابادی برای کولبری به شهرستانهای مرزی استان مهاجرت کردهاند و در سرما و گرما با دریافت تنها 70 تا 80 هزار تومان آسیبهای جسمی و خطرات کولبری را بهجان میخرند تا در نهایت با درآمد ماهانه 300 هزار تومان امرارمعاش کنند. محمودزاده با اشاره به پاسخ وزیر درباره نبود ارتباط بین ورود هزاران تبعه خارجی به کشور با وظایف وزارت کار گفت: کنترل تردد این اتباع بیگانه بر عهده وزارت کار نیست اما نظارت بر اشتغال آنها یقینا وظیفه وزارت کار است و این وزارتخانه باید درباره وضعیت کنونی پاسخگو باشد. محمودزاده همچنین در تشریح علت سؤال خود از وزیر درباره وضعیت مربیان فنی و حرفهای و مشکلات استخدامی آنها گفت: قانون تبدیل وضعیت مربیان فنی و حرفهای سال 1391 مصوب شده بود و قرار بود در سه ماه آییننامه آن تصویب شود اما این مهلت سهماهه، تا دوسالونیم طول کشیده و قانونی که باید در مدت دو سال اجرائی میشد، شش سال بلاتکلیف مانده و از چهار هزارو 800 مربی مشمول این قانون فقط دو هزارو 500 نفر تبدیل وضعیت شدهاند. افغانستان باید به ما کمک کند سعید باستانی، نماینده مردم تربت حیدریه در مجلس شورای اسلامی و سخنگوی کمیسیون صنایع، درباره سازوکار اشتغال اتباع خارجی در کشور به «شرق» گفت: مهاجرت یک مسئله جهانی است و کمتر کشوری در دنیا با مسئله مهاجران خارجی روبهرو نیست اما همه کشورهای دنیا حد و حدودی را برای اتباع بیگانه مشخص میکنند. اینکه تبعه خارجی ساکن کشور میزبان، هویت مشخصی داشته و شغل و محل کارش مشخص باشد و مفید یا مضربودن فعالیت او در کشور قابل ارزیابی باشد؛ بدیهیترین مسائلی است که باید در ارتباط با اتباع خارجی روشن شود اما در ایران هیچ سازوکاری برای ساماندهی این افراد وجود ندارد. درحالحاضر با وجود روابط حسنهای که بین ایران و کشورهای مبدأ این مهاجران وجود دارد هیچ تفاهم فیمابینی برای کمک به ما در قبال کمک ما به اتباع این کشورها وجود ندارد. به گفته باستانی مشکلاتی که اتباع خارجی غیرمجاز در کشور ایجاد میکنند، تنها محدود به اشغال فضای کسبوکار نیست. به گفته باستانی برای مثال تنها میزان آب آشامیدنی را که به وسيله این اتباع خارجی غیرمجاز در ایران نوشیده میشود محاسبه و آن وقت قضاوت کنید آیا رواست آب رود هریرود پشت سد سلمای ولایت هرات افغانستان بماند و به ایران نرسد و استان خراسان ما با مشکل تأمین آب روبهرو باشد؟ باستانی با تأکید بر اینکه وزارت کار باید هرچه زودتر هویت این اتباع خارجی را شناسایی و نسبت به ساماندهی آنان اقدام کند، گفت: تا این افراد ساماندهی نشوند و همچنان با حقوقی بسیار پایین و بدون بیمه و مزایا مشغول به کار باشند، امکان ندارد کارفرمایان حاضر به جایگزینی این نیروها با نیروهای کار ایرانی باشند. باستانی در انتها اضافه کرد: این اقدام حتی به نفع خود این افراد هم هست تا بتوان در صورت لزوم از حقوق آنها دفاع کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.