مرد گفتوگو
فریدون مجلسی
چند سال پیش وقتی خبر سکته مغزی جلال طالبانی را شنیدم، بسیار متأثر شدم. آن زمان فکر نمیکردم که امیدی به سلامت او باشد؛ اما امید در دل جلال طالبانی زنده بود و او دوباره به زندگی بازگشت. بعد برای درمان به آلمان رفت و این درمان مؤثر افتاد؛ این بار هم وقتی خبر سکته او را شنیدم، امید داشتم که بار دیگر طالبانی به سلامت به زندگی برگردد؛ اما متأسفانه چنین نشد. من جلال طالبانی را بهعنوان بزرگترین سیاستمدار کُرد عراقی دوران معاصر میشناسم. تفاوت او با دیگران این است که دیگران سربازان خوبی هستند و خوب فداکاری میکنند ولی جلال طالبانی علاوه بر اين، سیاستمدار و دیپلمات برجستهای نيز بود. سیاستمداربودن طالبانی سهم بزرگی در توفیق کردهای عراقی در ایجاد اقلیم خودشان داشت. سیاستمداربودنش باعث شده بود کردها به خیلی از مطالبات خود برسند. او تا جای ممکن از جنگ اجتناب میکرد. سعي ميكرد پشت میز مذاکره مسائل را حل كند. هیچ وقت جنگ را پاسخ نهایی کار خود نمیدید و همیشه به مذاکره و گفتوگو میاندیشید. نسبت به ایران احساس همبستگی و خویشاوندی بیشتری داشت. این را در گفتار و نوشتههای خودش منعکس میکرد. شاید یک دلیل آن این بود که سلیمانیه - دیار او - از نظر تاريخي جزئی از ایران بود و بیش از همه بخشهای کردستان با ایران مرتبط بود و آخرین بخشی بود که در زمان ناصرالدین شاه در مبادلاتی از ایران جدا شد. قبل از آن سرنوشت، زندگی و تاریخ سلیمانیه متصل به ایران بود. او در دوران قبل از انقلاب، جنگ ایران و عراق و بعد از جنگ حضور فعالی داشت. او بعدها در کنار بارزانی در پدیدآمدن اقلیم کردستان عراق کوشید و موفق شد و اولین رئیسجمهور عراق بعد از صدام شود. با اینکه دادن پست ریاستجمهوری به یک کُرد در قانون اساسی عراق بهعنوان نماد همبستگی فدرال محسوب ميشد ولی او اختیارات اجرائی زیادی نداشت و شخصیت طالبانی برای او نوعی اختیارات پدید آورد و توانمندی داشت که در مذاکرات و در روابط بینالمللی در دورانی که کشورش در اشغال نظامیان بود و با مشکلات مختلفی دستبهگریبان بود، نقشی اساسی ایفا کند. در شرایط کنونی جای یک سیاستمدار در حد طالبانی و توانایی او درعراق خالی است. اگر او فعال بود، میتوانست بهجای برگزاری رفراندوم، مطالبات اقلیم کردستان عراق را به روش دیپلماتیک و با مذاکره و جلب نظر همسایگان و دولت مرکزی و همسایه بهثمر میرساند. حالا که جلال طالبانی فوت کرده است بهتر است دولت اقلیم کردستان عراق، خواست او را به نتیجه برساند و با مذاکره و با قراردادی برد-برد با دولت مرکزی مصالحه کند. روحش شاد باد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.