بررسي دستور تازه مهاجرتي رئيسجمهوري آمريكا
ايرانيان در برابر تابلوي ورود ممنوع ترامپ
شرق: دونالد ترامپ یک بار دیگر علیه ایرانیان فرمان مهاجرتی صادر کرد. روز یکشنبه بیانیهای از سوی رئيسجمهوری آمريكا، از تغییر فهرست کشورهای مشمول ممنوعیت سفر به آمريكا خبر داد. این فهرست اکنون شامل کشورهای ایران، چاد، لیبی، سوریه، کرهشمالی، ونزوئلا، سومالی و یمن است. سودان هم پیش از این در فهرست یادشده قرار داشت که اکنون از آن حذف شده است. این فرمان از ساعت ۳:۳۰ بعدازظهر روز ۲۴ سپتامبر (به وقت واشنگتن) اجرا میشود.اما ایرانیانی که می توانند ثابت کنند رابطهای واقعی با شخص یا نهادی در آمریکا دارند، تا پایان روز 17 اکتبر شامل این فرمان نمیشوند.ترامپ در اولین روزهای کارش در کاخ سفید نیز فرمان ممنوعیت مهاجرتی صادر کرده بود که ممنوعیتهایی را برای سفر ایرانیان دربر داشت. در آن فرمان، اتباع کشورهای ایران، لیبی، سومالی، سودان، سوریه و یمن به مدت 90 روز از ورود به آمريكا منع شده بودند. به گزارش ایرنا، در اعلامیه جدید «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری آمريكا، تأکید شده است که وزارت امنیت داخلی این کشور در وهله نخست 16 کشور را در فهرست «فاقد صلاحیت» قرار و مطابق با فرمان اجرائی پیشین، به آنها 50 روز مهلت داده بود تا همکاریهای لازم را با دولت این کشور صورت دهند. در انتها، فهرست کشورها به هشت مورد نامبرده تقلیل یافت. این محدودیتها قرار است از 18 اکتبر (26 مهر) اجرائی شوند. به نظر میرسد ممنوعیت ورود اتباع کشورهای یادشده به آمريكا، این بار به صورت نامحدود است و فهرست کشورها به تدریج دستخوش تغییر خواهد شد. رئیسجمهور آمريكا پس از اعلام سیاست جدید واشنگتن در پیامی در صفحه تويیتر خود نوشت: ایجاد یک آمريكای امن، اولویت شماره یک من است. ما افرادی را که نتوانیم صلاحیتشان را با اطمینان بررسی کنیم، به کشورمان راه نخواهیم داد. توهینآمیز است محمدجواد ظریف ساعتی بعد از انتشار این اعلامیه از سوی ریاستجمهوری آمريكا، در واکنشی توییتری نوشت: «ابراز همدردی دروغین ترامپ با ایرانیان، طنینی توخالیتر از همیشه است؛ آنهم با وجود ممنوعیت جدید و حتی توهینآمیزتر او علیه چنین شهروندان برجستهای». اشاره ظریف به سخنرانی ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل است که مدعی شده بود مردم ایران قربانی سران حکومت هستند. او همچنین مدعی شده بود ثروت در ایران برای جنگ در مناطق مختلف هزینه میشود نه به نفع مردم ایران. ظریف در پاسخ به فرمان جدید مهاجرتی ترامپ، یادآوری کرده که ابراز همدردی ترامپ با ایرانیان، طنینی توخالی بوده است. این فرمان در حالی ایران را کنار کشورهایی مانند چاد، لیبی، سوریه، کرهشمالی، ونزوئلا، سومالی و یمن قرار داده که اغلب مهاجران ایرانی به آمريكا، تحصیلکردگانی هستند که عمدتا برای ادامه تحصیل یا دنبال شغل به این کشور مهاجرت میکنند. دونالد ترامپ در حالی فرمان جدید را اعلام کرده که فرمان پیشین مهاجرتی او، در پیچوخم دادگستری گیر کرد و برخی قضات آن را تعلیق کردند. درحالیکه فرمان نخست مهاجرتی او قرار بود از 16 مارس گذشته (26 اسفند 95) اجرائی شود؛ اما با حکم دو دادگاه در ایالتهای مریلند و هاوایی و تا زمان ورود دیوان عالی به این پرونده، متوقف ماند. پس از ارجاع پرونده به دیوان عالی که متشکل از چهار قاضی دموکرات و پنج قاضی جمهوریخواه است، این نهاد دستور به اجرای موقت محدودیتها با اعمال برخی موارد استثنا ازجمله برای دانشجوها و بستگان اتباع آمريكایی داد. فرمان جدید در سررسید فرمان پیشین صادر شده است. 8 کشور باقیمانده بنا بر اعلام وزارت امنیت داخلی آمريكا، ممنوعیتهای جدید کشورهایی را هدف قرار میدهد که اطلاعاتی کافی برای آمريكا مهیا نکرده یا اقدامات امنیتی لازم را اتخاذ نکردهاند. این وزارتخانه در ماههای اخیر روی توسعه طرح امنیتی جدیدی فعالیت میکرد که شامل فاکتورهایی مانند چگونگی صدور گذرنامه الکترونیکی با اطلاعات بیومتریک، گزارش گمشدن یا سرقت گذرنامهها به اینترپل و اشتراک اطلاعات مسافران مرتبط با تروریسم از سوی کشورهای مختلف بود. آمريكا سپس این معیارها را با تمام کشورها در میان گذاشت و به آنها 50 روز فرصت داد تا با این شرایط تطابق یابند. به گفته مقامات آمريكایی، از مجموع کشورها، 16 کشور با این قوانین تطابق نیافتند؛ ولی نیمی از آنها اشتراک اطلاعات و اقدامات امنیتی خود را بهبود بخشیدند؛ در نتیجه هشت کشور باقیمانده تا زمانی که تغییرات مدنظر آمريكا را صورت ندهند، هدف ممنوعیتهای جدید آمريكا قرار خواهند داشت. ویزای تحصیلی و دوتابعیتیها فرمان جدید دارای جزئیات فراوانی است. جزئیاتی که میتواند وضعیت دانشجویان، دوتابعیتیها و پناهندگان را از دیگران متمایز کند. قوانین جدید شامل تعلیق ویزای مهاجرت برای شهروندان کشورهای چاد، ایران، لیبی، کرهشمالی، سوریه، یمن و سومالی و تعلیق ویزای غیرمهاجرتی ازجمله تجاری و توریسم برای کشورهای چاد، لیبی، کرهشمالی، سوریه و یمن خواهد بود. همچنین شهروندان ایرانی برای توریسم و تجارت، واجد شرایط دریافت روادید نخواهند بود. بیبیسی در گزارشی دراینباره نوشته که این فرمان کسانی را دربر نمیگیرد که ویزای تحصیلی دارند یا شامل برنامههای مبادله (مثلا مبادله دانشگاهی) هستند. البته درباره آنها هم بررسیهای سختگیرانهتری اعمال خواهد شد. همچنین کسانی که علاوه بر تابعیت ایران، تابعیت کشور دیگری را هم دارند (بهجز کشورهای شامل این فرمان)، از ورود به آمريكا منع نشدهاند. بنابراین ایرانیانی که تابعیت آمريكایی هم دارند، شامل ممنوعیت ورود نیستند. دارندگان گرینکارت (اجازه اقامت و کار در آمريكا) هم شامل فرمان جدید نیستند. این فرمان شامل پناهندگان یا پناهجویانی که در خطر تعقیب یا شکنجه هستند، نیز نمیشود. کسانی که ویزایشان پیش از زمان اجرای این فرمان صادر شده باشد و کسانی که ویزای معتبری داشتند که در اثر فرمان قبلی ترامپ لغو شده بود، شامل فرمان جدید نمیشوند و میتوانند به آمريكا سفر کنند. در این فرمان تصریح شده که از روز ۱۸ اکتبر، صدور اجازه ورود حتی به ایرانیانی که بتوانند ثابت کنند با شخصی در آمريكا رابطه واقعی دارند، متوقف میشود. بنابراین در صورت اجرای این دستور، سفر با پاسپورت ایرانی به آمريكا برای دیدار با اعضای خانواده ممکن نخواهد بود. ایرانیانی که میتوانند ثابت کنند رابطهای واقعی با شخص یا نهادی در آمريكا دارند تا پایان روز ۱۷ اکتبر شامل این فرمان نمیشوند، اما پس از آن محدودیت سفر آنها را هم دربر میگیرد.
-------------------------------------
تحلیل امیرعلی ابوالفتح از فرمان جدید مهاجرتی ترامپ: ويزاي سختگیرانه با بررسی مورد به مورد متقاضیان فرمان جدید مهاجرتی ترامپ شامل کشورهای ایران، چاد، لیبی، سوریه، کرهشمالی، ونزوئلا، سومالی و یمن است. کشورهای ناهمگون با ایران در یک ردیف قرار گرفتهاند. ترامپ با این همسانی قصد دارد چه پیامی صادر کند؟ موضوع فقط در ارتباط با ایران و همسوبودن کشورها با ایران نیست. از دید جریان ناسیونالیست امنیتگرای آمريكا که از سوی دونالد ترامپ نمایندگی میشود، هر کشوری که نتواند یا نخواهد اطلاعات امنیتی اتباع خود را که متقاضی سفر به آمريكا هستند در اختیار مقامات مسئول در این کشور قرار دهد، نمیتواند وارد خاک ایالات متحده شود؛ حال کشوری مثل ایران، کرهشمالی و ونزوئلا در زمره دشمنان آمريكا باشند یا مانند یمن، سومالی و لیبی نتوانند امنیت را در کشورهایشان برقرار کنند. آنگونه که دولت آمريكا مدعی است، در اعلام نام کشورهای مشمول ممنوعیت سفر، اولویتهای امنیتی اهمیت دارد در حالی که علاوه بر این موضوع، مباحث سیاسی و حقوقی نیز مدنظر قرار دارد. فرمان مهاجرتی جدید چه تفاوتی با فرمان پیشین دارد؟ چند تفاوت دارد؛ اول اینکه نام سه کشور (کرهشمالی، ونزوئلا و چاد) اضافه و نام سودان حذف شده است. دوم اینکه دایره این ممنوعیتها از کشورهای اسلامی فراتر رفته و سه کشور غیراسلامی را نیز دربر گرفته است تا اتهام اسلامستیزی دولت ترامپ رفع شود. سوم اینکه در فرمان جدید محدودیتهای 90روزه برای اتباع و 120روزه برای پناهجویان برداشته شده است. چهارم اینکه بررسیها بر مبنای تابعیت افراد انجام نمیگیرد تا اتهام اعمال تبعیض به دولت ترامپ از بین برود، در مقابل، افراد مورد به مورد، بررسی میشوند. پنجم اینکه زمان چک امنیتی برای سوابق کاری، بررسی تلفنها و فعالیتها در شبکههای اجتماعی طولانیتر خواهد شد. درباره ایران نیز از این پس به غیر از ویزاهای دانشجویی نوع M، F و J ویزاهای مهاجرتی و غیرمهاجرتی برای ایرانیان صادر نخواهد شد. فرمان قبلی در پیچوخم قضائی، در برخی موارد نقض شد و در برخی موارد اجرا شد. فرمان جدید هم میتواند چنین سرنوشتی پیدا کند؟ دیوان عالی در فرمان جدید هم وارد میشود؟ به نظر میرسد کاخ سفید با درسگرفتن از تجربه قبلی، فرمان جدید را به گونهای طراحی کرده است که امکان شکایات دادگاهها به حداقل برسد. به عنوان مثال اتهام تبعیض علیه مسلمانان یا تبعیض بر مبنای ملیت با این فرمان تا حدودی رفع میشود. ضمن اینکه چون بررسیها مورد به مورد انجام میگیرد، نهادهای مدافع حقوق مهاجران و دادستانها بهسختی میتوانند به پروندهها ورود کنند و مورد به مورد نظر دهند. ضمن اینکه هنوز دیوان عالی فدرال درباره فرامین ممنوعیت سفر حکم نهایی نداده است؛ با این حال قابل انتظار خواهد بود این دیوان محافظهکار ادلههای دولت به عنوان نهاد مسئول تأمین امنیت جامعه را درخصوص موضوعات امنیتی و ضدتروریستی بپذیرد و با اندکی دستودلبازی، درنهایت دیدگاه دولت در تشدید سختگیریها برای ورود افراد غیرآمريكایی به آمريكا را مورد صحه قرار دهد. با صدور فرمان جدید، فرمان پیشین ملغی شده یا ادامه پیدا میکند؟ فرمانهای قبلی ملغا نشده، بلکه تکمیل و بهروز شده است. پیشبینی میشود در آینده بر تعداد کشورهای مشمول ممنوعیت سفر افزوده شود و فرایند صدور روادید هر روز سختتر شود. آمريكای قرن بیستویکم آمريكای مهاجرپذیر و مهاجردوست نخواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.