سهم ۰/۷۸درصدی صنعت فاوا از کل میزان اشتغال
ضرورت افزایش مشاغل حوزه آیتی
شرق: دغدغه افزایش فرصتهای کاری در حوزه فناوری اطلاعات و حتی مشاغلی که میتوانند بهواسطه تکنولوژیهای نوین جایگزین شوند، حالا برای تحلیلگران در داخل ایران بیشتر اهمیت پیدا کرده است، تا آنجا که مرکز پژوهشهای مجلس اخیرا گزارشی ارائه کرده و در آن بر افزایش میزان اشتغال در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات که هماکنون 78/0 (186هزار نفر) از کل میزان اشتغال است تا دو برابر افزایش تأکید شده است. افزایش میزان مشاغل در حوزه آیتی حتی دغدغه وزیر جدید وزارت ارتباط نیز هست. محمدجواد آذری جهرمی هنگام دفاع از برنامههایش بهعنوان وزیر به مجلس شورای اسلامی گفت سالی صد هزار شغل در حوزه فناوری ارتباطات ایجاد میشود و مشکل اینترنت روستاها را نیز حل میکند. به گفته او از ۹۰۰ هزار شغل قرار است سالی صد هزار شغل در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات ایجاد شود، هرچند انتظار رئیسجمهور ایجاد ۳۰۰ هزار شغل در سال در این حوزه است. او اذعان کرد «بسیاری از جوانان ما در شرکتهای بزرگ دنیا کار میکنند. ما فضا را فراهم میکنیم که آنها به کشور برگردند. کمااینکه در این حوزه شاهد مهاجرت معکوس هستیم».حالا مرکز پژوهشهای مجلس با گزارشی به نام الزامات سیاستگذاری اشتغال در فناوری اطلاعات و ارتباطات با سیاستهای منابع انسانی درواقع به بالارفتن سطح توقع قوه قانونگذاری در چهار سال بعدی اشاره میکند که وزارت ارتباطات باید بکوشد آن را برآورده كند. براساس این گزارش فناوری اطلاعات و ارتباطات، شغلهای سنتی (بهویژه مشاغل افراد با درآمد و تحصیلات پایین) را مورد تهدید قرار میدهد. بهطور متوسط در کشورهایOECD، صنعت فناوری اطلاعات 2.85 درصد از کل اشتغال را شامل میشود. همچنین در اتحادیه اروپا حدود چهار درصد از کل نیروی کار را متخصصان فناوری اطلاعات تشکیل میدهند. با توجه به تعداد بسیار زیاد فارغالتحصیلان رشتههای ریاضی، مهندسی، فناوری و علوم در کشور، میزان اشتغال در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات میتواند از 0/78 (186هزار نفر) کل اشتغال تا دو برابر افزایش یابد. در این گزارش پس از بررسی محرکهای افزایش اشتغال در بخش فاوا، پیشبینیهای رابطه میان پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات و میزان کل اشتغال و اثر آن بر طبقات مختلف درآمدی و تحصیلاتی مورد بررسی قرار گرفته و آمار اشتغال فاوا از نظر میزان سهم نیروی کار فناوری اطلاعات و ارتباطات از کل اشتغال و میزان اشتغال در صنایع مرتبط با فاوا بررسی شده و سپس میزان استعدادهای برنامهنویسی ایران با کشورهای حوزه سند چشمانداز مورد مقایسه قرار گرفته است. مرکز پژوهشها همچنین پیشنهاد کرده که در کوتاهمدت اجرای ماده (17) قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، مصوب 27/11/1380 از وزارت ارتباطات مطالبه شود و در بلندمدت اصلاح مواد (120) تا (129) قانون کار و بازنگری در مصوبات قبلی پیرامون دورکاری با تأکید بر کار منعطف و در نهایت تدوین برنامه جامع سیاستهای منابع انسانی ترویج کارآفرینی حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات با اولویت پیگیری قوانین اجرانشده و رفع خلأهای قانونی در دستور کار قرار گیرند. صادرات اندک فناوری براساس گزارش مجزای دیگری که مرکز پژوهشهای مجلس به آن استناد میکند، سهم دانش در صادرات کشور بهعنوان یکی از معیارهای تحقق اقتصاد مقاومتی مطرح است و مقدار آن را میتوان با شاخصهای استاندارد و مرسوم «صادرات محصولات فناوریهای پیشرفته» و «صادرات خدمات فنی و مهندسی» برآورد کرد. براساس این گزارش صادرات محصولات با فناوری بالا و صادرات نرمافزار در سال 1393 بهترتیب حدود 630 میلیون دلار (یعنی کمتر از چهار درصد از کل صادرات تولیدی) و 200 میلیون دلار برآورد شده است. همچنین درآمد حاصل از صادرات خدمات فنی و مهندسی در سال 1395 حدود دو هزارو 200 میلیون دلار (2.2 میلیارد دلار) برآورد شده و این در حالی است که اقتصادهای در حال توسعه نظیر برزیل، مالزی، چین و هند همپای کشورهای تازه صنعتیشده نظیر کره و کشورهای توسعهیافتهای نظیر ژاپن حجم صادرات فناوریهای پیشرفته خود را در دو دهه گذشته بهطور مستمر افزایش دادهاند. بهگونهای که در سال 2015، صادرات فناوریهای پیشرفته چین 25.8 درصد، مالزی، 12.8 درصد و کره 26.8 درصد از مجموع صادرات تولیدی آنها بوده است. نتیجه این گزارش حاکی از آن است که به اهتمام جدی سیاستگذاران به ارتقاي صادرات فناوریهای پیشرفته نیاز است از طریق رفع موانع اقتصادی کلان و رفع موانع ساختاری، ایجاد زیرساختهای قانونی موردنیاز، تدوین بستههای سیاستی مناسب برای حمایت از صادرات خدمات فنی و مهندسی ایجاد شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.