ما مخالف همهپرسی هستیم
سیدجلال ساداتیان . دیپلمات سابق ایران
همهپرسی اقلیم کردستان، بیشتر به دلیل گرفتن امتیاز از دولت مرکزی عراق است؛ این کار طبق قانون اساسی عراق هم خلاف محسوب میشود. منافع کشورهای منطقه، مانند ترکیه و عراق در تقابل با این اقدام است. ترکیه تهدید کرده که در صورت برگزاری همهپرسی و استقلال کردستان عراق، آنها طبق قرارداد 1926 عمل میکنند. این سبب آشوب در منطقه و اشغال برخی از شهرهای عراق میشود. اینکه ترکیه به این قرارداد توسل جسته، یعنی به دنبال گرفتن کرکوک و موصل است. از این طرف ایران هم تهدید کرده که برگزاری همهپرسی در اقلیم کردستان، تبعاتی برای کردستان عراق خواهد داشت. تبعات این اقدام در اقلیم کردستان ممکن است به داخل مرزهای ایران بیاید، برای همین ما اقلیم را در قالب عراق یکپارچه پذیرا هستیم. اگر قرار باشد اقلیم اعلام استقلال کند، مرزهای خود را روی آنها میبندیم. دولت مرکزی عراق هم این مسئله را تهدیدی برای خود میداند و ممکن است جنگ داخلی در عراق رخ دهد. سوریه هم موافق این استقلال نیست. حتی آمریکا هم مخالف استقلال کردستان است. حتی اگر این عدم حمایت را ظاهری بدانیم، باز هم به معنای این است که اقبال جهانی به استقلال کردستان وجود ندارد. مجموعه اقلیم هم یکپارچه موافق این مسئله نیستند. تحقیقات میدانی نشان میدهد که کُردهای داخل کردستان عراق هم با این همهپرسی مخالف هستند، اما بارزانی وضعیت را طوری نشان میدهد که مردم کردستان کاملا با این مسئله موافق هستند. البته این استقلالخواهی، آرمان و آرزوی کردستان است که به دلیل قدرتهای منطقه سرکوب شدهاند، ولی الان منطقه مناسب این استقلالخواهی نیست. درایت سیاسی میگوید شرایط برای این استقلالخواهی مناسب نیست. بارزانی و دوستان او هم بهخوبی این مسئله را میدانند، اما آنها به دنبال گرفتن امتیاز از دولت بغداد هستند و میخواهند درباره کرکوک با دولت مرکزی چانهزنی کنند. اقلیم کردستان 10 درصد بودجه دولت را در اختیار دارد و خواهان بودجه 20 درصدی هستند و میخواهند کرکوک را بهعنوان منطقه خود در دست بگیرند، اما دولت مرکزی با آن موافق نیست. بغداد میخواهد درآمد حاصل از فروش نفت کرکوک به حساب مرکزی واریز شود، اما نتیجه این اتفاق برای اقلیم خوب نیست، ممکن است دستاورد آنها در اربیل از بین برود. از طرفی بین اربیل و سلیمانیه اختلاف وجود دارد و ممکن است این اختلاف دوباره بروز کند. ایران هم در این میان از عراق و دولت مرکزی عراق حمایت میکند. ما مخالف این همهپرسی هستیم. ایران به دلیل اینکه کُردها در چهار کشور تقسیم شدهاند، فکر میکند ممکن است این استقلال به کشورهای ایران، ترکیه و سوریه هم سرایت کند. ایران به دنبال امنیت در منطقه است و برای همین از این همهپرسی حمایت نمیکند. البته ایران مسائل و مشکلات اوایل انقلاب را هم به خاطر دارد و این هم در موضعگیری ایران تأثیرگذار است. ممکن است دور تسلسل تجزیه در منطقه رخ دهد و در خود عراق هم اهل تسنن و کسانی که از دولت مرکزی ناراضی هستند، داعیه استقلال داشته باشند. همین موج میتواند بخشهای مختلفی از منطقه را فرابگیرد... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.