نگاه به صورت یوسف با دیده انکار!
کریم ارغندهپور
چند سال پیش در چنین روزهایی جنجالیترین مسئله احتمال دیدار و گفتوگوی روحانی و اوباما در حاشیه اجلاس سازمان ملل بود. ادبیاتی که بین دو رئیسجمهور ردوبدل میشد، مثبت و پذیرا بود. حالا اما اوضاع خیلی تفاوت کرده و نهتنها کسی مسئله دیدار رؤسای جمهور ایران و آمریکا را طرح نمیکند بلکه همه در پی ارزیابی شدت و ضعف حملات این دو به هم هستند. در این فاصله چه تغییر عمدهای رخ داده؟ واقعیتش این است که جز تغییر رئیسجمهور آمریکا و توافق برجام، هیچ! برجام چون یک سند حقوقی بینالمللی و معتبر و همهجانبه است، علیالقاعده باید غبار تنشها را فرومینشاند ولی درباره آمریکا ظاهرا نشده. چرا؟! پاسخ به این سؤال ساده است. چون حملات ترامپ اصلا ابعاد حقوقی ندارد و آنچه در ادبیات او و یارانش میآید، بیشتر ماهیتی سیاسی و جنبه تبلیغاتی دارد. وقتی چیزی بهانه است در هر صورت مسئله منفی یا مثبت دیده میشود. مثلا رژیم پادشاهی آلسعود چون متحد استراتژیک مالی آنهاست، با وجود رفتار خشن و تحریکآمیز در منطقه یک رژیم صلحطلب و معتدل خوانده میشود درحالیکه ایران با آنکه دست دوستی دراز میکند و از مذاکره سخن میگوید و آژانس بینالمللی اتمی با همه سختگیری، پایبندیاش را به مقررات تأیید میکند؛ به تندترین الفاظ رانده میشود. سعدی میگوید «کسی به دیده انکار اگر نگاه کند/ نشان صورت یوسف دهد به ناخوبی!» بگذریم! باور دارم هیچ اقدام مهمی در داخل کشور انجام نمیشود مگر آنکه همه نیروها متحدا نسبت به آن همت کنند. خوشحال باید بود که یکی از این نقاط نسبتا مورد اجماع، هماکنون این است که همه تأکید میکنند ایران گام نخست را برای خروج از برجام برنمیدارد. این جمعبندی درست و استراتژیکی است. ترامپ الان برای خروج از این تعهدنامه احساس استیصال میکند. اگر خارج نشود، آن را برخلاف سیاستهای قهرآمیز خود با ایران مییابد و اگر بدون دلیل موجه خارج شود، میداند آمریکا متهم به عهدشکنی میشود که هزینهاش کم نیست و هیچ قدرت دیگر جهانی با او همراهی نمیکند. در نتیجه آنچه امروز جریان دارد، تنها جنگ لفظی و انتظار برای گشایشی در آینده است. در خبرها به نقل از تیلرسون آمده بود که نخستوزیر بریتانیا بهعنوان مهمترین متحد آمریکا در جلسه خصوصی از ترامپ پرسیده نقشهات درباره برجام چیست و او از پاسخ امتناع کرده. چرا؟ چون اصولا هنوز نقشهای سر هم نشده! نطق ترامپ در سازمان ملل، خودشیفته و البته برای ایران توهین و تهدید آمیز بود ولی نطق روحانی متقابلا سرشار از ادب و عقلانیت و بردباری بود. جای خوشوقتی است که رئیسجمهور ما با حضور خود در همان تریبون از این امکان بهره برد که اثرش مشهود است. برخلاف دوران پیش از برجام، حالا وقتی رئیسجمهور آمریکا تندترین جملات را علیه ایران بیان میکند، هیچ کشوری جز اسرائیل و پارهای تندروهای منطقه برای آن کف نمیزنند درحالیکه سخن سنجیده و صلحجویانه ما در دنیا شنیده میشود و همراه دارد و محترم است. خروج ایران از انزوای جهانی و رفع تهدیدهای ویرانگر، بزرگترین دستاورد برجام بوده است. ادامه پیمایش مسیر با همین عقلانیت، بردباری و تعامل بینالمللی این دستاورد را حفظ میکند و برای منکرانش راه زیادی باقی نخواهد گذاشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.