دغدغههای یک زن بلوچ برای ایجاد تعاونی سوزندوزی
دیدار متفاوتی میان اعضای یک تعاونی آموزشی با بانویی سوزندوز از خطه سیستانوبلوچستان اتفاق افتاد که سخت میکوشد زنان سوزندوز این استان را با حالوهوای کار تعاونیها آشنا کند و با دعوت آنها به ایجاد تعاونیهای کوچک و بزرگ سوزندوزی، زمینه اشتغال، درآمدزایی و خودکفایی هماستانیهای خود را فراهم کند. اعضای تعاونی آموزشی «راه رشد»، در هفته گذشته یکی از زنان سوزندوز چابهاری را دعوت کردند تا در جلسهای به بیان چالشها و تجربیات فردی خود در زمینه ایجاد یک تعاونی مستقل از زنان سوزندوز بلوچ بپردازد. در این نشست یکساعته، اعضای تعاونی راه رشد با تأکید بر اهمیت ظرفیتهای محلی و آموزشی، از نقش برجسته توانمندسازی و ظرفیتسازی برای ایجاد تعاونیهای زنان سوزندوز گفتند و پیشنهاد دادند که با ادامه برگزاری چنین جلسات مشورتیای، زمینه تحقق اهداف تعاونی در حوزه توانمندی زنان بلوچ فراهم شود. در ابتدای این نشست صمیمانه، این تعاونگر جوان با اشاره به اینکه هر تعاونگری در ابتدای راه ایجاد تعاونی با مشکلات مختلفی روبهروست، به چالشهای جذب سوزندوزان چابهاری در تعاونی خود پرداخت و نکاتی را به زبان آورد که به نظر میرسد میتواند راهنمایی برای افرادی که به دنبال گسترش تعاونیها در میان زنان روستایی هستند، باشد: «متأسفانه در اولین پیشنهاد با چالش جدی مواجه شدم. به یکی از سوزندوزانی که به سفارش من، پارچه آماده کرده بود پیشنهاد دادم بهجای دریافت بخشی از دستمزد خود، سهام تعاونی را خریداری کند، اما بهخاطر شرایط اقتصادی بد و احتمالا عدم آشنایی با نحوه فعالیت تعاونیها، پیشنهاد من را نپذیرفت». در اینجا مدیر مجتمع آموزشی راه رشد، با اشاره به این موضوع که پیشنیاز جذب زنان روستایی در تعاونیها، ایجاد آگاهی و بسترهای بومی و محلی است یادآور شد: «به نظر میرسد که باید پیش از آنکه به زنان روستایی، خصوصا آن دسته که بهخاطر امرارمعاش خانواده خود در این حرفه مشغول هستند، پیشنهاد عضویت در تعاونیها داده شود، به آنها درباره ویژگیهای تعاونیها و فرصتهای اقتصادی و مالیای که در اختیارشان میگذارد، آگاهیهای لازم داده شود. در این صورت ضریب احتمال استقبال آنها از چنین پیشنهادهایی بالاتر خواهد بود، چراکه براساس تجربه، آنها میتوانند آهستهآهسته از تجربیات تعاونیهای موفق بیاموزند و تعاونیهای سودآوری برای خود ایجاد کنند». این تعاونگر در ادامه با ذکر این مطلب که توانمندیهای زنان روستایی در چابهار، عموما بهخاطر شرایط بد اقتصادی و تأمین معاش، به فعالیت گروهی ختم نمیشود، یادآور شد: «ما در میان زنان سوزندوز بلوچ، استعدادها و تواناییهای بینظیری داریم، اما متأسفانه مشکل اینجاست که عموما چرخ زندگی خود و خانواده خود را از این راه میچرخانند و به همین خاطر، شهامت ریسک در این مسیر را ندارند و از طرف دیگر با مشکل کمبودن اطلاعات تعاونیها مواجهند. برای رفع این دو مشکل، من بهتنهایی در حال گفتوگو با آنها هستم و از هر فرصتی برای ارائه اطلاعات در زمینه تعاونیها استفاده میکنم تا بدانند که خوب و بدِ این نوع کار اقتصادی چیست. کار دیگری که انجام میدهم، معرفی اینها به همدیگر است تا کمکم همدیگر را بشناسند و هم از نظر حرفه سوزندوزی چیرهدستتر شوند و هم متوجه شوند مشکلات مشترک فراوانی دارند که باید خودشان برای رفع آن اقدام کنند». مدیر تعاونی راه رشد نیز در پاسخ به این اظهارات به نقش مهم حمایتی و ترویجی تعاونیهای باسابقه اشاره کرد و گفت: «عموم فعالیتهای محلی در بخشهای روستایی کشور، بیش از آنکه نیازمند حمایت مالی و نگاهِ از بالا به پایین باشند، نیازمندِ مشارکت در طرحهای توسعهای هستند. مجتمع آموزشی راه رشد بهعنوان نهادی که در حوزه تعاونیها، تجربیاتی در طول سالهای اخیر به دست آورده و تحقیقات میدانی گستردهای را در زمینه سوزندوزی زنان بلوچ آغاز کرده، در این دیدار، چند طرح مشخص در این حوزه اعلام کرد که میتواند راهگشا و توسعهدهنده فعالیت زنان سوزندوز بلوچ باشد». به گفته او، معرفی پارچهها و البسه سوزندوزان بلوچ در شبکههای مجازی و برگزاری جلسات آموزشی- پژوهشی برای زنان سوزندوز بلوچ دو طرحی است که در قالب فعالیتهای حمایتی میتواند راهگشای ایجاد تعاونی سوزندوزان بلوچ در چابهار شود. او در شرح این دو طرح، توضیح داد: «طرح نخست که به توسعه و تجاریسازی این هنر- صنعت منجر میشود میتواند انگیزهای برای کارآفرینی و ایجاد تعاونی در میان زنان بلوچ باشد که با دست توانای خود، آینده خانوادههایشان را بسازند. از این منظر میتوان این پیشنهاد را نوعی توانمندسازی زنان شهر چابهار دانست که به دنبال آموختن ماهیگیری هستند، نه دریافت ماهی. طرح دوم که درواقع تأکید بر ریشههای تاریخی ارزشمند سوزندوزی دارد، علاوه بر توانمندسازی زنان سوزندوز در این حرفه، هنر آنها را بهروز کرده و تولیداتشان را در زمینه فرهنگی و هنری استان سیستانوبلوچستان، بهعنوان الگوی یک فعالیت جمعی پویا در قالب تعاونیها، میشناساند». در پایان این نشست، تعاونگر سوزندوز با تأکید بر ادامه این جلسات، خواستار آن شد که طرحهای حمایتی از سوزندوزان بلوچ، در قالب تعاونیهای فعال و پویا گسترش یابد و مدیر مجتمع آموزشی راه رشد نیز با ابراز رضایت از برگزاری این نشستها، اظهار امیدواری کرد انتقال تجربیات موفق در زمینه تعاونیها بتواند نهتنها به رونق این هنر بومی در شهرستان محروم چابهار بینجامد، بلکه بتواند بهعنوان یک الگوی حمایتی-ترویجی، به توانمندسازی زنان روستایی در نقاط مختلف کشور کمک کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.