|

زمزمه‌های به‌تعویق‌افتادن همه‌پرسی استقلال کردستان عراق افزایش یافت

عقب‌نشینی در ازای امتیاز گیری

تنها پنج روز مانده به زمان برگزاری همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق، زمزمه‌های پاپس‌کشیدن مسعود بارزانی، رئیس‌جمهوری اقلیم، از این طرح بالا گرفته است. این عقب‌نشینی، در صورت تحقق، البته همان‌طور که انتظار می‌رفت بی‌امتیازگیری نیست اما شور‌ هزاران کردی را که رؤیای این لحظه را در سر می‌پروراندند، خاموش خواهد کرد و گمانه‌ها درباره هدف اصلی بارزانی از این همه‌پرسی را افزایش می‌دهد. در پی اعلام زمان برگزاری همه‌پرسی و مخالفت گسترده دولت مرکزی عراق و ایران و متحدان اقلیم از جمله ترکیه و آمریکا، بسیاری بر این باور بودند که بارزانی تنها به دنبال امتیازگیری از احزاب داخلی مخالف و همچنین دولت مرکزی عراق است. خبرهای روز گذشته هم تأییدی بود بر این گمانه. روز گذشته برخی رسانه‌ها از احتمال به‌تعویق‌افتادن همه‌پرسی اقلیم کردستان خبر دادند. به گفته منابع سیاسی کرد در اقلیم کردستان، بارزانی خبر تعویق همه‌پرسی را بعد از دیدار خود با فؤاد معصوم، رئیس‌جمهوری عراق و گرفتن امتیازاتی از دولت مرکزی عراق اعلام خواهد کرد. هرچند تا زمان اعلام رسمی این خبر، این امر تنها در حد گمانه‌زنی باقی می‌ماند. مسئولان حزب اتحادیه میهنی کردستان، یکی از دو قدرت تصمیم‌گیرنده در شمال عراق می‌گویند بازگشت روز گذشته فؤاد معصوم به سلیمانیه برای مذاکره با مسعود بارزانی است و معصوم حامل پیشنهادهای جدیدی از سوی بغداد بوده که می‌تواند به پایان بحران میان اقلیم و دولت مرکزی بینجامد. بنا بر گفته این افراد، مسئولان دولت مرکزی به معصوم این اطمینان را داده‌اند که خواسته‌های رهبران کرد را تا آنجا که مخالفتی با قانون اساسی نداشته باشد، برآورده خواهند کرد. این گمانه‌زنی‌ها پس از اظهارات اخیر حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق که به نیویورک سفر کرده، رنگ و بوی جدی‌تری به خود گرفته است. مسئولان کرد می‌گویند العبادی موافقت کرده به درخواست کردها در قالب ایجاد نظام کنفدرالی در عراق رسیدگی کند. به گفته یک منبع آگاه فؤاد معصوم و مسعود بارزانی و نیز هیرو طالبانی یکی از رهبران دفتر سیاسی اتحادیه میهنی کردستان عراق روز گذشته در سلیمانیه گرد هم آمدند. این منبع که نخواست نامش فاش شود، گفت: حاضران در این نشست طرح فؤاد معصوم برای حل مشکلات بین بغداد و اربیل و مسئله همه‌پرسی را بررسی خواهند کرد که به احتمال زیاد به‌تعویق‌انداختن همه‌پرسی را به همراه خواهد داشت. هیچ‌یک از مسئولان رسمی نه در بغداد و نه در اقلیم کردستان این مسئله را تأیید یا رد نکرده‌اند و همه منتظرند ببینند دیدار میان بارزانی و معصوم و دیگر رهبران کرد به کجا ختم می‌شود، دیداری که اگر نتیجه‌بخش نباشد، در واقع آخرین شانس برای حل این معضل پیچیده و خطرناک از دست رفته است. مسعود بارزانی روز سه‌شنبه اعلام کرد سه روز به مسئولان دولت مرکزی فرصت می‌دهد تا پیشنهادهایی که بتواند کردها را راضی کند، ارائه کنند. بارزانی گفته در صورت تضمین‌های بین‌المللی و دادن برخی امتیازات حاضر است همه‌پرسی را به تعویق بیندازد. او در همایشی که روز سه‌شنبه در شهرستان سوران در حمایت از همه‌پرسی استقلال برگزار شد، گفت: «اگر برای همه‌پرسی استقلال جایگزین واقعی تا سه روز وجود نداشته باشد، غیرممکن است که همه‌پرسی را به تأخیر بیندازیم و در صورت وجود جایگزین تضمین‌کننده حقوق‌مان در ۲۵ سپتامبر جشن می‌گیریم و جشن‌های مردمی برگزار می‌کنیم و اگر به جایگزین واقعی دست نیابیم، همگی در همه‌پرسی شرکت خواهیم کرد».بارزانی اول سپتامبر سال جاری هم در دیدار و گفت‌وگو با جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا گفته بود اگر دولت عراق جایگزینی پیشنهاد دهد که از همه‌پرسی استقلال «مفیدتر و مؤثرتر» باشد، اقلیم کردستان جدایی از عراق را به تعویق می‌اندازد. دو روز پیش از دیدار بارزانی با متیس، ملا بختیار رئیس دفتر سیاسی اتحادیه میهنی کردستان گفته بود اگر بغداد حاضر باشد از نظر اقتصادی به اقلیم کردستان کمک کند و بدهی اقلیم را بپردازد و از نظر سیاسی هم بغداد متعهد شود که معضل مناطق مورد مناقشه‌ای مانند کرکوک را حل کند، این احتمال وجود دارد که اقلیم کردستان همه‌پرسی استقلال را به تعویق بیندازد. هم‌زمان رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه گفت، کشورش در حال بررسی اعمال تحریم‌هایی علیه منطقه کردستان عراق به دلیل برگزاری همه‌پرسی استقلال است. ترکیه روز سه‌شنبه مخالفتش با این همه‌پرسی را با اعزام نیروها و ادوات جنگی خود به مرز کردستان عراق هرچه بیشتر اعلام کرد و هشدار داد تجزیه عراق منجر به یک درگیری جهانی خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.