خواب یا بیداری؛ مسئله «اماس» این است
مریم پیمان
«11 نفر در تصادف کشته شدند». خبر تلخ است گویی. «خب!» چشمانش متعجب است. از مرگ و هولناکی آن میگوید. توان باز نگهداشتن چشمانم و اندیشیدن به حرفهای او را ندارم. استدلال میکند و من از موهبت مرگ در روزگار سردرگمی برای مسافران کشتهشده در جاده میگویم. سکوت در میان ما حاکم میشود. سرم را در میان دو دست میگیرم. دلم لحظهای خواب آرام میخواهد؛ خوابی بدون هوشیاری و هشدارهای تن، فهم هر حرکت یا نور، درد یا گرفتگی، گرسنگی یا تشنگی. انگار 10 ساعت کار روزانه به اندازه کافی جسم را برای خوابیدن آرام و آماده نمیکند. بیداریهای شبانه و خستگیهای روزانه، برنامه هوای بهاری شهریور است. شب از نیمه هم گذشته است. غلت میزنم و چشمانم را میبندم. زمان نمیگذرد. صورتم را در بالشت فشار میدهم؛ اما از خواب خبری نیست. تلفن را برمیدارم و همه شبکههای اجتماعی را نگاه میکنم. حتی یک پیام نخوانده باقی نمانده است. حوصله کتاب و فیلم را هم ندارم. دلم قدمزدن در فضای خنک آخرین روزهای شهریور تهران را میخواهد. به ساعتم نگاه میکنم؛ 3:15 بامداد. پوزخند میزنم روی صفحه زمان؛ هیچگاه زمان، واقعیت من را ننمایانده است. عقبتر، جلوتر، تندتر یا کندتر از همدیگر بودهایم. خودم را روی تخت رها میکنم. «میتراود مهتاب/ میدرخشد شبتاب/ نیست یکدم شکند خواب به چشم کس و لیک/ غم این خفته چند/ خواب در چشم ترم میشکند». با خودم فکر میکنم؛ فریبا هم هر شب تا صبح بیدار است و وقتی خورشید اتاق را دربر میگیرد، به خواب میرود. بارها در روز از شدت خستگی خوابش میبرد و در کمتر از چند دقیقه بیدار میشود. خوابی ناآرام و هوشیار و در یک عبارت ناتوانی در بهخوابرفتن یا بیدارماندن. کلافه با خودم مرور میکنم. همه وسایل خواب مهیا هستند و ساعتهاست که چای یا قهوه نخوردهام. اضطرابی در روز نداشتهام. چیزی در پاهایم میپیچد مثل درد و من را بعد از چند ساعت تلاش برای خواب، بهسرعت بیدار میکند. به ساعت نگاه میکنم؛ 4:40 را نشان میدهد. گویی 10 دقیقه خوابیدهام. سرمای عجیب پیچیده در پاهایم را با پتو مهار میکنم. توان برخاستن و به دستشویی رفتن را ندارم و توان مقاومت در برابر حمله بیداری ناشی از درد. به سقف خیره میشوم. «نگران با من استاده سحر/ صبح میخواهد از من/ کز مبارک دم او آورم این قوم بهجانباخته را بلکه خبر». بلند میشوم. سرمای آب روی تنم لرز به جانم میاندازد. به خودم میپیچم و در خاطراتم خم میشوم. به شبهای متعدد بیداری فکر میکنم و متنهای خواندهنشده روی میز، به نیمهشبهای درگیری و التماس برای خواب و ناتوانی من در خوابیدن. به یاد میآورم حملههای خواب در میانه دورهمی و حرفزدن با فریبا و دشواری بیدارماندن او. به رنگ بیرنگ نور صبح نگاه میکنم. به کوچه آماده بیدارشدن. چراغ را روشن میکنم. به چهره خسته و سیاهی زیر چشمانم در آینه خیره میشوم. شاید دو شب ناآرام، شبی با خوابی عمیق به همراه آورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.