توفان ایرما، توفان نوح
احمد عظیمیبلوریان . پژوهشگر
بحرانهای زیستمحیطی درحالحاضر، هم در مقیاس قارهای و جهانی مطرح است و هم در مقیاس کشوری. آنچه در ایالات متحده آمریکا رخ داده، از جمله خرابیهای ناشی از توفندههای هاروی و ایرما، در دو، سه قرن گذشته در جهان بیسابقه بوده است. در رابطه با این رویدادها، انسان به فکر فرومیرود که آیا این رویدادها یک امر طبیعیاند یا ارادهای فرازمینی بر آنها حاکم است؟ در قرآن کریم حدود 40 بار از حضرت نوح (ع) نام برده شده است؛ آنچه در قرآن کریم آمده حاکی از آن است که خداوند تبارک و تعالی که از ظلم و جور حکام منطقه (که شاید پرجمعیتترین بخش جهان در آن زمان بوده) به تنگ آمده است، دستور توفان را صادر کرده تا به دیوانهبازی فرمانروایان آن تاریخ پایان دهد. سپس برای بازسازی جهان و نجات موجودات انسانی و حیوانی به نوح دستور داده تا یک کشتی بزرگ بسازد و موجودات را به صورت زوج - که قابلیت تولیدمثل داشته باشند - در کشتی جا دهد و به سرزمینهای امن هدایت کند. بر پایه روایت قرآن کریم، حضرت نوح عمری نزدیک به دوهزار و 500 سال داشته است. ساخت کشتی او 200 سال به درازا کشیده است. حاصل تلاش نوح دنیایی است که امروز میبینیم؛ جمعیتی حدود 5/7میلیارد نفر، پراکنده در همه قارهها که هم به لحاظ شمار جمعیت و هم پوشش جغرافیایی بهمراتب گستردهتر از جمعیت دنیا در زمان حضرت نوح است. آن کشتیای که در قله کوه آرارات در ترکیه پیدا شده و کشتی حضرت نوح نامیده شده، کشتیای نیست که 200 سال صرف ساختن آن شده باشد.
توفندههای امروز در غرب شاید به شدت توفانهای عصر نوح نباشند. دو راه پیش پای زمینیان قرار دارد: نخستین راه میتواند بر این اصل استوار باشد که آنچه امروز در غرب میگذرد تکرار رویدادهای زمان نوح است و باید صبر کنیم که قدرتهای استعماری یکدیگر را از بین ببرند و سپس به فکر بازسازی محیطزیست برآییم. راه دوم ازسوي دولت هر کشور صدمهدیده اتخاذ میشود. در این صورت کار به دست تکنوکراتها و بوروکراتهای دولتی میافتد. در این صورت هم باز نسخه نوح راهنمای اقدام ما خواهد بود. نسخه نوح میگوید هر منطقهای که تحت حفاظت دولت قرار گیرد - حتی هر باغوحش - میتواند یک کشتی نوح باشد که در آن نهتنها آزاری به جفتهای حیوانی که در حفاظت و حمایت هستند وارد نشود، بلکه امکان زادوولد آنها همراه با مراقبتهای دامپزشکی فراهم آید. این نسخه میگوید در مناطق حفاظتشده آبی، اقدامی صورت گیرد که آب در سطح زمین جاری نشود تا جذب زمین شده یا بخار شود و به هوا رود. روشهای مدرن بر پایه ساختار قنات است که میتواند در هر منطقه آبی به کار آید و مانع کاهش تدریجی منابع آب منطقه شود. در مورد حیوانات وحشی؛ مانند یوزپلنگ که این روزها زیاد از آن صحبت میشود نیز راههایی متکی بر مدل حضرت نوح وجود دارد؛ نخست ایجاد همان منطقه حفاظتشده است. همراه با آن، باید از صدور مجوز شکار، نهتنها در آن منطقه، بلکه در کل کشور خودداری شود. ما سالها شاهد آن بودهايم که سازمان شکاربانی و حتی سازمان محیطزیست برای بچههای پولدار امارات خلیجفارس پروانه شکار حیوانات صادر میکرد. کشورهای آسیایشرقی، روسیه، شمال اروپا و کل قاره آمریکا و آفریقا هزاران سال با شکار حیوانات و فروش پوست آنها به مردم خاورمیانه زندگی میکرده و هرگز غصه نابودی حیوانات را نمیخوردهاند، اما امروز در برخی از کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا فروش پالتوی پوست - خصوصا پوست پلنگ - قدغن شده است، اما چنین فروشگاههایی هنوز در بازارهای ایران فعالاند. این نوشته کوتاه به امید زدن جرقه در ذهن مسئولان امر نگارش یافته است. اگر موضوع شکافته شود، حرف برای گفتن بسیار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.