سالروز درگذشت توپاک شکور
او از گور بازخواهد گشت
علی مسعودینیا
20 سال پیش در چنین روزی «توپاک آمور شکور»، خواننده مشهور و اسطورهای سبک رپ، شش روز پس از اینکه حین رانندگی در لاسوگاس هدف گلوله قرار گرفت، از دنیا رفت. او سوار بر خودروی بیامدبلیوی شخصیاش بود که این سانحه برایش رخ داد. 13 گلوله به سمت خودروی او شلیک شد. شواهد حاکی از آن بود که این عملیات تروریستی در ادامه زنجیرهای از درگیریهای مسلحانه میان گانگسترهای ساحل شرقی و غربی (East & West Coast) رخ داده است. توپاک خودش اتهامات زیادی در پرونده داشت. حتی در یک پرونده آزار و اذیت نیز متهم شناخته شده و حتی دوران 11ماهه حبس خود را در زندان گذرانده بود. توپاک شکور در هنگام حادثه داشت از تماشای مسابقه بوکس میان مایک تایسون و بروس شلدون برمیگشت. ساعاتی پیش از این حادثه توپاک در یک دعوای دستهجمعی شرکت کرده بود. بعدها معلوم شد طرف آنها در دعوا اعضای گروه گانگستری نوتوریوس بیایجی بودند و کتک مفصلی هم نوش جان کرده بودند. این شد که نوتوریوس به گانگستری به نام کریپس پول داد تا برود توپاک را سوراخسوراخ کند. برای کسانی که اتمسفر حاکم بر زندگی ستارگان رپ آن روزگار را نمیشناسند شاید عجیب باشد، اما توپاک زندگی خود را بر سر کلکل و رجزخوانی با خوانندگان و کمپانیهای رقیب خود از دست داد. توپاک در ابتدای دهه 90 راه ستارهشدن را آغاز کرد. آلبوم «اینک توپاکالزمان 2» او که عنوانش برداشتی عامیانه بود از نام فیلم فرانسیس فورد کاپولا (اینک آخرالزمان) به خاطر طرح مباحث عمیق اجتماعی از قبیل فقر و تبعیض نژادی و مسائل جوانان محلات حاشیهای و فقیرنشین با استقبال بسیاری مواجه شد. او به سیاستهای پلیس آمریکا علیه سیاهان بهشدت معترض بود و این اعتراضش را نهفقط در متن ترانهها که در عمل نیز نشان میداد. یک بار هم با دو پلیس درگیر شد و کتک مفصلی خورد و چون در دادگاه ثابت شد پلیسها الکل مصرف کرده بودند غرامت هنگفتی هم از آنها گرفت. دعواهای خوانندگان رپ در حقیقت دعوای لفظی میان ایدئولوژیهای آنان بود. اما جدالها فقط در حد لفظی باقی نماند و کار رفتهرفته بالا گرفت و گروههای رپ و هوادارانشان به جان هم افتادند. فارغ از اینها اما توپاک خواننده و بازیگر بسیار موفق و مطرحی بود. او در پرداخت ترانههای رپ بسیار هوشمند و قوی بود و طبع بسیار خلاق و روانی داشت. همچنین در ریتم و آکوردهای انتخابی خود بسیار عالی عمل میکرد و پرفورمنس خوبی هم روی صحنه داشت. بسیاری از خوانندگان رپ این روزگار، مثل امینم، از او بهعنوان یک استاد و ستاره بلامنازع یاد میکنند. بسیاری از منتقدان موسیقی آثار او را از جوانب مختلف مورد بررسی قرار دادهاند و حتی رسالههای دانشگاهی و موزیکولوژی دربارهاش نوشتهاند. تاکنون شش فیلم مستند دربارهاش ساخته شده است. بههمیندلیل او را باید بخشی لاینفک از فرهنگ عامه آمریکا دانست؛ مردی برآمده از نسلی که عصیان برایش دیگر حرف و شعار نبود و زیستش با مضامین ترانههایش کاملا همخوانی داشت. او این رکورد احتمالا دستنیافتنی را در اختیار دارد که تنها خوانندهای به شمار میرود که وقتی در زندان به سر میبرده آلبومش شماره یک ایالات متحده بوده است. دیوانهبازیها و خرابکاریها و بزهکاریهایش از او تصویر یگانهای ساخت که در اذهان نسلی که هوادارش بودند، باقی ماند. توپاک همیشه دلیلی برای عصیان داشت و همیشه هم این عصیان را به شکلی بسیار رادیکال و دردسرساز بروز میداد. بسیار بودند پدر و مادرهایی که از او و مضمون ترانههایش شکایت میکردند و او را بانی بیاخلاقی میدانستند. اما نکته عجیبش این است که هنوز هم خیلیها منتظر نشستهاند تا او بازگردد و کار جدید روانه بازار کند. نکته جالب درباره توپاک این است که پس از مرگش چندبرابر دوره حیاتش آهنگ منتشر شد. آنقدری هم هوادار داشت که همچنان هرچه که از میراث صوتی او بیرون بیاید خریداری کنند. هواداران توپاک برایش افسانههای بسیاری ساختند. مثلا ایده بسیار رایجی میان آنها هست مبنی بر اینکه توپاک هنوز زنده است و در ایتالیا اقامت دارد. دلیلش؟ آقای توپاک عاشق ماکیاولی، فیلسوف و نظریهپرداز شهیر سیاسی ایتالیایی، بوده که وقتی 18 سال داشت شایع شد که از دنیا رفته. اما چند سال بعد پدیدار شد و از تمام دشمنانش انتقام گرفت و توپاک هم به همین شیوه عمل کرده و بهزودی بازخواهد گشت. مادر توپاک هم نپذیرفت جنازهای که نشانش دادهاند متعلق به پسر اوست. ضمن اینکه از جابهجایی حروف عنوان آخرین آلبومش به این جمله میرسیم که: «فکر کردی روز هفتم میمیرم، اما من هنوز زندهام». همچنین هوادارانش به شکلی خرافی تکرار عدد 7 در ترانههای او را معنادار میدانند و خلاصه در سال 2003 این فرضیه با ساخت مستندی که در آن توپاک خودش داستان زندگیاش را روایت میکرد قوت گرفت. بعدها فیلمی از جسدش منتشر شد که نشان میداد برخی از خالکوبیهای مشهور او روی بدن جسد مذکور دیده نمیشود. راستش را بخواهید آدم به شک میافتد، چون از این جماعت هر کاری برمیآید. اگر مثل من علاقه چندانی به موسیقی رپ ندارید، دستکم میتوانید بازی بسیار درخشان توپاک را در فیلم «بدبیاری» ساخته وندی کرتیس-هال در کنار تیم راث ببینید و لذت ببرید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.