در ایستگاه شعر
نشر بوتیمار اخیرا چند دفتر شعر از شاعران معاصر ایرانی را در مجموعه «ایستگاه شعر» منتشر کرده است. «واتها» از مجتبی ویسی، «شعرهای ونک» از حمید یزدانپناه، «تلگراف به یحیی یا سبک معصوم کوچه نوید» از داریوش معمار و «طرحی از فضای خصوصی» از علیرضا بهنام از جمله دفترهای شعری هستند که در مجموعه ایستگاه شعر نشر بوتیمار به چاپ رسیدهاند. «واتها» از مجتبی ویسی مجموعهای است که خود به چند بخش تقسیم شده است. در بعضی شعرهای این دفتر ارجاعات بسیار به فیلمها و کتابها وجود دارد و راوی این دسته از شعرهای کتاب گویا پرسهزنی است در انواع متون، چه متون نوشتاری و چه متنهای دیداری. مثل شعری که «خودم به طرز عجیبی» نام دارد: «من/ خودم هستم:/ همان تورو/ همان اومبره/ با قدری هولدن/ قدری راسکولنیکوف/ قدری هشر/ من/ یکی از فهرستهای اومبرتو اکو هستم./ اما بیشتر تورو/ با تصویر نائوکو/ آویزان از درختی در جنگل نروژی،/ اما بیشتر اومبره/ نشسته در غروب چشم به بیابان برهوت،/ من/ همان زورق مست هستم/ به اضافهی ابر خاکستری/ قدری تماشا از پنجره در روزی برفی./ با این همه به طرز عجیبی/ کرد هستم ایرانی/ قدری صخره قدری باستانی،/ و به طرز عجیبی/ از کتابها بیرون میآیم از فیلمها/ و مثل آدمی زنده/ در روزهای بارانی/ روزنامه میخوانم./ من/ به طرز عجیبی/ خودم هستم.» برخی دیگر از شعرهای کتاب حول محور زبان شکل گرفتهاند و برخی مکالمهای با تاریخ و شاعران کلاسیک را در شعر انعکاس دادهاند. «شعرهای ونک» حمید یزدانپناه از دیگر دفترهای شعر چاپشده در مجموعه ایستگاه شعر نشر بوتیمار است. در بعضی از اشعار کتاب «شعرهای ونک» عشق همچون ترجیعبندی تکرار میشود. منتها مواجهه با عشق در این شعرها نه از جنس مواجههای سانتیمانتال که از گونهای دیگر است. عشق موضوعی است که در این شعرها مدام دور و نزدیک میشود و در فاصلهای ثابت از نگاه راوی شعرها قرار ندارد. گاه سخت دور از دسترس است و گاه نزدیک و همین ثابت نبودن فاصله است که گاه دلهره میآفریند و گاه تردید و گاهی هم امید. درعینحال بعضی شعرهای این مجموعه رگههایی از طنزی تلخ دارند و در بعضی از آنها درونمایههای اجتماعی نیز به چشم میخورد. زمان و سرنوشت و گذر عمر و مرگ و زندگی نیز از جمله مضمونهایی است که ردشان را در این شعرها میتوان جستجو کرد. آنچه میخوانید شعری است به نام «سرگردان میان واقعیتها» از این مجموعه: «بعضی حرفها گفتنیست/ بعضی شعرها شنیدنی/ بعضی آدمها دیدنی.../ در فاصلهی اندکی به هفت عصر از پلکهای تو برگشتم/ اما هرچه به تو نزدیکتر میشوم/ دورترم از تو... هرچه به تو دورتر... نزدیکترم.../ بیآنکه بگویم... بشنوم... یا ببینم/ مدام در آمد و رفتم/ چرا که انتخاب با من نیست... من انتخاب شدم.../ در همین فاصلهها فهمیدم:/ شب هیچگاه پشت ابرها و لابلای ستارهها/ پنهان نمیماند... همین». شعرهای داریوش معمار در مجموعه «تلگراف به یحیی یا سبک معصوم کوچه نوید» گویی از رنجی دیرین سخن میگویند. رنجی که گاه شکل کابوس و ترس به خود میگیرد و گاه تصاویری از ملال را انعکاس میدهد. البته در میان این کابوسها و رنجها بارقههایی از امید هم گاه به گاه سر بر میکند، مانند این شعر که «زندگی کیهانی» نام دارد: «بعد از آن همه اندوه/ زندگی هزار پارهی زیبایی شد/ که هر گوشهاش را باد/ در سوی دوردستی بر هوا جریان داد/ بعد از آن همه افسوس/ آفتاب در شکل ازلی/ بر گیاهان تابید و آبها روشنایی گرفتند/ از هر گوشهی خاک روح زیبایی رسید/ بعد از آن همه دیگر مرگ/ پایان هیچ نبود/ بر دشت فراوانی/ بر پرنده با آوازهای رنگرنگ» لبخند، سمفونی بیخوابی، آشیانه، مادرم، ترس و لغت تنها از جمله شعرهای مجموعه «تلگراف به یحیی یا سبک معصوم کوچه نوید» است. «طرحی از فضای خصوصی» از علیرضا بهنام دفتر شعر دیگری است که در مجموعه «ایستگاه شعر» نشر بوتیمار منتشر شده است. بهنام در بعضی از شعرهای این مجموعه از زمان حال به تاریخ گریز میزند. گاه به تاریخ دور و گاه نزدیک و در این تاریخ گاه حوادث خاورمیانه نیز به چشم میخورد. بعضی از شعرها انعکاس رؤیا و کابوساند و بعضی خاطرهای از گذشته که راوی شعر را در تصاویر خود میپیچند و همچون گردبادی با خود میبرند، مثل شعری که «پیچیده شدم» نام دارد: «پیچیده شدم/ در عدلهای لیمو/ و سفرههایی پیچیده و شتابان در بندری دور با لنگرگاهی از جنس/ کتان/ راه میرفت و خیابانی که در من است دورتر/ در فصل انگور/ ریشههایم پیچیده بود/ و دریا مواجتر/ خیابانم وارونه بود/ و بندر نزدیکتر/ و لنگرگاه درست از کنار چنارهای خیابانی دراز شروع میشد/ و کودکیام را پیچیده بود به خودش/ رنگی شدم/ در امتداد خیابانی که پیچیده بود در خودش/ صدا پیچیده بود در من و خیابان/ سوت میزدند و کف/ جاشوان اسکله/ و کش میآمد تن چنارهایی کشیده میشد صدا تا دوردستی که افق/ نداشت/ صدا میآمد/ و سکوت/ در جویهای اسکله تا امتداد درازی خیابانی که دیگر خیابان نبود/ پیچیده بود به خودش/ به من/ و صدا کش میآمد پیچیده میشد/ در لنگرگاهی که نبود». از پشت پلکهای طولانی، لیلیپوتها، مونالیزا در قاب و صدا به سکوت نمیرسد از جمله شعرهای مجموعه «طرحی از فضای خصوصی» است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.