|

صداهایی در اعماق سکوت

«و جهان آبستن زاده شد» پنجمین دفتر شعر ضیاء موحد و تا امروز آخرین و تازه‌ترین دفتر شعر منتشرشده اوست. این دفتر شعر که در نشر نیلوفر منتشر شده، شامل برگزیده‌ای از شعرهایی است که ضیاء موحد بین سال‌های 1386 تا 1391 سروده است. دفتر شعری شامل 49 شعر با عنوان‌های: قصه، طاووس، مثل این دوره‌گرد، الفبا، ابدیت نیست که پایان داشته باشد، به علی گفت مادرش روزی، گفت‌وگو، دزد نیمه‌شب، بر این بلندی، پاییزی‌ها، صبحانه، به هیچ می‌ماند اما...، سوت سکوت، انتظار، در راوی و روایت، تودرتو، خشم‌وهیاهو، عصر ارتباطات، پشتیبانی، بی‌نام‌ونشان، عطر ملایم اندوه، بسیار بتابد و نیابد ما را، غریبه، چه سکونی؟ چه سکوتی؟، سقاخانه، روزی که، پرسش، همنشین، بر کاغذی به جوهر نامرئی، دریا، گزارش، بشنو از نی، آی عشق، آی عشق، پیامک، سایه‌به‌سایه، در ابتدای گم‌شدن، چگونه هر چیزی چیز دیگریست، رجز، مگر در کلام، آفرینش، شعر، مانند آفتاب، غزل، چه دست سردی دارد این فصل، پاییزی، به خط دلتنگی، شکار و خبر. سکوت، غیاب و صداهایی که از ته سکوت به گوش می‌رسند یکی از مضمون‌های اصلی بسیاری از شعرهای کتاب «و جهان آبستن زاده شد» است. راوی این شعرها گویا مدام گوش‌به‌زنگ صدایی در اعماق سکوت است. سکوتی که گاه مانند طاووس «هزار پر رنگین دارد» در شعری که نام آن «طاووس» است: «تاجی بر سر/ داغی بر هر پر/ چتری گشوده به حیرت/ سکوت با هزاران پر رنگین.» گاه این سکوت اضطرابی را در دل خود پنهان کرده است و گاهی هم به کلماتی ارجاع می‌دهد که در هوا پراکنده‌اند اما جمله نمی‌شوند و این جمله‌نشدن‌شان خود حاوی بسیار حرف‌هاست مثل شعری که نامش صبحانه است: «چشم که باز می‌کنی/ اجاقی هستی/ از دود آکنده/ کلمه‌های گزنده/ در هوا پراکنده/ بی‌هیچ جمله‌ای/ می‌شنوی؟/ دود است که آه می‌کشد/ به شتاب از بستر برخیز/ با مشتی آب سرد/ دهان زخم‌ها را ببند.» گاهی هم سکوت در دفتر شعر «و جهان آبستن زاده شد» بیانگر تاریخی است که پر شده از غیاب و فراموشی و جاهای خالی، مثل شعر «بر کاغذی به جوهر نامرئی» که سطرهایی از آن چنین است: «هر کوچه ساکنانش را/ در شهرهای دور/ گم می‌کند/ و کوچه‌های آن نیز/ مانند کاج‌های کهنسالش/ هر روز در خیابانی گم می‌شوند.» و گاه سکوت و سکون، ضد خود را انعکاس می‌دهد مثل شعر چگونه هر چیزی چیز دیگریست: «سکون/ هجوم تردد/ سکوت/ هجوم صدا/ و غیبت تو/ حضور صدا/ حضور تردد.» و صدای این سکوت گاهی به گوش نمی‌رسد اما به چشم می‌آید با تصاویری که ما‌به‌ازای این سکوت‌اند مثل شعری به نام سوت سکوت: «پاییز رفته بود/ با برگ و باد/ مِه مانده/ در سراسر چشم‌انداز/ سوت سکوت بود که در خویش می‌دمید/ آنان/ نمی‌شنیدند/ نه قطره‌های شبنم را/ بر برگ‌ها/ نه رود را که آرام می‌گذشت/ و آنکه مانده بود/ چیزی در بغل نداشت/ مگر زانوان/ و سوت سکوت بود/ که در خویش می‌دمید» و دیگر این‌که این سکوت گاهی هم برآمده از ناممکن‌بودن ارتباط در جهان معاصر است، مثل شعری به نام «عصر ارتباطات» که عنوانی طنزآمیز است برای شعری که درواقع بازتاب‌دهنده بی‌ارتباطی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.