|

ارز «بهمنی» به تاریخ پیوست

شرق: زمزمه حذف ارز مسافرتی که اوایل ماه جاری شنیده شد، دیروز با صدور بخشنامه‌ای قطعی شد. بانک مرکزی در اقدامی ‌ارز مسافرتی را که در دولت محمود احمدی‌نژاد و رئیس کل بانک مرکزی در دستور کار قرار گرفته بود حذف کرد تا یک گام به سیاست ارز تک‌نرخی نزدیک‌تر شود. روابط‌عمومی‌ بانک مرکزی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد، با اصلاح مقررات ارزی ناظر بر ارز مسافرتی، بانک‌ها می‌توانند ضمن تسهیل فرایندهای مرتبط با فروش ارز مسافرتی اعم از سیاحتی و زیارتی، از بیستم شهریورماه سال جاری به فروش این ارز به نرخ بازار (آزاد) در مقابل ارائه گذرنامه، بليت و ویزای کشور مقصد اقدام کنند. تاکنون مسافران ایرانی که بیش از 12 سال داشتند و از راه‌های هوایی، زمینی، ریلی و دریایی از کشور خارج می‌شدند، می‌توانستند برای یک‌بار در طول سال حداکثر ۳۰۰ دلار آمریکا یا معادل آن را با ارائه گذرنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران، بلیت مسافرت، ویزای کشور مقصد (درخصوص کشورهایی که نیاز به اخذ ویزا دارند) و تعهد كتبی مسافر مبنی بر خرید ارز مسافرتی فقط از یك منبع، با نرخ مبادله‌ای تهیه کنند. تأکید می‌شود با اجرای بخشنامه جدید، از تاریخ بیستم شهریور، فروش ارز مسافرتی با نرخ مبادله‌ای از ذیل قسمت «ب» بخش سوم مجموعه مقررات ارزی، حذف شده و فروش ارز مسافرتی با نرخ بازار (آزاد) انجام خواهد پذیرفت. البته بانک مرکزی گردهمایی بزرگ اربعین حسینی را از این قاعده مستثنا کرده و به گفته این بانک، در سال جاری با هدف رفاه حال شرکت‌کنندگان در گردهمایی بزرگ اربعین حسینی، همانند سال‌های گذشته، ارز مسافرتی به میزان حداکثر ۲۰۰ دلار آمریکا به نرخ مبادله‌ای با ارائه گذرنامه معتبر جمهوری اسلامی ایران و بلیت مسافرت برای زائران این موسم را از طریق بانک‌های ملی ایران، ملت و سامان تأمین می‌کند. کمال سیدعلی که پیش‌تر معاون ارزی اسبق بانک مرکزی بود، در گفت‌وگو با «شرق» این سیاست بانک مرکزی را یک ضرورت می‌داند: ما باید در نهایت به سمت یکسان‌سازی نرخ ارز برویم. یکی از راه‌های این یکسان‌سازی این بوده که ارز مسافرتی حذف شود. ارز مسافرتی صرفا یک سوبسید برای مسافران بوده که چندان هم ضرورتی نداشته است. به نظر من حذف ارز مسافرتی تصمیم درستی است که باید زودتر از اینها در دستور کار قرار می‌گرفت. با توجه به اینکه یک مسافر برای مسافرتی 10‌روزه در خارج کشور، حدودا دو ‌هزار دلار هزینه می‌کند، با آزادشدن نرخ ارز مسافرتی متحمل هزینه کلانی نخواهد شد. او ارز مسافرتی را یک عامل تشویقی برای مسافرت‌های خارجی توصیف می‌کند که باید برای سفرهای داخل کشور انجام می‌شد. سیدعلی حذف نرخ ارز را از مقدمات تک‌نرخی‌کردن ارز می‌داند و معتقد است؛ نه به سفر خارجی و نه به هیچ کار دیگری نباید ارز به نرخ مبادله‌ای پرداخت کرد: فروش ارز باید به نرخ بازار آزاد باشد و بازار باید تعیین‌کننده نرخ باشد. ما باید به نرخ ارز بازار عادت کنیم. اینکه بانک مرکزی ارز را با قیمتی حدودا 500 تومان ارزان‌تر بفروشد، کار نادرستی است. به گفته این کارشناس حذف ارز مسافرتی موجب شفافیت می‌شود. این مسئله باعث می‌شود که مصرف و هزینه ارز افزایشی نشود. سیدعلی در پاسخ به این سؤال که تا زمانی که تحریم بانکی به ‌طور کامل رفع نشده و نقل و انتقالات بانکی به‌ طور کامل میسر نشود، آیا صحیح است که به سوی تک‌نرخی‌کردن ارز پیش برویم، می‌گوید: بخشی از این مسئله درست است. این نگرانی وجود دارد که ممکن است باز هم بحرانی به وجود آید و در نهایت با تأثیرات خود، یکسان‌سازی نرخ ارز را تحت تأثیر قرار دهد. به‌هرحال درحال‌حاضر ظرفیت بانک مرکزی جواب‌گوی نیازهای کشور است. اکنون ما مشکل کمبود منابع را نداریم؛ هرچند مشکل دردسترس‌بودن تا حدودی وجود دارد. بانک مرکزی باید تدابیری بیندیشد که این مشکلات را رفع کند. او معتقد است: به‌هرحال بانک مرکزی باید از جایی شروع می‌کرد. به نظر می‌رسد این تصمیم بانک مرکزی به‌مثابه علامت‌دهی به بازار است تا آماده یکسان‌سازی نرخ ارز شود. درباره اینکه نرخ ارز مسافرتی در قدم اول حذف شد، باید گفت که ضرورت سفر برای افراد مختلف نسبت به دیگر امور خدماتی کمتر است؛ هرچند که درباره واردات و سایر امور هم باید این عمل انجام شود. بانک مرکزی اگر کل سوبسید ارز را در همه بخش‌ها حذف می‌کرد، مردم برای تهیه ارز به بازار مراجعه می‌کردند. این در نهایت باعث افزایش تقاضا و افزایش نرخ ارز در بازار می‌شد. بانک مرکزی در قدم اول با ارز مسافرتی شروع کرده که در ادامه می‌تواند سراغ حذف سایر ارزهای خدماتی و وارداتی برود. البته حذف ارز مسافرتی، مقدمه‌ای است برای یکسان‌سازی نرخ ارز و بانک مرکزی باید این تصمیم را به سایر بخش‌های دیگر تعمیم بدهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.