|

چشمه‌سار جاری غدیر

علی‌اکبر یاری‌القار

به اعتراف همگان، نزدیک‌ترین فرد به پیامبر(ص) حضرت علی(ع) بوده است که از کودکی در دامان او پرورش یافته و نردبان آسمان را پله‌پله پیموده است و خود او می‌گوید: پیامبر(ص) هر روز دری از فضایل علمی را به رویم می‌گشود و در تمام مراحل دعوت از عشیره اقربین تا پایان عمر شریفش، اولین حامی پیامبر بود و همواره مورد وثوق. چشمه‌سار زلال و همیشه جاری غدیر، تا ابد تشنگان معرفت را سیراب از آب گوارایی خواهد کرد که سرچشمه آن حوض کوثر و آب زمزم است و آن آب، حیاتی است که در اساطیر فارسی کهن، اسطوره‌ها در پی نیل به آن بوده‌اند. حدیث منزلت، حدیث کسا، داستان مباهله، حدیث ثقلین و پررنگ‌تر از همه جریان غدیر، نقطه تلاقی و اشتراک همه، ولایت علی‌ ابن‌ابیطالب است. نگه‌داشتن خیل عظیم حجاج در آن آفتاب سوزان و بانگ و اعلام اینکه آنان ‌که جلوتر رفته‌اند، برگردند و صبر برای رسیدن آنان که هنوز نرسیده‌اند، به‌ویژه اینکه این اعلان عمومی در آخرین حج پیامبر و اواخر عمر شریف ایشان بود، تبریک همه حاضران به علی(ع) و این اصل مسلم که این کشتی نوظهور ناخدایی می‌خواهد تا در تلاطم دریا به وهم نیفتد و مسیر را به‌درستی و یقین بداند، جملگی حکایت از ولایت علی(ع) دارد. حدیث غدیر از معدود احادیثی است که علاوه بر تواتر معنوی، تواتر لفظی نیز دارد و کتب معتبر عامه و اهل سنت از قبیل صحاح نیز آن را روایت کرده‌اند و مسلما علی(ع) شخصیت فراگیری دارد که گرچه اعتبار تشیع است، ولی منحصر به شیعه نیست و اهل سنت نیز او را به‌عنوان خلیفه قبول دارند؛ حتی سایر ادیان نیز به دیده احترام به علی(ع) نگریسته‌اند. گرچه غدیر مایه مباهات شیعه و به‌ویژه سادات مکرم است؛ اما انحصار آن، نوعی جزئی‌نگری به این واقعه تاریخی است. نهج‌البلاغه که بعد از قرآن مهم‌ترین کتاب در نظر غالب اندیشمندان شیعی است، کتاب راهنما و هدایت ماست. حتی امروزه بسیاری از معیارهای نوین اجتماعی پیشرفته قابل انطباق بر آن است. نگارنده به‌جرئت می‌گوید این کتاب حتی ميان خواص و جامعه محققین اسلامی نیز مورد کم‌مهری قرار گرفته چه رسد به عموم مردم. جورج جرداق محقق مسیحی مي‌گويد من این کتاب را 200مرتبه خوانده‌ام درحالی‌که کمتر محقق مسلمانی این کتاب را یک بار و مفصل خوانده است؛ کتابی جامع در اخلاق، احکام، اعتقادات و سیاست و زندگی. درباره علی(ع) و نهج‌البلاغه مطالب مفید فراوان است. هدف نگارنده این مقاله، تذکر دو نکته مهم است؛ اول اینکه نتوانسته‌ایم چهره‌ای نزدیک‌به‌واقعیت از علی(ع) و تمامی ائمه ارائه دهیم. مثلا در ترسیم تمثال مبارک ایشان همواره شمشیری دودم در دست ایشان می‌گذاریم، به زعم خود می‌خواهیم شجاعت علی(ع) را ترسیم نماییم غافل از اینکه اکنون جهان تشنه عدالت علی(ع) است. این معرفی‌های ناقص از اسلام و ائمه دستاویزی برای پدیده اسلام‌هراسی است. بیایید در جامعه مهربانی حضرت علی(ع) را به نمایش بگذاریم. مسئله مهم‌تر اینکه مراقب باشیم در اعیاد و عزاداری‌ها حرفی از تفرقه نزنیم. اتحاد دنیای اسلام اصلی مسلم و بر همه‌چیز مقدم است. هرچه با آن در تعارض بود باید به کناری گذاشته شود. مشکل جهان اسلام قضایایی است که به‌هرشکل معطوف و منتهی به واگرایی می‌شود و باید از آن پرهیز کرد. به فرموده قرآن بایستی بر نقاط اشتراک دورهم جمع گردیم و از طرح مسائل اختلافی حتی‌الامکان دوری كنيم. «قل یا اهل الکتاب تعالوا الی کلمه سواء بیننا و بینکم»(آل عمران، 64). مخاطب آیه فراتر از اسلام است. می‌خواهد تمام اهل کتاب بر اجتماع تکیه کنند. برداشت‌های افراطی در حبّ علی(ع) سلیقه‌ای، تعصبی و یک‌جانبه‌گراست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.