درباره «جایزه زنان در علم»
فرصتی برای ماندگاری
نگار كرميان
ایده اولیه «جایزه زنان در علم»، حدود سه سال پیش در کارگروه زنان و علم انجمن ترویج علم ایران شکل گرفت. هدف این بود که بانوانی که در جامعه علمی تأثیرگذارند و علم و دانش خود را در اختیار عموم مردم میگذارند، به جامعه معرفی شده و از آنان تقدیر شود. زمانی که خانم دکتر «الهه حجازی» بهعنوان مشاور وزیر در امور زنان و خانواده وزارت علوم منصوب شد، ایده برگزاری جایزه زنان در علم از سوی خانم دکتر «اکرم قدیمی» در شورای سیاستگذاری زنان و خانواده وزارت علوم مطرح شد و مورد توجه قرار گرفت. این ایده با وزیر نیز در میان گذاشته شد که وی از این طرح استقبال کرد. بنابراین چند جلسه از شورای سیاستگذاری زنان و خانواده وزارتخانه، به تدوین شیوهنامه و چگونگی اجرائیشدن این شیوهنامه اختصاص یافت. میتوان گفت جایزه زنان در علم، ثمره سه سال فکر، ایده و اندیشه بوده است. هدف از جایزه زنان در علم، شناسایی، معرفی، تشویق و حمایت از زنان پژوهشگر تأثیرگذار در پیشبرد علم، پژوهش و فناوری و ارتقای نقش زنان پژوهشگر در شاخصهای توسعه علمی و پژوهشی کشور است. خوشبختانه از این جایزه استقبال خوبی شد و بانوان هیئت علمی از سراسر کشور در این فراخوان شرکت کردند. شخص وزیر نیز ریاست شورای سیاستگذاری جایزه را عهدهدار شد و خانم دکتر «الهه حجازی» بهعنوان دبیر علمی جایزه و سرکار خانم دکتر «اکرم قدیمی» بهعنوان دبیر اجرائی جایزه منصوب شدند. شورای سیاستگذاری علمی جایزه از افراد صاحبنام در حوزههای مختلف علمی کشور تشکیل شد. این شورا، به صورت مرتب، روند اجرائی جایزه را بررسی و شاخصهایی برای سنجش و ارزیابی فعالیتهای نامزدهای جایزه تهیه کرد تا امکان رقابت سالم و سازنده میان شرکتکنندگان فراهم شود. به پاس قدردانی از زحمات اندیشمند فرهیخته، شادروان سرکار خانم دکتر «مریم میرزاخانی»، جایزه بخش جوان جایزه زنان در علم در تمام گروههای مورد بررسی، به نام ایشان بهعنوان یک چهره برجسته علمی نامگذاری شده است. در شورای سیاستگذاری علمی تصویب شد جایزه به صورت دوسالانه برگزار شود و اما نکته شایان توجه، شاخصهای مورد بررسی است که شامل سه بخش انتشارات، طرحهای پژوهشی و فناورانه و فعالیتهای توسعه و ترویج علم میشد. شرکتکنندگان در اولین دوره جایزه، بر اساس گروههای تخصصی علوم پایه، علوم پایه پزشکی، فنی و مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی و منابع طبیعی و هنر، تفکیک و شورای داوری مرکب از استادان رشتههای مرتبط تشکیل شد. برای آنکه خطای انسانی در انتخاب برگزیدگان وجود نداشته باشد، پروندهها بیش از یکبار، فارغ از هرگونه سوگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. با اینکه بانوان حدود ١٧ درصد از اعضای هیئت علمی دانشگاهها، مراکز آموزشی و پژوهشی را تشکیل میدهند، اما در میان آنان چهرههایی وجود دارند که در حوزههای علمی و پژوهشی در سطح بینالمللی شناخته شدهاند. بنابراین جایزه زنان در علم فرصتی است برای معرفی این بانوان شایسته که با وجود محدودیتها، توانستهاند در عرصههای داخلی و بینالمللی موفق عمل کنند و توانمندیهای خود را به منصه ظهور برسانند. این جایزه میتواند اولین گامی باشد تا ما نیز در سطح ملی به ارزشمندی جایگاه علمی بانوان بیشتر واقف باشیم. امید است جایزه زنان در علم، همانند جایزه فیلدز و نوبل در یک ساختار غیردولتی به کارش ادامه دهد و بنیادی مستقل، فارغ از هرگونه گرایش سیاسی برای استمرار این جایزه تأسیس شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.