|

وظایف و تکالیف پدر و مادر در آموزش فرزندان

سارا نجیمی . وکیل دادگستری

با توجه به حوادث تلخی که در چند ماه اخیر رخ داده است و در آن کودکان ربوده‌شده مورد آزار و اذیت جنسی واقع شده و سپس به قتل رسیده‌اند، لازم و ضروری به نظر می‌رسد علل و عوامل این حوادث تلخ مورد آسیب‌شناسی و واکاوی علمی و فنی قرار گیرد و از زوایای گوناگون ریشه‌یابی شود، شاید که در آینده کمتر شاهد فجایعی چنین ناگوار باشیم که کل یک جامعه به سوگ بنشیند. قطعا زمانی که یک حادثه رخ می‌دهد عوامل گوناگونی در رخ‌دادن آن دخیل هستند قبل از آنکه محیط بیرون از خانه را مقصر بدانیم باید از درون خانه آغاز کنیم؛ از نخستین جایی که کودک آموختن را آغاز می‌کند و نخستین سنگ‌بنای اعتماد گذاشته می‌شود. صرف‌نظر از اینکه علل و عوامل این حوادث از زوایای گوناگون باید ارزیابی شوند، نقطه مشترک در تمامی این موارد که شاید پذیرش آن از سوی برخی خانواده‌های داغدار ما اندکی هم سخت باشد متأسفانه سهل‌انگاری ناآگاهانه برخی خانواده‌ها در نگهداری و مراقبت از کودکان است؛ سهل‌انگاری که گاه از ناآگاهی خود والدین نیز ناشی می‌شود و این در حالی است که مطابق با قوانین و مقررات داخلی و بین‌المللی، نگهداری و مراقبت و به بیان دیگر «حضانت» طفل به‌عنوان یک تکلیف قانونی برعهده پدرومادر است. کودکان به دلیل محدودیت‌های طبیعی و زیستی و اجتماعی خود نیاز به حمایت‌های قانون‌گذار جامعه و بیش از همه و در وادی امر والدین و محیط خانواده دارند. ازاین‌رو باید سعی شود تا به بهترین نحو حقوق آنان استیفا شود. در عرصه بین‌المللی کنوانسیون جهانی حقوق کودک مصوب ١٩٨٩ میلادی وجود دارد که ایران نیز آن را مورد تأیید قرار داد (با درج حق شرط کلی) قانون مدنی و دیگر قوانین کشور نیز در مورد حقوق کودک مواردی را ذکر کرده‌اند. در اصل ٢١ قانون اساسی و همچنین قوانین مدنی و جزایی کشورمان نیز پاره‌ای از مقررات حمایتی در این زمینه آمده است. یکی از مهم‌ترین معایب و نواقص مهم قوانین فوق به‌ویژه قوانین مربوط به قانون مدنی و قانون حمایت از کودک و خانواده مربوط به مراقبت‌های آموزشی و پیشگیرانه از وقوع آسیب بر کودکان است که بخشی از آن قطعا برعهده دولت اما قسمت اعظم آن بر دوش خانواده است. خانواده به‌عنوان نخستین و مهم‌ترین رکن که کودک در آن رشد و نمو می‌یابد قطعا وظایفی برعهده دارد. «حضانت» که هم حق و هم تکلیف پدر و مادر محسوب می‌شود و نگهداری که اعم از نگهداری مادی و معنوی طفل است. آیا زمان آن فرا نرسیده است که آگاهانه مراقب ورود و خروج طفل خردسال خود به محیط اجتماع باشیم؟ در محیط‌هایی که محل رفت‌وآمد و طردد دست‌فروش‌های خیابانی است، آیا رفت‌وآمد یک دختربچه به‌قدر کفایت محل خطر نیست؟ این آموزش باید از کجا آغاز شود؟ آیا بهتر نیست نخست از محل‌های پرخطر از طریق تقسیم‌بندی شهرداری‌ها اقدام به آموزش خانواده‌ها کنیم و به آنها گوشزد کنیم مراقب رفت‌وآمد دختران و پسران خردسال خود باشند؟ آیا بهتر نیست مادر که مظهر امنیت و آرامش روانی است (نخست از طریق فرهنگ‌سراهای محله) آموزش‌های لازم را در زمینه اطلاع‌رسانی و آگاهی‌رسانی جنسی به دختران ببیند تا بتواند حداقل آگاهی‌های لازم را به دختر خویش منتقل کند؟ تا دخترکان سرزمین ما به کوچک‌ترین اشاره‌ای و به بهانه آب‌خوردن و... اغفال نشوند؟!! در بیشتر کشورهای دنیا سازمان‌های بهداشتی و مؤسسات اجتماعی مسئولیت آگاهی‌رسانی برای امنیت اطفال به والدین حتی قبل از زایمان طفل را بر عهده دارند چراکه نخستین منزلگه امن هر کودک و نخستین مکان آموزشی برای طفل خانواده و اولین مربی هر کودک والدینش هستند که می‌توانند حدود امنیت و تعریف درست امنیت یک کودک را مطابق با استاندارد‌های فرهنگی و اجتماعی آن جامعه برای او توضیح دهند و آن بخش از تأمین امنیت که مطابق با قوانین داخلی و بین‌المللی تکلیف والدین است انتظار می‌رود بیش از این از جانب خانواده‌های محترم رعایت شود، چراکه «حضانت» اعم از نگهداری جسمانی و روانی طفل است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.