جایزه جلال ستاری به «پرویز ممنون» رسید
گروه هنر: جلال ستاری در پیامی به اختتامیه سمینار نمایشهای آیینی و سنتی، تلاش برای پیوند میان فرهنگها را راهگشای توسعه اجتماعی دانست. در این مراسم دو پژوهشگر ایرانی و یک پژوهشگر خارجی که در زمینه نمایشهای آیینی و سنتی فعالیت میکنند، جایزه جلال ستاری را دریافت کردند. شامگاه پنجشنبه، 9 شهریور، در پایان سمینار پژوهشی این فستیوال، جایزه جلال ستاری به پرویز ممنون، نویسنده، کارگردان و پژوهشگر، حمیدرضا اردلان، محقق آیینهای نمایشی و ژاک ترودو، دبیر سابق یونیمای جهانی، اهدا شد. جلال ستاری به دلیل بیماری نتوانست در زمان اهدای این جایزه حضور داشته باشد و لاله تقیان، همسر او، هم در پاسخ به درخواست برگزارکنندگان برای حضورش در این مراسم گفت: «اجازه بدهید من در کنار ستاری باشم، چون او در این لحظات به من بیشتر احتیاج دارد و من باید از او محافظت کنم تا برای فرهنگ و هنر ایران بماند». ستاری در پیام کوتاهی به این مراسم از برگزارکنندگان آن تشکر کرد. در متن پیام او آمده: «جهان، عرصه تنوع فرهنگهاست و تلاش برای پیوند میان فرهنگها راهگشای توسعه اجتماعی است. کوشش شما را میستایم و برای همه آرزوی موفقیت دارم». پرویز ممنون از دریافتکنندگان جایزه ستاری بود و در ایران حضور نداشت و داوود فتحعلیبیگی، دبیر جشنواره، تندیس و لوح افتخار را به نیابت از او دریافت کرد. پرویز ممنون، استاد دانشگاه، منتقد، پژوهشگر، کارگردان و بازیگر تئاتر، از سال 60 مقیم وین است. او نوشتن درباره تئاتر و نمایشهای سنتی ایرانی را پیش از آیندگان از مجله موسیقی شروع کرده بود. آیندگان از سال 46 منتشر شد و او با مدرک دکترای تئاتر از وین به ایران آمده بود و پس از مهدی فروغ، دومین تحصیلکرده تئاتر در اروپا به شمار میآمد. او میخواست در تالار رودکی تئاتر کار کند اما آرزویش برآورده نشد چون آنجا به باله و اپرا اختصاص یافته بود برای همین به دعوت فروغ سر از دانشکده هنرهای دراماتیک درآورد و بعد از یکسالونیم به دانشگاه تهران رفت که در آنجا هم با درجه استادتمامی به تدریس مشغول شد. شاگردان کلاس او در سال چهارم کسانی مانند رکنالدین خسروی، محمدعلی کشاورز، سعید نیکپور، اردوان مفید، خسرو حکیم رابط و امثال آنها بودند و در دانشگاه تهران که یکسالونیم بعد شروع به تدریس کرد، مشهورترین شاگردش سعید سلطانپور بود. در دورههای بعد هنرهای دراماتیک هم کسانی مثل لاله تقیان که بعدها به «آیندگان» پیوست و همایون علیآبادی که دکتر ممنون او را به «آیندگان» آورد. او درباره رفتنش به آیندگان گفته است: ماه اول یا دوم تدریسم بود که بیضایی آمد سراغم و گفت روزنامهای به نام آیندگان در شرف تأسیس است و تیمی از بهترینها که خسته شدهاند از کارکردن در فضای اطلاعات، کیهان و... آنجا جمع شدهاند و قرار است من هم در آنجا نقد بنویسم و از این هفته کار شروع میشود. حالا که تو آمدی بهتر است تو این کار را انجام بدهی. او سال ۱۳۶۰ از ایران رفت، اما حدود 10 سال طول کشید تا خودش را و راهش را دوباره پیدا کند. این دوباره پیداکردن به این مفهوم بود که چون ۱۴ سال در ایران بیشتر کارش تدریس و نقد و پژوهش بود؛ تنها توانسته بود سه بار کارگردانی کند از جمله کارگردانی نمایش «ببر گرازدندان» برای تلویزیون که با محمدعلی جعفری، حسین نقشینه، هما روستا، هرمز هدایت و... اجرا شد. به بازیگری هم که بسیار علاقه داشت و در سالهای تحصیل در وین دنبالش بود، نرسیده بود. بنابراین بسیار اشتیاق داشت کار صحنه انجام دهد. اما مدتی طول کشید تا راهش را پیدا کرد. باید دوباره از صفر شروع میکرد. البته در این مدت در وین باز در دانشگاه چندساعتی درس میداد، به همت دوستان دانشگاهی که وسیله شده بودند. آنها میدانستند که او در ایران استادتمام دانشگاه بود و حالا دست خالی به وین برگشته بود و نمیخواست بهعنوان پناهنده دست کمکخواهی به طرف دولت اتریش دراز کند. با این حال پاداش این ساعتها آنقدر نبود که کفاف هزینه زندگی را بدهد و در کنارش باید کارهای دیگری هم میکرد که زندگی بچرخد. دفتر ترجمه تأسیس کرد، حتی مدتی شروع به کار خریدوفروش دستبافتهای عشایری كرد که چون اصلا آدم کاسبی نیست، رهایش کرد. خلاصه 10 سال سختی بود تا دوباره روی پا ایستاد و چند دهه است در اروپا قصههای کهن ایرانی از جمله هفتپیکر نظامی را بهصورت مدرن نقالی و شاگردانی در این زمینه تربیت کرده است. سال 79 در تئاتر شهر در چند نوبت لیلی و مجنون را به فارسی و آلمانی به همان شیوه مدرن نقالی در تالار چهارسو با نوازندگی سهتار استاد جعفری به صحنه برد و بارها برای اجرای نمایش یا برگزاری ورکشاپ به ایران سفر کرده است. دکتر پرویز ممنون، در سال 93 عنوان افتخاری «پرفسور» را از طرف رئیسجمهوری اتریش دریافت کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.